
BT tedarikçinizle KVKK veri işleyen sözleşmesi: neler içermeli
BT tedarikçinizle yapılan KVKK veri işleyen sözleşmesi çoğu zaman bir öğleden sonra imzalanır, genellikle tedarikçinin kendi şablonuyla. Belgenin değeri eklerinde yatar: hangi verileri gördüğü, hangi sistemler üzerinden, hangi alt işleyenlerle çalıştığı ve ayrıldığınızda yedeklere ne olacağı. Bu yazı, BT tarafının bunun için neler sunması gerektiğini anlatıyor.
Yönetici yetkisi olan bir BT tedarikçisi, verilerinize hiç bakmasa bile neredeyse her zaman veri işleyendir: erişebiliyor olması yeterlidir.
KVKK, veri sorumlusunu veri işleyenle birlikte güvenlik tedbirlerinden müştereken sorumlu tutar. Sözleşme bu sorumluluğu somut hale getirir ve asıl iş eklerdedir: sistemler, alt işleyenler, tedbirler.
Bir ihlalin size ne kadar sürede ulaşacağını, yedeklerin ve iade edilen cihazların akıbetini yazılı hale getirin. Ardından sözleşmeyi bir hukukçuya inceletin; bu bizim işimiz değil.
BT tedarikçiniz ne zaman veri işleyendir
Veri işleyen, kişisel verileri bir başkası adına işleyen kişidir; o başkası veri sorumlusu, yani sizin şirketinizdir. BT yönetiminde bu neredeyse her zaman geçerlidir, tedarikçinin verilerinize hiç bakmaması gerekse bile. Microsoft 365 ortamınızda, dosya sunucunuzda veya yedeklerinizde yönetici yetkisi olan kişi; posta kutularına, personel klasörüne ve müşteri listesine erişebilir. Bu imkân yeterlidir.
- Yönetilen BT ve servis masası: veri işleyen. Yönetici yetkileri, parola sıfırlama ve bir kullanıcının ekranına uzaktan bağlanma kişisel verilere erişim sağlar.
- Yedekleme ve bulut depolama: veri işleyen. Tedarikçi, sistemlerinizdeki her şeyin bir kopyasını saklar.
- Donanım tedariki: genellikle hayır, çünkü kutusundaki yeni bir dizüstü bilgisayarda veri yoktur. Tedarikçi cihazları kullanıcı profilleriyle kurduğunda veya eski cihazları geri alıp sildiğinde durum değişir: o disklerde iş istasyonlarınızda ne varsa o vardır.
- Kablo çeken veya erişim noktası takan bir teknisyen: hiçbir sisteme giriş yapamadığı sürece genellikle hayır.
Emin değilseniz tedarikçinin ne yaptığını değil, neye erişebildiğini sorun. “E-postalarınızı asla okumayız” bir sözdür; tüm posta kutularına erişen bir yönetici hesabı ise bir gerçektir.
KVKK veri işleyen sözleşmesi neler içermeli
GDPR’ın 28. maddesinin aksine, 6698 sayılı KVKK veri işleyen sözleşmesinin içeriğini madde madde saymaz. Ama 12. madde, verileri sizin adınıza işleyen kişiyle birlikte güvenlik tedbirlerinden müştereken sorumlu olduğunuzu söyler. Sözleşme bu sorumluluğu yönetilebilir kılmanın yoludur ve uygulamada şu başlıkları içermelidir:
- Konu, süre, nitelik ve amaç: hangi kişisel veriler, hangi ilgili kişi grupları.
- Yalnızca yazılı talimatla işleme: tedarikçi verileri kendi amaçları için kullanmaz.
- Gizlilik: verilere erişen tüm tedarikçi personeli için.
- Teknik ve idari tedbirler, somut olarak yazılmış şekilde.
- Alt işleyenlere ilişkin kurallar: tedarikçi kimi kullanabilir, hangi koşullarla.
- İlgili kişi başvurularında ve veri ihlallerinde destek.
- Hizmet sonunda iade veya silme.
- Denetim ve bilgi verme, uyumu gösterebilmek için.
AB’deki kişilerin verilerini işliyorsanız veya AB’li müşterilere hizmet veriyorsanız GDPR de devreye girebilir; o zaman sözleşmenin 28. maddeyi de karşılaması gerekir. Hangisinin geçerli olduğuna hukukçunuz karar verir.
Hiçbir şablonun dolduramayacağı şey sizin ortamınızdır. Asıl iş bu yüzden eklerdedir ve yazının geri kalanı onlarla ilgilidir.
İşi yapan ek: hangi veriler, hangi sistemler üzerinden
Neredeyse her veri işleyen sözleşmesinde veri kategorilerini ve ilgili kişileri sayan bir ek bulunur. Genellikle “ad, adres, e-posta; çalışanlar ve müşteriler” yazar. Doğrudur ve kimsenin işine yaramaz. Tedarikçiden, sistem sistem neye erişebildiğini yazmasını isteyin:
- Çalışma ortamı: posta kutuları, OneDrive, Teams ve SharePoint, hangi yetkilerle.
- Dosya sunucuları ve paylaşılan klasörler, insan kaynakları ve muhasebe klasörleri dahil.
- Yedekler: hangi sistemlerin, nerede tutulduğu ve ne kadar süre saklandığı.
- Uzaktan yönetim: tedarikçinin cihazlardaki ekranları ve dosyaları gördüğü yazılım.
- Kendi talep sistemi: kayıtlarda isimler, telefon numaraları ve bazen müşteri verileriyle dolu bir ekran görüntüsü bulunur.
İki veri türü ayrı bir satırı hak eder: raporlardaki sağlık verileri ve bordrodaki T.C. kimlik numaraları. Sağlık verisi KVKK’da özel nitelikli kişisel veridir. Bunlar tedarikçinin erişebildiği bir sistemdeyse ekte yer almalı, güvenlik çıtası da yükselir.
Bu envanter aynı zamanda kendi kişisel veri işleme envanterinizin temelidir. Bunu hazırlayamayan bir tedarikçi neye erişebildiğini bilmiyordur ve bu da bir cevaptır.
Alt işleyenler: tedarikçinizin verebilmesi gereken liste
Bir BT tedarikçisi nadiren tek başına çalışır. Çalışma ortamı Microsoft’ta çalışır, yedekler bir depolama hizmetinde durur, uzaktan yönetim üçüncü bir tarafın aracıyla yapılır ve talepler bulut tabanlı bir sistemde tutulur. Kişisel verileriniz bunlardan geçtiği anda hepsi alt işleyendir.
- Güncel bir liste: her alt işleyen için ad, hizmet ve verilerin tutulduğu ya da erişildiği ülke.
- Onay: her alt işleyen için ayrı ayrı veya genel onay; genel onayda her değişikliğin önceden bildirilmesi ve itiraz için bir süre. Önceden bildirim olmayan genel onay açık çektir.
- Aynı yükümlülüklerin aktarılması: alt işleyen aynı şartlarla bağlanır, tedarikçiniz size karşı sorumlu kalır.
- Yurt dışına aktarım: bir alt işleyen verileri Türkiye dışında saklıyorsa ya da biri verilere oradan erişebiliyorsa bu bir yurt dışı aktarımdır ve KVKK’nın 9. maddesindeki şartlardan birine dayanması gerekir. Standart sözleşme kullanılıyorsa imzadan sonra beş iş günü içinde Kuruma bildirilmelidir. Uzaktan erişim de buna dahildir.
En çok işe yarayan soru somuttur: “Kendi çalışanlarınız dışında verilerimize kim, hangi ülkeden erişebilir?”
Güvenlik tedbirleri ve denetim: bir sertifika neyi kanıtlar
KVKK “uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbir” ister ve çoğu sözleşme bunun için bir eke atıf yapar. Bu cümleyi tekrar etmekten öteye geçmeyen bir ek, ek değildir. İçinde olması gerekenler:
- Tüm yönetici hesaplarında çok faktörlü kimlik doğrulama.
- Paylaşılmayan, kişiye özel yönetici yetkileri; ayrılan kişinin yetkisi ayrıldığı gün kaldırılır.
- Yönetici işlemlerinin kaydı ve bu kayıtların ne kadar saklandığı.
- Yedeklerin ve dizüstü bilgisayarların şifrelenmesi.
- Personel için gizlilik taahhüdü ve personelin nasıl seçildiği.
- Belirli aralıklarla yapılan yedekten geri yükleme testi.
Denetim hakkı önemlidir, ancak tedarikçinizi kendiniz denetlemek çoğu KOBİ için gerçekçi değildir. Bu yüzden birçok sözleşme ilk kanıt olarak bir sertifikayı veya bağımsız bir raporu kabul eder. ISO/IEC 27001 sertifikası, tedarikçinin işleyen bir bilgi güvenliği yönetim sistemi olduğunu gösterir. Satın aldığınız hizmetin kapsamda olduğunu tek başına kanıtlamaz: sertifikanın kapsamını ve uygulanabilirlik bildirgesini isteyin. Orada neye bakacağınızı ISO 27001 kontrol listemizde bulabilirsiniz.
Veri ihlalleri, yedekler ve iş birliğinin sonu
Bir ihlalde veri işleyen size bildirir; Kurula bildirim veri sorumlusu olarak sizin yükümlülüğünüzdür. Kurul kararına göre bu bildirim, ihlali öğrendiğiniz andan itibaren en geç 72 saat içinde yapılır ve bunu ancak bilgiler hızlı ve eksiksiz geldiğinde başarabilirsiniz. Bu yüzden “derhal” yerine saat cinsinden bir süre ve bildirimin içeriğini yazın: hangi sistemler, hangi hesaplar, hangi dönem, hangi veriler ve şimdiye kadar ne yapıldığı. Neden tam olarak bu soruların sorulduğu veri ihlali nedir yazımızda anlatılıyor.
İş birliği sona erdiğinde tedarikçi verileri iade etmeli veya silmelidir. Bu, yedekler akla gelene kadar basit görünür: yedeklerin bir saklama süresi vardır ve hizmet bittikten sonra da verileriniz içlerinde durur. Bu yedeklerin erken mi silineceğini yoksa süreleri dolana kadar mı kalacağını ve o zamana kadar aynı şekilde korunacağını yazılı hale getirin. Her şey silindiğinde yazılı bir teyit isteyin.
İade edilen cihazlar da buraya dahildir. Tedarikçi dizüstü bilgisayarları veya sunucuları geri alıyorsa silme yöntemini ve seri numarası başına bir belge alacağınızı kararlaştırın. “Yeniden biçimlendirilmiş” bir disk silinmiş değildir.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Bir veri işleyen sözleşmesinin teknik tarafını sağlarız: erişebildiğimiz verilerin sistem bazında envanteri, ülkeleriyle birlikte alt işleyen listesi, gerçekten uyguladığımız tedbirlerin açıklaması, olgularıyla birlikte olay bildirimleri ve cihaz başına belgeyle silme. ISO/IEC 27001 sertifikamız var; bu, nasıl çalıştığımızı anlatır ve sözleşmeniz hakkında bir değerlendirme değildir.
Yapmadıklarımız. Hukukçu veya avukat değiliz. Bir veri işleyen sözleşmesini, başka bir tedarikçinin sözleşmesi dahil, hukuki olarak incelemeyiz; bir işlemenin hukuki dayanağı olup olmadığına veya hangi tarafın veri sorumlusu olduğuna karar vermeyiz. İmzalamadan önce sözleşmeyi bir hukukçuya inceletin.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık gelen beş soru.
Veri işleyen sözleşmesi nedir?
Bir şirket ile onun adına kişisel veri işleyen taraf, örneğin bir BT tedarikçisi arasındaki anlaşmadır. Hangi verilerin, hangi amaçla, hangi güvenlik tedbirleriyle ve hangi alt işleyenlerle işlendiğini ve sonunda verilere ne olacağını düzenler. KVKK, veri sorumlusunu güvenlik tedbirlerinden veri işleyenle birlikte müştereken sorumlu tuttuğu için bu sözleşme pratikte vazgeçilmezdir.
KVKK’da veri işleyen sözleşmesi zorunlu mu?
KVKK, GDPR gibi sözleşmenin içeriğini madde madde saymaz. Ancak verileri sizin adınıza işleyen kişiyle birlikte güvenlik tedbirlerinden müştereken sorumlusunuz ve bunu yazılı bir sözleşme olmadan göstermek zordur. GDPR kapsamına giriyorsanız sözleşme ayrıca açıkça zorunludur; hangisinin geçerli olduğunu hukukçunuza sorun.
Sözleşmeyi kim hazırlar?
Taraflardan herhangi biri hazırlayabilir; tedarikçiler çoğu zaman kendi şablonlarını kullanır. Şablonun kime ait olduğundan daha önemlisi eklerdir: hangi sistemler, hangi alt işleyenler ve hangi tedbirler. Bunları tedarikçinin sizin ortamınız için doldurması gerekir.
Donanım tedarikçisi de veri işleyen midir?
Yeni cihaz teslim ederken genellikle hayır, çünkü bu cihazlarda veri yoktur. Tedarikçi cihazları kullanıcı profilleriyle kurduğunda veya eski cihazları geri alıp sildiğinde durum değişir. O zaman kişisel verilere erişir ve silme yöntemini ve cihaz başına belgeyi düzenleyen bir sözleşme gerekir.
Veri işleyen sözleşmemizi hukuki olarak inceleyebilir misiniz?
Hayır. Hukukçu değiliz ve başka tedarikçilerinkiler dahil hiçbir sözleşmeyi hukuki olarak incelemeyiz. Yaptığımız şey teknik ekleri doldurmak veya açıklamaktır: hangi sistemler, hangi alt işleyenler ve hangi tedbirler. İmzalamadan önce sözleşmenin kendisini bir hukukçuya inceletin.
Devamını okuyun
Bu sözleşmenin dokunduğu konular: ihlal, standart ve güvenlik.
Teknik ekleri birlikte gözden geçirelim mi?
Elinizdeki veri işleyen sözleşmesini bize gönderin. Ortamınız için hangi sistemlerin, alt işleyenlerin ve tedbirlerin yer alması gerektiğini gösterelim; hukuki incelemeyi hukukçunuza bırakıyoruz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.