
Şirkette dijital imza: hangi belge için hangi seviye
Bir belgeye dijital imza eklemek kolaydır; asıl soru, o imzanın daha sonra ne kadar değerli olacağıdır. Türkiye’de güvenli elektronik imza, Avrupa’da üç eIDAS seviyesi vardır ve hangisine ihtiyaç duyduğunuz belgeye ve sonradan neyi kanıtlamanız gerektiğine bağlıdır. Bu yazı bu seçimi ve ardından BT’nin düzenlemesi gerekenleri anlatıyor.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na göre güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur; ancak resmî şekle tabi işlemler ve teminat sözleşmeleri bunun dışındadır.
AB’deki iş ortaklarıyla çalışırken eIDAS’ın üç seviyesi geçerlidir: basit, gelişmiş ve nitelikli elektronik imza.
BT; imzalayanın nasıl tanımlandığını, imzalı belgenin nereye gittiğini, kimin talep gönderebileceğini ve kanıtın nasıl saklandığını düzenler. Hukuki danışmanlık vermiyoruz.
Dijital imza nedir, hangi seviyeler var
Günlük dilde her şeye dijital imza denir: PDF’e yapıştırılmış bir imza görüntüsünden, akıllı kartla atılan bir imzaya kadar. Hukuken fark büyüktür.
- Türkiye: 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yetkilendirilen elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının verdiği nitelikli elektronik sertifikaya dayanan güvenli elektronik imzayı elle atılan imza ile eşit sayar. Kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu işlemler ile teminat sözleşmeleri güvenli elektronik imzayla yapılamaz.
- AB: eIDAS tüzüğü üç seviye tanımlar. Basit elektronik imza (yazılmış bir isim, işaretlenmiş bir kutu), gelişmiş elektronik imza (imzalayana özgü, onu tanımlayabilen, yalnızca onun kontrolündeki araçlarla oluşturulan ve sonradan yapılan her değişikliği gösteren) ve nitelikli elektronik imza (nitelikli bir sertifikaya ve nitelikli bir cihaza dayanan, el yazısı imzaya eşdeğer gelişmiş imza).
Teknik olarak “dijital imza”, gelişmiş ve nitelikli seviyelerin dayandığı kriptografik yöntemdir. Bir PDF’e eklenen imza resmi bu anlamda bir dijital imza değildir.
Hangi belge için hangi seviye
Soru “en güvenlisi hangisi” değil, sonradan neyi, kime karşı kanıtlamanız gerekeceğidir. Daha yüksek bir seviye imzalayandan daha fazla çaba ister ve çok ağır bir süreç atlanır.
- İç onaylar ve basit siparişler: bir onay, müşterinin kabul ettiği bir teklif. Platform kimin ne zaman imzaladığını kaydediyorsa, daha basit bir yöntem çoğu zaman yeterlidir.
- Sonuç doğuran sözleşmeler: iş sözleşmeleri, gizlilik anlaşmaları, satın alma ve hizmet sözleşmeleri. Burada imzalayanın kimliğinin sağlam şekilde belirlenmesi önemlidir.
- Kanunun şekil şartı öngördüğü belgeler: güvenli elektronik imza ihtiyatlı seçimdir; resmî şekle tabi işlemlerde ise o da yeterli değildir.
Bunu bir tabloya dönüştürün: belge türü, gereken seviye, kimin imzalayabileceği. Bir belge için hangi seviyenin hukuken yeterli olduğunu bir hukukçu belirler; tablo bu kararın gerçekten uygulanmasını sağlar.
Kimin imzaladığını nasıl bilirsiniz
Seviye, imzalayanın nasıl tanımlandığına bağlıdır. E-postadaki bir bağlantı yalnızca birinin o posta kutusuna erişimi olduğunu kanıtlar.
- Kurum içi imzalayanlar, mevcut kurumsal hesaplarıyla ve MFA ile giriş yapar. Böylece imza o çalışan hakkında zaten bildiklerinize bağlanır ve erişim ayrıldığı gün sona erer.
- Dış imzalayanlar ek bir adımdan geçer: SMS kodu, kimlik belgesiyle doğrulama, ya da e-imza veya mobil imza. Belge ne kadar önemliyse adım o kadar güçlü olmalıdır.
- Güvenli elektronik imza için nitelikli elektronik sertifika gerekir ve hizmet sağlayıcı bunu kimlik doğrulamasından sonra verir. İlk seferde zaman alır; bunu planlayın.
Altındaki hesap ve yetkilerin nasıl kurulduğunu IAM ve MFA ile erişim yönetimi sayfamızda anlatıyoruz.
BT tarafı: entegrasyon, yetkiler ve gölge BT
Elektronik imzayla ilgili sorunların çoğu hukuki değil pratiktir. BT’nin düzenledikleri:
- Mevcut kimlikle giriş (tek oturum açma); böylece ayrı şifreler eklenmez ve ayrılan çalışanlar erişimini otomatik olarak kaybeder.
- Kimin, kimin adına talep gönderebileceği. Yönetim adına bir imza talebini herkes hazırlayamamalıdır.
- İmzalı belgenin nereye gittiği: otomatik olarak dosyaya, doküman yönetimine veya İK sistemine; gönderenin indirilenler klasörüne değil.
- Beş yerine tek platform. Bir kural olmadan her departman kendi ücretsiz aracını kullanır ve sözleşmeler kimsenin yönetmediği hesaplara dağılır.
Kanıt ve saklama: imzalı dosyanın kendisi
Bir elektronik imza, yıllar sonra hâlâ doğrulanabiliyorsa değerlidir. Üç tuzak vardır.
- Kopyayı değil imzalı dosyayı saklayın. Bir çıktı veya yeniden kaydedilmiş bir PDF imzayı kaybeder. Dosyayı platformdan geldiği gibi, denetim kaydıyla birlikte saklayın.
- Sertifikaların süresi dolar. Bugün geçerli bir imzanın beş yıl sonra da doğrulanabilmesi gerekir. Platformun zaman damgası ve uzun süreli doğrulama verilerini dosyaya ekleyip eklemediğini sorun.
- Çıkış. İmzalı belgeleriniz yalnızca platformdaysa, sağlayıcı değiştirdiğinizde onları nasıl alacağınızı sözleşmeden önce sorun.
Kişisel veriler ve hizmet sağlayıcının durumu
Bir imza platformu isimleri, e-posta adreslerini, telefon numaralarını ve bazen kimlik belgesi kopyasını işler. Bu nedenle KVKK kapsamında veri işleyendir ve verilerin nerede, ne kadar süre tutulacağını belirleyen bir veri işleyen sözleşmesi gerekir.
Bir hizmet güvenli elektronik imza vaat ediyorsa, sağlayıcının BTK tarafından yetkilendirilmiş bir elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı olup olmadığını kontrol edin. AB’deki bir iş ortağı için nitelikli imza gerekiyorsa, AB güven listesine (EU Trusted List) bakın.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Elektronik imzanın ortamınızda çalışmasını sağlıyoruz: mevcut kimlikle giriş, talep gönderme yetkileri, doküman yönetimi ve diğer sistemlerle entegrasyonlar, imzalı dosyaların saklanması ve arşivlenmesi, yedekleme. ISO/IEC 27001 sertifikamız var; bu verilere böyle yaklaşıyoruz.
Yapmadıklarımız. Hukukçu veya noter değiliz ve bir belge için hangi seviyenin hukuken yeterli olduğunu söylemiyoruz; bunu bir hukukçuya belirletin. Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı da değiliz: sertifika vermiyor ve güvenli elektronik imza oluşturmuyoruz. İmza platformu ve sertifikalar üçüncü bir taraftan gelir.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık gelen beş soru.
Dijital imza hukuken geçerli mi?
Güvenli elektronik imza, 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na göre elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur. Ancak kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu işlemler ile teminat sözleşmeleri bu yolla yapılamaz. Belirli bir belge için hukukçunuza danışın.
E-imza ile mobil imza arasındaki fark nedir?
İkisi de nitelikli elektronik sertifikaya dayanan güvenli elektronik imza türleridir. Fark, sertifikanın taşındığı yerdedir: e-imzada genellikle bir akıllı kart veya USB token, mobil imzada ise cep telefonu hattına bağlı bir SIM kart kullanılır.
PDF’e eklenen imza resmi dijital imza mıdır?
Hayır. Bir imza görüntüsü imzalayana bağlı değildir ve sonradan yapılan değişiklikleri göstermez, bu yüzden kanıt değeri sınırlıdır. Sonuç doğuran belgeler için güvenli elektronik imza veya AB’de gelişmiş ya da nitelikli bir imza daha sağlamdır.
AB’deki bir iş ortağıyla imzalarken neye dikkat etmeliyim?
AB’de eIDAS tüzüğü geçerlidir ve basit, gelişmiş ve nitelikli olmak üzere üç seviye tanır. Karşı tarafın hangi seviyeyi beklediğini önceden sorun; nitelikli imza gerekiyorsa sağlayıcının AB güven listesinde yer aldığını kontrol edin. Hukuki yeterliliği bir hukukçuya belirletin.
Siz sertifika veya hukuki danışmanlık sağlıyor musunuz?
Hayır. Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı veya hukukçu değiliz: sertifikalar yetkili bir sağlayıcıdan gelir ve hangi seviyenin yeterli olduğunu bir hukukçu belirler. Biz imzanın BT ortamınızda çalışmasını sağlıyoruz: kimlik, yetkiler, entegrasyonlar, saklama ve yedekleme.
Devamını okuyun
Elektronik imzanın bağlandığı konular.
İmzayı ortamınıza yerleştirelim mi?
Hangi belgeleri imzalattığınızı, imzalayanların bugün nasıl tanımlandığını ve imzalı dosyaların nerede kaldığını birlikte gözden geçiriyor, teknik olarak neyin yapılması gerektiğini söylüyoruz. Hukuki seviyeyi hukukçunuza bırakıyoruz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.