Teklif alın
Acil destek SektörlerKariyer Hakkımızda Blog İletişim
Pencerenin dışında kanal evleri, monitör ve karton kutuların olduğu bir masada yeni bir dizüstü bilgisayarı kutusundan çıkaran teknisyen

Cyber Resilience Act: satın alan neyi talep edebilir

Cyber Resilience Act (CRA) üreticiler için yazıldı, ancak onu ilk fark eden satın alan taraftır: kutuda, dokümantasyonda ve bir cihazın daha ne kadar süre güvenlik güncellemesi alacağı sorusunda. Sizin bir şeyi belgelendirmeniz gerekmiyor. Ancak bugünden daha bilinçli satın alabilirsiniz, çünkü bu yıl aldığınız cihaz 2028’de hâlâ çalışıyor olacak.

5 dakikalık okuma ITproposal ekibi tarafından yazıldı
Kısa yanıt

Cyber Resilience Act yükümlülükleri üreticilere, ithalatçılara ve distribütörlere yükler; ürünü satın alıp kullanan kuruma değil.

Satın alan için en önemli kural destek süresidir: bir ürünün ne kadar süre güvenlik güncellemesi alacağı ve üreticinin satın alma anında belirtmesi gereken bitiş tarihi.

Bitiş tarihini, güncelleme politikasını, bir zafiyet bildirim noktasını ve talep üzerine SBOM’u satın alma koşullarınıza yazın; hukuki tarafı bir hukukçuya bırakın.

Cyber Resilience Act neyi düzenliyor ve kimi kapsıyor

Cyber Resilience Act, yani 2024/2847 sayılı AB Tüzüğü, 2024’te yayımlandı ve dijital unsurlar içeren ürünler için siber güvenlik şartları getiriyor: Avrupa pazarına sunulan donanım ve yazılım. Dizüstü bilgisayarlar, switch’ler, güvenlik duvarları, yazıcılar, kameralar, akıllı kilitler ve bağımsız yazılımlar, içlerindeki yazılımla birlikte.

Yükümlülükler üreticilere, ithalatçılara ve distribütörlere aittir. Ürünü güvenli tasarlamak, zafiyetleri ele almak, güncelleme sağlamak ve bunu belgelemek onların işidir. Ürünü satın alıp kullanan kurum bu tüzükten kendine ait bir yükümlülük almaz.

Türkiye AB üyesi değil; CRA, AB pazarına sunulan ürünler için geçerli. AB’ye ihracat yapan Türk üreticiler için doğrudan bağlayıcıdır. Türkiye’de satın alan kurumlar içinse etkisi dolaylıdır: üreticilerin çoğu aynı modelleri her iki pazarda satar, dolayısıyla AB için yapılan hazırlık burada aldığınız ürüne de yansır. AB’de şirketi veya şubesi olan kurumlar için ise oradaki alımlarda doğrudan geçerlidir.

Önemli tarihler

  • 2024: tüzük yayımlandı ve yürürlüğe girdi. Üreticiler o zamandan beri bir geçiş sürecinde.
  • Eylül 2026: bildirim yükümlülükleri başlıyor. Üreticiler, aktif olarak istismar edilen zafiyetleri ve ciddi olayları ENISA’nın yönettiği tek bir Avrupa bildirim platformu üzerinden bildirmek zorunda. Tüzüğe göre bu, daha önce piyasaya sürülmüş ürünler için de geçerli.
  • Aralık 2027: tam uygulama. Bu tarihten sonra yeni bir ürün ancak temel şartları karşılıyorsa ve CE işareti kısmen CRA’ya dayanıyorsa AB pazarına sunulabilir.

Satın alan için en önemli dönem bu iki tarih arasıdır. 2027 sonuna kadar CRA’ya göre hiç tasarlanmamış ürünler, hazırlığı tamamlanmış ürünlerle aynı rafta durur. Dışarıdan bakınca fark görünmez ve bugün aldığınız bir switch beş yıl sonra hâlâ çalışıyor olur. Bu yüzden şimdiden sorun.

Destek süresi: satın alanı en çok etkileyen kural

CRA kapsamında üretici bir destek süresi belirlemek zorundadır: zafiyetleri ele aldığı ve güvenlik güncellemesi sağladığı süre. Bu süre ürünün beklenen kullanım ömrüne uygun olmalı ve ürün daha kısa ömürlü değilse kural olarak en az beş yıldır. Bitiş tarihi, ay ve yıl olarak, satın alma anında açık olmalıdır.

Bu süre boyunca güvenlik güncellemeleri ücretsiz olmalı ve teknik olarak mümkünse yeni özellik ekleyen güncellemelerden ayrı sunulmalıdır. Bu pratikte işe yarar: yeni bir sürümü test etmek zorunda kalmadan bir açığı kapatabilirsiniz.

Bununla ne yapmalısınız: bitiş tarihini kendi amortisman ve yenileme sürenizle karşılaştırın. Yedi yıl kullanmak istediğiniz ama desteği beş yılda biten bir cihaz size iki yıllık risk ya da erken bir yenileme demektir. Tarihi varlık envanterine yazın ki yenileme bir sürpriz değil bir plan olsun. Bu sürecin tamamını cihaz yaşam döngüsü yazımızda anlatıyoruz.

Satın alma koşullarınızda Cyber Resilience Act

Aralık 2027’yi beklemenize gerek yok. Aşağıdaki maddeleri bugünden bir teklif talebine veya çerçeve sözleşmeye yazabilirsiniz; hazırlık yapan bir üretici bunları cevaplayabilir:

  • Desteğin bitiş tarihi, model bazında, ay ve yıl olarak. “Ürün satıldığı sürece” değil.
  • Güncelleme politikası: güncellemelerin nasıl geldiği, güvenlik güncellemelerinin varsayılan olarak otomatik kurulup kurulmadığı ve bir bakım penceresine ertelenip ertelenemeyeceği.
  • Bir zafiyet bildirim noktası: bir araştırmacının ya da yöneticinizin bir açığı nereye bildirebileceği ve üreticinin giderilen zafiyetleri nasıl duyurduğu.
  • Güvenli varsayılan ayarlar: ortak bir varsayılan şifre yok, gereksiz servisler kapalı ve fabrika ayarlarına dönme imkânı var.
  • Talep üzerine SBOM (aşağıya bakın), önemli olduğu ürünler için.
  • Aralık 2027’den sonra: yeni ürünlerde AB uygunluk beyanı ve CE işareti.

Bu şartları her siparişte ayrı ayrı değil, kalıcı bir satın alma sürecine nasıl yerleştireceğinizi BT satın alma ve tedarikçi yönetimi sayfamızda anlatıyoruz.

SBOM: nedir ve ne zaman istenmeli

SBOM (software bill of materials), bir yazılımın parça listesidir: hangi kütüphaneleri ve bileşenleri, hangi sürümde içerdiği. CRA, üreticinin bu listeyi teknik dokümantasyonunun parçası olarak hazırlamasını şart koşar. Müşteriye vermesini şart koşmaz. İstiyorsanız talep etmeniz gerekir, tercihen sözleşmeyle.

Faydası, yaygın kullanılan bir bileşende zafiyet duyurulduğu gün ortaya çıkar. SBOM yoksa cihazlarınızda o bileşen olup olmadığını her tedarikçiye tek tek sorarsınız. Varsa bakıp bulursunuz. SPDX veya CycloneDX gibi yaygın bir format isteyin ki okumak yerine bir araca yükleyebilin.

Her şey için istemeyin. İnternete açık olan ve ağınızı koruyan ürünlerle başlayın: güvenlik duvarları, VPN cihazları, erişim noktaları ve dışarıdan erişilebilen yazılımlar.

Halihazırda kullandıklarınız

CRA, elinizdeki cihazlara geriye dönük uygulanmaz: 2023’te alınmış bir yazıcı sonradan kapsama girmez. Yine de iki şey değişir. Üreticinin bildirim yükümlülüğü eski ürünleri de kapsar ve “bu cihaz daha ne kadar güncelleme alacak?” sorusu sıradan bir soru haline gelir.

  • Envanter çıkarın: üreticinin belirttiği ölçüde, model bazında desteğin bitiş tarihini kaydedin.
  • Güncelleme almayan cihazları risk olarak ele alın: yenileyin ya da internete erişimi olmayan ayrı bir ağ segmentinde izole edin.
  • Kendiniz üretici konumuna geçerseniz dikkat edin. Bir ürünü kendi adınızla piyasaya sürerseniz veya önemli ölçüde değiştirip yeniden satarsanız, üretici yükümlülüklerine tabi olabilirsiniz. Bunun sizin için geçerli olup olmadığı bir hukukçunun cevaplayacağı sorudur.

İşimizin bittiği yer

Yaptıklarımız. Üreticilerin donanım ve yazılımlarını tedarik eder ve yönetiriz. Destek sürelerini ve güncelleme politikalarını talep eder, bitiş tarihlerini varlık envanterine yazar, yenilemeyi planlar, güvenlik güncellemelerini uygular ve hangi cihazların artık güncelleme almadığını takip ederiz. ISO 9001 ve ISO/IEC 27001 sertifikalarımız nasıl çalıştığımızı anlatır; herhangi bir ürün hakkında bir hüküm değildir.

Yapmadıklarımız. Üretici değiliz ve hukukçu değiliz. Uygunluk beyanı hazırlamayız, bir ürünün Cyber Resilience Act’e uyup uymadığını değerlendirmeyiz ve bir üretici adına zafiyet bildirmeyiz. Üreticinin verdiği taahhüt kendi taahhüdüdür. Kurumunuzun üretici yükümlülüklerine tabi olup olmadığını ve CRA şartlarının bir sözleşmeye hukuken nasıl yazılacağını bir hukukçuyla görüşün.

Sık sorulanlar

Bu konuda bize sorulanlar

En sık gelen beş soru.

Cyber Resilience Act nedir?

Cyber Resilience Act, AB pazarına sunulan donanım ve yazılım için siber güvenlik şartları getiren 2024 tarihli bir AB tüzüğüdür. Üreticiler ürünleri güvenli tasarlamak, zafiyetleri ele almak ve bir destek süresi boyunca güvenlik güncellemesi sağlamak zorundadır. İthalatçılar ve distribütörler bunun yapıldığını kontrol eder.

Cyber Resilience Act ne zaman yürürlüğe giriyor?

Tüzük 2024’te yayımlandı. Üreticilerin bildirim yükümlülükleri Eylül 2026’dan itibaren geçerli, tam uygulama ise Aralık 2027’de başlıyor. Bu tarihten sonra yeni bir ürün ancak şartları karşılıyorsa AB pazarına sunulabilir.

CRA Türkiye’deki şirketleri etkiler mi?

Türkiye AB üyesi olmadığı için CRA, Türkiye pazarındaki satışlar için doğrudan geçerli değildir. AB’ye ürün ihraç eden Türk üreticiler ise AB pazarı için bu şartlara uymak zorundadır. Sadece satın alan kurumlar için etki dolaylıdır, çünkü üreticiler aynı modelleri genellikle her iki pazarda satar.

CRA kapsamında destek süresi nedir?

Üreticinin zafiyetleri ele aldığı ve ücretsiz güvenlik güncellemesi sağladığı süredir. Beklenen kullanım ömrüne uygun olmalı ve ürün daha kısa ömürlü değilse kural olarak en az beş yıldır. Bitiş tarihi satın alırken açık olmalıdır.

Bir ürünün CRA’ya uyup uymadığını değerlendirebilir misiniz?

Hayır. Üretici ve hukukçu değiliz; bir ürünün Cyber Resilience Act’e uygunluğunu değerlendirmeyiz veya belgelendirmeyiz. Yaptığımız şey destek sürelerini ve güncelleme politikalarını talep etmek, bunları varlık envanterine yazmak ve yenilemeyi planlamaktır. Uygunluk üreticinin sorumluluğudur.

İlgili hizmetler

Devamını okuyun

Bu yazının bağlandığı konular.

Satın almanızda güncellemeleri de hesaba katalım mı?

Cihaz listenizi veya bir sonraki siparişinizi bize gönderin. Her modelin ne kadar süre güvenlik güncellemesi alacağını ve bunun yenileme planınız için ne anlama geldiğini araştıralım. Teklif alın.

Gelen kutunuza pratik BT bilgisi

Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.

Adresinizi yalnızca bülten için kullanırız. Gizlilik politikamıza bakın.

Teklif alın Arayın