
DLP nedir ve veri sınıflandırma neden önce gelir
DLP nedir? Data loss prevention, yani veri kaybı önleme, hassas verilerin kurumunuzdan çıkmak üzere olduğunu fark eden ve bunu kaydeden, kullanıcıyı uyaran ya da işlemi engelleyen yazılımdır. Ancak neyin hassas olduğu önceden belirlenmişse çalışır. Bu yüzden bir DLP projesi kurallarla değil veri sınıflandırma ile başlar: dört etiket ve bunları kimin koyacağına dair bir anlaşma.
DLP, hata ve dikkatsizlik için tasarlanmıştır: yanlış alıcıya giden e-posta, herkese açık paylaşım bağlantısı. İçeri girmiş bir saldırganı durdurmaz.
Veri sınıflandırma olmadan DLP yalnızca IBAN veya T.C. kimlik numarası gibi numaraları tanır. Dört etiket, varsayılan bir etiket ve klasör bazında otomatik etiketler, bir teklifi veya sözleşmeyi de tanımasını sağlar.
Önce kaydedin, sonra uyarın, en son engelleyin; o da yalnızca en yüksek etiket için. İlk gün engellemeye başlayan, bir ay içinde kapatılmış bir kurala sahip olur.
DLP nedir, neyi durdurmaz
DLP hareket hâlindeki verilere bakar: dışarıya e-postayla gönderilen bir ek, paylaşım bağlantısıyla herkese açılan bir dosya, USB belleğe kopyalanan bir klasör, bir web formuna yapıştırılan bir metin. Yazılım bunlarda hassas bir şey tanırsa, önceden belirlediğiniz eylemi uygular: yalnızca kaydetmek, kullanıcıyı uyarmak ya da işlemi durdurmak.
Bu üç yerde olur ve bir ürün üçünü de nadiren aynı ölçüde iyi kapsar:
- Cihaz üzerinde (uç nokta): USB’ye kopyalama, yazdırma, tarayıcıdan yükleme, başka bir uygulamaya yapıştırma.
- E-posta ve bulutta: Exchange, OneDrive, SharePoint ve Teams; bazı ürünlerde başka bulut hizmetleri de.
- Ağda: proxy veya güvenlik duvarı üzerinden dışarı çıkan trafik. En eski biçimdir ve uzaktan çalışmada en zayıf olanıdır, çünkü trafik artık ofisten geçmez.
DLP’nin yapmadığı şey: içeri girmiş bir saldırganı durdurmak. Çalınmış yönetici haklarına sahip biri kuralları kapatır ya da kimsenin izlemediği bir yol kullanır. DLP hata ve dikkatsizlik için yapılmıştır ve bunda iyidir. Saldırıya karşı başka önlemler gerekir: çok faktörlü kimlik doğrulama, göreve bağlı yetkiler ve izleyen biri.
Önce veri sınıflandırma: dört etiket yeterlidir
DLP neyi aradığını bilmelidir. Bunu bir desene göre yapabilir, örneğin IBAN’a ya da T.C. kimlik numarasına benzeyen bir dizi, ya da bir etikete göre: belgenin kendisine bağlı, kopyalandığında veya gönderildiğinde onunla birlikte giden bir işaret. Desenler bir kısmını yakalar. Etiketler ise kuralın tanınabilir bir numara taşımayan bir teklif, sözleşme veya tasarım için de çalışmasını sağlar.
Veri sınıflandırma, bu etiketler üzerinde anlaşmaktır. Yedi tane oluşturmak cazip gelir. Yapmayın: her belgede “gizli” ile “kurum içi gizli” arasında seçim yapmak zorunda kalan bir çalışan, listedeki ilkini seçer. Dört etiket işe yarar:
- Genel: zarar vermeden dışarı çıkabilir. Web sitesi, broşür, yayımlanmış basın bülteni.
- Kurum içi: neredeyse her şey için varsayılan. Sızarsa felaket olmaz ama can sıkar.
- Gizli: kendi çevresinin dışına çıkarsa zarar verir. Müşteri verileri, personel dosyaları, teklifler, sözleşmeler, yayımlanmadan önceki mali rakamlar.
- Çok gizli: küçük ve adı konmuş bir küme. Satın alma planları, sağlık verileri, KVKK kapsamındaki özel nitelikli kişisel veriler, parola kasası. DLP burada engelleyebilir.
Her etiketi bir tanımla değil, kendi kurumunuzdan örneklerle anlatın. “Bir meslektaşın maaşını gösteren her şey”, “yüksek gizlilik düzeyindeki veriler”den daha hızlı anlaşılır. ISO/IEC 27001, Ek A’da bilginin sınıflandırılmasını (5.12) ve etiketlenmesini (5.13) ister, veri sızıntısının önlenmesini ise ayrıca ele alır (8.12). Bu standardı hedefleyen bir KOBİ bunu zaten yazacaktır.
Etiketi kim koyar
Kimsenin uygulamadığı bir sınıflandırma, bir klasördeki belgeden ibarettir. Dosyalara etiket koymanın üç yolu vardır ve üçüne de ihtiyacınız olur.
- Varsayılan etiket. Biri başka bir seçim yapmadıkça her yeni belge “Kurum içi” etiketini alır. Bu, büyük kısmı tek seferde kapsar ve kullanıcıya hiçbir şeye mal olmaz.
- Kullanıcı, önemli olduğu anda. Her dosyada etiket zorunlu tutmak fazladır. Bir etiket düşürülürken kısa bir gerekçe istemek ise tam yeterlidir.
- Otomatik olarak, konuma veya içeriğe göre. Bir klasör, bir Teams kanalı ya da bir SharePoint sitesi bir etiket alır ve içine giren her şey onu devralır. Ayrıca yazılım bir desene göre etiket önerebilir veya koyabilir: hesap numaraları ya da T.C. kimlik numaralarıyla dolu bir belge “Gizli” olur.
Bir etiketi kimin düşürebileceğini yazılı hâle getirin. Yükseltmeyi herkes yapabilir. “Çok gizli” etiketinden aşağı indirmek bir sorumluya aittir ve kayıt altına alınır. Kimsenin istemediği sızıntı tam buradadır: aksi hâlde mali müşavire gönderilemediği için bir anlığına “Kurum içi”ne indirilen dosya.
Microsoft 365’te bu etiketlere duyarlılık etiketleri denir ve DLP ilkeleriyle birlikte Microsoft Purview’da bulunur. Otomatik etiketleme veya cihazın kendisinde DLP gibi hangi işlevlere sahip olduğunuz lisansınıza bağlıdır. Sahip olmadığınız bir işleve dayanan bir plan yapmadan önce bunu kontrol edin.
DLP’yi devreye almak: önce ölçün, sonra uyarın, en son engelleyin
DLP’yi başarısız kılmanın en hızlı yolu ilk gün engellemektir. İlk hafta satın alma, bordro ve mali müşavir takılır, bir ay içinde de kural kapatılır. Bunu üç adımda yürütün.
- Yalnızca kaydedin. Birkaç hafta test modunda: kurallar çalışır, kimse bir şey fark etmez ve ne sıklıkla, kimde ve hangi dosyalarda devreye girdiklerini görürsünüz. Bir tedarikçinin her hafta hesap numaralarıyla dolu bir liste aldığını ve bunun sıradan bir iş olduğunu bu aşamada keşfedersiniz.
- Bir çıkış yolu bırakarak uyarın. Kullanıcı bir uyarı görür (“bu ileti gizli veriler içeriyor ve harici bir adrese gidiyor”) ve kısa bir gerekçeyle devam edebilir. Bu gerekçeleri okuyun: kuralın nerede fazla geniş olduğunu ya da sürecin nerede aksadığını gösterirler.
- Dar bir küme için engelleyin. Ancak uyarı sayısı bir kişinin takip edebileceği düzeye indiğinde, ve yalnızca en yüksek etiket ya da birkaç net desen için. Geri kalanı için uyarı son noktadır ve bu bir eksiklik değildir.
İki ya da üç kuralla başlayın, ürünle gelen şablonlarla değil. O şablonlar aynı anda her ülke ve her sektör için yazılmıştır ve sizde önemsiz şeylerde devreye girer.
Veriler pratikte nereden sızar
Kural yazmadan önce verilerin gerçekte nereden çıktığına bakın. Bir KOBİ ortamında genellikle aynı beş yol vardır:
- Yanlış alıcıya giden e-posta, çoğu zaman adres otomatik tamamlama yüzünden. Harici bir adrese yönelik uyarı ile gizli bir etiketin birleşimi bunların çoğunu yakalar.
- Herkese açık paylaşım bağlantıları. Varsayılan ayar olarak “Bağlantıya sahip herkes”, en sık görülen sessiz yoldur. Varsayılanı kurumunuzdaki kişiler veya belirli kişiler olarak ayarlayın.
- Kişisel bulut depolama ve özel e-posta, genellikle haklı bir nedenle: dosya çok büyüktü ya da evden çalışmadı. Bu, kendi araçlarınız hakkında bir işarettir.
- USB bellekler ve yazıcılar. Eskisinden az, ama bir çalışan ayrılırken hâlâ kullanılan yol.
- Yapay zekâ araçlarına ve çeviri sitelerine yapıştırma. En yeni ve görmesi en zor yol, çünkü bu bir dosya değil, bir tarayıcı penceresidir. Yönetmediğiniz her şeye dokunur; gölge BT hakkındaki yazımıza bakın.
Bu beş yoldan ikisi, paylaşım bağlantıları ve USB bağlantı noktası, bir DLP kuralından çok bir ayarla daha iyi çözülür. Bu konunun tamamındaki en hızlı kazanç budur.
İşin durmasını nasıl önlersiniz
DLP, bunu talep etmemiş kişilerin günlük işine dokunur. Ayakta kalıp kalmaması teknikten çok üç anlaşmaya bağlıdır.
- Her kuralın BT dışından bir sorumlusu vardır. Personel verileri için insan kaynaklarından, hesap numaraları için finanstan biri. İstisnalara o karar verir, o sırada nöbette olan yönetici değil.
- İstisnaların bir yolu ve bitiş tarihi vardır. Mali müşavir, bordro hizmet sağlayıcısı ve sigortacı, alan adları üzerinden kalıcı bir istisna alır; bu kayıt altına alınır ve her yıl gözden geçirilir. Bitiş tarihi olmayan bir istisna iki yıl sonra bir açıktır.
- Uyarıları biri okur. Haftada yüzlerce kez devreye giren ve kimsenin bakmadığı bir kural, çalışanlara yalnızca uyarıyı kapatmanın işin parçası olduğunu öğretir.
Ve ne olacağını, nedenini önceden anlatın. DLP e-postaların ve dosyaların içeriğine bakar; çalışanlar bunun yapıldığını, sınırın nerede olduğunu ve uyarıları kimin gördüğünü bilmelidir. KVKK, kişisel veri işlenen kişilerin önceden aydınlatılmasını ister ve bu çalışanlar için de geçerlidir. Bunu kurallar devreye girmeden önce yapın, sonra değil.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Teknik kısım: etiketleri Microsoft 365’te veya hâlihazırda kullandığınız üründe kurmak, klasör veya site bazında varsayılan ve otomatik etiketler, DLP ilkelerini önce test modunda, ardından yukarıdaki adımlarla devreye almak ve uyarıları her kuralın sorumlusu karar verebilsin diye özetlemek. Ayrıca bir kuralı gereksiz kılan ayarlar, örneğin paylaşım bağlantıları ve harici erişim, ve yine de bir şey ters giderse zararı sınırlayanlar: şifreleme ve göreve bağlı yetkiler. ISO/IEC 27001 sertifikamız var ve bunu kendimize de uyguluyoruz.
Yapmadıklarımız. Kurumunuzun hangi verilerinin gizli olduğuna biz karar vermeyiz; bu sizin kararınızdır, biz onu etiketlere dönüştürmeye yardım ederiz. Hukukçu değiliz: bir verinin KVKK kapsamında özel nitelikli olup olmadığına, DLP kullanımının çalışanlar açısından uygun olup olmadığına ve onlara ne anlatılacağına yetkili biri karar verir. Ve çalışanları tek tek değerlendirmeyiz: bir uyarı hangi kuralın devreye girdiğini gösterir, bunun üzerine soru soran ise kurumunuzdan biridir. Yine de bir sızıntı olduğunda ne yapacağınız, veri ihlalleri hakkındaki yazımızda anlatılıyor.
Bu konuda gelen sorular
En sık gelen beş soru.
DLP nedir?
DLP, data loss prevention yani veri kaybı önleme anlamına gelir: hassas verilerin e-posta, bulut, USB veya tarayıcı üzerinden kurumdan çıkmak üzere olduğunu fark eden ve bunu kaydeden, uyaran ya da engelleyen yazılımdır. Hassasiyeti IBAN gibi bir desene ya da belgeye bağlı bir etikete göre tanır. Hata ve dikkatsizlik için yapılmıştır, içeri girmiş bir saldırganı durdurmak için değil.
Veri sınıflandırma nedir?
Bilginin ne kadar hassas olduğunu gösteren birkaç etiket ve bunları kimin uygulayacağı üzerinde anlaşmaktır. Genellikle dört etiket yeterlidir: genel, kurum içi, gizli ve çok gizli. Her etiketi kendi kurumunuzdan örneklerle anlatın, çünkü soyut bir tanım okunmaz.
DLP’den önce veri sınıflandırma şart mı?
Kısmen değil: hesap numarası veya T.C. kimlik numarası gibi desene dayalı kurallar etiket olmadan da çalışır. Ancak bir teklif, sözleşme ya da tasarım tanınabilir bir numara içermez ve burada DLP’nin bir şeyi tanıması için etikete ihtiyacı vardır. Sınıflandırma olmadan başlayan, çoğunlukla numaraları korur.
Microsoft 365’te DLP var mı?
Evet, duyarlılık etiketleriyle birlikte Microsoft Purview’da. Otomatik etiketleme veya cihazın kendisinde DLP gibi hangi bölümlere sahip olduğunuz lisansınıza bağlıdır. Sahip olmadığınız bir işleve dayanan bir plan yapmadan önce bunu kontrol edin.
Hangi verilerin gizli olduğuna siz mi karar veriyorsunuz?
Hayır. Hangi verilerin gizli olduğu kurumunuzun kararıdır, bir verinin KVKK kapsamında özel nitelikli olup olmadığı ise hukuki bir değerlendirmedir. Biz etiketleri ve kuralları teknik olarak kurar, uyarıları özetleriz. Hukukçu değiliz ve çalışanları tek tek değerlendirmeyiz.
Devamını okuyun
DLP’nin bağlandığı konular.
İlk üç DLP kuralınızı birlikte belirleyelim mi?
Kuralları birkaç hafta test modunda çalıştırır, neyi, kimde ve neden yakaladıklarını gösteririz. Ardından hangi etiketlere ihtiyacınız olduğuna ve neyin engellenebileceğine siz karar verirsiniz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.