Teklif alın
Acil destek SektörlerKariyer Hakkımızda Blog İletişim
Pencere kenarında dizüstü bilgisayar, açık bir defter ve iki fincan kahve bulunan çalışma masası

Kişisel veri işleme envanteri: BT’nin doldurduğu sistemler, konumlar ve süreler

Kişisel veri işleme envanteri kuruluşa aittir, BT departmanına değil. Ama BT olmadan hazırlanan bir envanter niyetlerden oluşan bir listedir: bir işlemenin hangi sistemlerde yürüdüğünü, verilerin nerede durduğunu, kime aktarıldığını ve gerçekte ne kadar süre var olduğunu yalnızca ortamı yöneten bilir. Bu yazı o sütunları ve onların güncel tutulmasını anlatır.

5 dakikalık okuma ITproposal ekibi tarafından yazıldı
Kısa yanıt

Kişisel veri işleme envanteri, VERBİS’e kayıt yükümlülüğü olan veri sorumlularının hazırlaması gereken temel belgedir ve veri sorumlusuna aittir. AB’deki kişilere hizmet veren kuruluşlar için GDPR’ın 30. maddesindeki kayıt yükümlülüğü de gündeme gelebilir.

BT, gerçekliği anlatan sütunları doldurur: hangi sistemler, hangi tedarikçiler, verilerin ve yedeklerin nerede durduğu, hangi saklama süresinin teknik olarak ayarlandığı ve hangi güvenlik tedbirlerinin çalıştığı.

Envanter her yeni uygulama ve her yeni entegrasyonla eskir. Güncellemeyi değişiklik sürecinize bağlayın. Amaçlar, hukuki sebepler ve hukuki değerlendirme BT’nin işi değildir; biz hukukçu değiliz.

Kişisel veri işleme envanteri nedir, kime aittir

KVKK kapsamında Veri Sorumluları Siciline, yani VERBİS’e kayıt yükümlülüğü olan veri sorumluları bir kişisel veri işleme envanteri hazırlar. Envanter; iş süreçlerine bağlı olarak yürütülen işleme faaliyetlerini, işleme amaçlarını, veri kategorilerini, aktarılan alıcı gruplarını, ilgili kişi gruplarını, azami saklama sürelerini, yabancı ülkelere aktarılması öngörülen verileri ve veri güvenliğine ilişkin tedbirleri içerir. VERBİS’e girilen bilgiler bu envantere dayanır. Kayıt yükümlülüğünden kimin muaf olduğu Kurul kararlarıyla belirlenir ve zaman içinde değişebilir; bunu güncel kararlardan veya bir hukukçudan teyit edin.

Envanter işleme faaliyetine göre düzenlenir, sisteme göre değil: “bordro”, “işe alım”, “müşteri hizmetleri”, “kamera kaydı”. Bu, sürecin dilidir. BT ise sistemlerle düşünür: İK yazılımı, e-posta ortamı, çağrı yönetim aracı. BT’nin işi ikisini birbirine bağlamaktır ve çoğu envanterde eksik olan da bu kısımdır.

Muaf olsanız bile böyle bir envanter, bir veri ihlalinde, bir ilgili kişi başvurusunda veya yeni bir tedarikçiyle çalışmaya başlarken ilk ihtiyaç duyacağınız belgedir.

Kişisel veri işleme envanterinde BT’nin doldurduğu sütunlar

Mevzuat her işleme faaliyeti için belirli bilgiler ister. Bir kısmını süreç sahibi veya gizlilik sorumlusu verir, bir kısmını ise yalnızca BT dürüstçe doldurabilir:

  • Süreçten gelenler: işleme amacı, ilgili kişi grupları (çalışanlar, müşteriler, adaylar), veri kategorileri ve uygulamada hukuki sebep.
  • BT’den gelenler: aktarılan alıcı grupları, yani verileri işleyen her bulut hizmeti ve tedarikçi; yurt dışına aktarımlar; teknik olarak ayarlandığı haliyle saklama süreleri; ve teknik ve idari güvenlik tedbirlerinin genel bir tanımı.

Bazı sütunlar mevzuatta yoktur ama envanteri kullanılabilir kılar ve onlar da BT’den gelir: sistem veya uygulama, verilerin ve yedeklerin konumu, tedarikçi ve onunla bir veri işleyen sözleşmesi olup olmadığı, ve hangi rollerin erişimi olduğu. Bu sütunlar olmadan, bir ihlalin hangi işleme faaliyetlerini etkilediğini birkaç saat içinde söyleyemezsiniz.

Sistem listesinden işleme faaliyetine

Boş bir envanterle değil, elinizdeki listeyle başlayın: varlık envanteri, uygulama listesi veya lisans özeti. Sonra görünmeden gelenleri ekleyin:

  • Tek oturum açma ile giriş yapan uygulamalar. Kimlik platformunuza bağlı uygulamaların listesi, örneğin Microsoft Entra ID’deki kurumsal uygulamalar, çoğu zaman kimsenin envantere yazmadığı hizmetleri gösterir.
  • Faturalardaki ve kredi kartlarındaki abonelikler. Ücretli aboneliğe dönüşmüş, içinde müşteri verisi olan bir ücretsiz deneme.
  • Entegrasyonlar. İki sistem arasındaki her bağlantı, verilerin aktarıldığı bir noktadır; bazen arada üçüncü bir taraf da vardır.

Ardından bir eşleştirme tablosu oluşturun: her işleme faaliyeti onu taşıyan sistemlere, her sistem de taşıdığı faaliyetlere işaret eder. E-posta ortamı neredeyse her faaliyette vardır; İK yazılımı ise birkaçında. Bu tablo envanteri gerçekliğe ve her tedarikçiyle yaptığınız anlaşmalara bağlar; bu anlaşmaları KVKK veri işleyen sözleşmesi yazımızda anlatıyoruz.

Saklama süreleri: yazanla olan

Envanter ile gerçeklik arasındaki fark en çok saklama sürelerinde büyür. Envanter, aday verilerinin belirli bir süre sonra silindiğini söyler; gerçekte ise bu veriler ortak bir posta kutusunda, bir dışa aktarım dosyasında ve üç yıllık yedeklerde durur. VERBİS’e kayıtlı veri sorumlularının hazırlaması gereken kişisel veri saklama ve imha politikası da bu süreleri esas alır, bu yüzden ikisinin aynı şeyi söylemesi gerekir.

Sütunu teknik olarak ayarlı olanla, yer yer doldurun:

  • Sistemin kendisinde: otomatik mi siliyor, yoksa birinin mi yapması gerekiyor; bir kayıt gerçekten mi siliniyor, yoksa yalnızca gizleniyor mu.
  • E-posta ve belgelerde: bir saklama politikası tanımlı mı, yoksa her şey kalıyor mu.
  • Yedeklerde: ne kadar saklandıkları. Silinen bir kayıt, onu içeren son yedeğin süresi dolana kadar yaşamaya devam eder ve bu envanterde yazmalıdır.
  • Kayıt dosyalarında ve dışa aktarımlarda: çoğu zaman unutulan kopyalar.

Ayarlı süre sürecin istediğiyle uyuşmuyorsa bu envanterdeki bir hata değil, BT için bir görevdir. Verilerin ve ortamların sonunda kanıtlanabilir şekilde nasıl silineceğini veri imha ve güvenli silme sayfamızda anlatıyoruz.

Konumlar, alıcılar ve yurt dışına aktarım

“Veriler bulutta” bir konum değildir. Envanter için her sistemde şunları bilmeniz gerekir:

  • Verilerin hangi bölgede durduğu ve bunun sizin seçtiğiniz bir ayar mı yoksa tedarikçinin varsayılanı mı olduğu. Microsoft 365’te kiracınızın veri konumu yönetim merkezinde görünür.
  • Yedeklerin ve kurtarma kopyalarının nerede durduğu, çünkü ana verilerden farklı bir bölgede veya farklı bir firmada olabilirler.
  • Desteğin hangi ülkelerden verildiği. Yurt dışından verilere erişebilen bir destek ekibi de bir aktarım anlamına gelir; KVKK’nın 9. maddesindeki yurt dışına aktarım kuralları burada gündeme gelir.
  • Hangi alt işleyenlerin olduğu. Tedarikçi bu listeyi konumlarıyla birlikte verebilmelidir.

Bu bilgileri her yeni tedarikçiden sözleşmeden önce isteyin ve hemen envantere yazın. Sonradan araştırmak daha uzun sürer ve daha az kesin cevaplar verir.

Güncel tutmak: envanter her değişiklikle eskir

Bir kez doldurulmuş bir kişisel veri işleme envanteri bir yıl sonra tarihi bir belgedir. Her yeni uygulama, her yeni entegrasyon, veri merkezini değiştiren bir tedarikçi veya değiştirilen bir saklama politikası bir satırı değiştirir. VERBİS’teki bilgilerde değişiklik olduğunda kaydın da güncellenmesi gerekir.

  • Değişiklik sürecinize bağlayın. Yeni bir sistem veya veri akışı getiren her değişiklik talebi sabit bir soru taşır: bu yüzden envanterde hangi satır değişiyor.
  • Hangi sütunu kimin tuttuğunu belirleyin. Süreç sahibi amaçları ve ilgili kişileri; BT sistemleri, konumları, süreleri ve tedbirleri.
  • Sabit bir gözden geçirme planlayın. Yılda bir eşleştirme tablosunu gerçek uygulama listesiyle karşılaştırmak, arada gelenleri ortaya çıkarır.
  • Sürümleri saklayın. Her değişiklikte bir tarihle, envanterin belirli bir anda nasıl göründüğünü gösterebilirsiniz; bir olaydan sonra sorulan da tam olarak budur.

Küçük bir kuruluş için bir sahibi ve sürüm geçmişi olan bir hesap tablosu yeterlidir. Yazılım ancak birinin envanteri güncel tutma alışkanlığı varsa yardımcı olur.

İşimizin bittiği yer

Yaptıklarımız. Tedarik ettiğimiz, kurduğumuz veya yönettiğimiz ortamlar için kişisel veri işleme envanterinin BT sütunlarını sağlıyoruz: sistemler ve eşleştirme tablosu, bildiğimiz kadarıyla tedarikçiler ve alt işleyenler, verilerin ve yedeklerin konumları, teknik olarak ayarlandığı haliyle saklama süreleri ve güvenlik tedbirlerinin bir tanımı. Yaptığımız bir değişiklik hangi satırı etkiliyorsa bunu bildiriyoruz. ISO/IEC 27001 kapsamında çalışıyoruz; bu nasıl çalıştığımızı anlatır, işlemeleriniz hakkında bir görüş değildir.

Yapmadıklarımız. Hukukçu veya veri koruma görevlisi değiliz. Amaçları, hukuki sebepleri veya yasal saklama sürelerini belirlemiyor, bir işlemenin hukuka uygun olup olmadığını değerlendirmiyor, VERBİS kaydı yapmıyor ve bir envanterin eksiksiz veya KVKK’ya uygun olduğunu beyan etmiyoruz. Envanter veri sorumlusuna aittir; hukuki içeriği gizlilik sorumlunuza, veri koruma görevlinize veya kişisel verilerde uzman bir hukukçuya aittir.

Sık sorulanlar

Bu konuda bize sorulan sorular

En sık gelen beş soru.

Kişisel veri işleme envanteri nedir?

Kişisel veri işleme envanteri, bir kuruluşun yürüttüğü kişisel veri işleme faaliyetlerinin; işleme amaçları, veri kategorileri, ilgili kişi grupları, alıcı grupları, azami saklama süreleri, yurt dışına aktarımlar ve güvenlik tedbirleriyle birlikte ayrıntılı dökümüdür. VERBİS’e kayıt yükümlülüğü olan veri sorumluları için VERBİS’e girilen bilgilerin dayanağıdır.

Kişisel veri işleme envanteri kimler için zorunludur?

Envanter, VERBİS’e kayıt yükümlülüğü olan veri sorumluları için zorunludur. Kimin muaf olduğu Kurul kararlarıyla belirlenir ve zaman içinde değişebilir, bu yüzden güncel kararları kişisel verilerde uzman bir hukukçuyla teyit edin. Muaf olsanız bile böyle bir döküm, bir ihlalde veya bir başvuruda hızlı cevap verebilmenizi sağlar.

Kişisel veri işleme envanterinde neler yer almalı?

İşleme faaliyetleri, işleme amaçları, veri kategorileri, ilgili kişi grupları, aktarılan alıcı grupları, azami saklama süreleri, yurt dışına aktarılması öngörülen veriler ve veri güvenliği tedbirleri. Buna sistem, konum ve tedarikçiyi de ekleyin; aksi halde envanter bir olayda pek işe yaramaz.

Kişisel veri işleme envanterini kim hazırlar?

Envanter veri sorumlusuna aittir ve genellikle bir gizlilik sorumlusu, veri koruma görevlisi veya hukuk birimi tarafından koordine edilir. İçerik birçok yerden gelir: süreç sahipleri amaç ve ilgili kişileri, BT ise sistemleri, konumları, süreleri ve tedbirleri sağlar. Her sütunu kimin güncel tuttuğunu belirleyin.

Envanterimizi hazırlayabilir veya kontrol edebilir misiniz?

Yönettiğimiz sistemler için BT sütunlarını sağlıyor ve bir şey değiştiğinde güncelliyoruz. Envanteri hukuki anlamda hazırlamıyor, VERBİS kaydı yapmıyor ve eksiksiz veya hukuka uygun olup olmadığını kontrol etmiyoruz: hukukçu veya veri koruma görevlisi değiliz. O kısım gizlilik sorumlunuza veya kişisel verilerde uzman bir hukukçuya aittir.

İlgili hizmetler

Devamını okuyun

Veri işleme envanterinin bağlandığı konular.

Envanterinizin BT sütunlarını birlikte dolduralım mı?

Sistemleri, konumları, tedarikçileri ve ayarlı saklama sürelerini kişisel veri işleme envanterinizle karşılaştırıyor ve nerede ayrıştıklarını gösteriyoruz. Hukuki içerik gizlilik sorumlunuzda kalır.

Gelen kutunuza pratik BT bilgisi

Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.

Adresinizi yalnızca bülten için kullanırız. Gizlilik politikamıza bakın.

Teklif alın Arayın