Teklif alın
Acil destek SektörlerKariyer Hakkımızda Blog İletişim
Günlük satırları ve renkli terminal çıktısı gösteren iki ekranın yakın çekimi

Yama yönetimi: neyi kim, ne zaman günceller

Yama yönetimi, Windows Update’te tek bir düğme gibi görünür. Uygulamada ise sorumluları belli bir takvimdir: hangi cihazı kim günceller, hangi sırayla, hangi pencerede, ve bir güncelleme bir şeyi bozarsa ne olur. Dizüstü bilgisayarlar genellikle hallolmuştur; güvenlik duvarı, yazıcı ve dolaptaki o sunucu çoğu zaman değil.

5 dakikalık okuma ITproposal ekibi tarafından yazıldı
Kısa yanıt

Sorun nadiren dizüstü bilgisayarlardır. Geride kalan, kendiliğinden güncellenmeyen şeylerdir: güvenlik duvarı ve switch’lerin firmware’i, yazıcılar, hipervizörler ve Microsoft’tan gelmeyen yazılımlar.

Halkalarla dağıtın: önce küçük bir test grubu, sonra geri kalanlar, aralarında sabit bir bekleme süresiyle. Böylece bir şeyi bozan güncelleme, tüm kuruma ulaşmadan yakalanır.

Halihazırda istismar edilen bir açık, aylık pencereyi beklemez. O durumda kimin karar vereceğini ve artık güncelleme almayan cihazlara ne olacağını önceden kararlaştırın.

Yama yönetimi bir düğme değil, bir takvimdir

Neredeyse her kurumda dizüstü bilgisayarlarda otomatik güncellemeler açıktır ve konu çözülmüş gibi görünür. Eksik olan ise etrafındaki her şeydir: neyin güncellenmesi gerektiğinin listesi, bir sıra, üzerinde anlaşılmış bir zaman ve gerçekten işe yarayıp yaramadığını kontrol eden biri.

Yama yönetimi, her cihaz türü için dört soruyu yanıtlar: kim günceller, ne sıklıkla, hangi pencerede ve yapıldığı nasıl bilinir. Bu dördünden birinde “kendiliğinden oluyor” yazıyorsa, genellikle bir yıl sonra hâlâ aynı sürümde kalan cihaz odur.

Bunu teknik bir proje olarak değil, bir anlaşma olarak görmek işe yarar. Araç (Intune, bir yönetim platformu, güvenlik duvarının yönetim arayüzü) anlaşılanı uygular. Anlaşma yoksa varsayılan ayar neyse onu uygular.

Yama gerektiren her şey

Listeyle başlayın; varlığından haberiniz olmayan bir şeyi güncelleyemezsiniz. Tipik bir ortamda, kabaca iyi yönetilenden kötü yönetilene doğru gruplar şunlardır:

  • Çalışma alanı işletim sistemleri. Windows ve macOS. Genellikle Intune veya benzeri bir platformla yönetilir ve en iyi işleyen kısım burasıdır.
  • Office ve Microsoft 365 uygulamaları. Kendi kanalları üzerinden güncellenir. Karar, hangi kanalın seçileceğidir: aylık ya da daha az değişiklik isteyenler için altı aylık kanal.
  • Tarayıcılar. Edge ve Chrome kendiliğinden güncellenir, ancak yalnızca tarayıcı yeniden başlatıldığında. Üç hafta açık kalan bir tarayıcı üç hafta eski sürümde çalışır.
  • Üçüncü taraf yazılımlar. PDF okuyucular, Java, Zoom, muhasebe istemcisi, birinin bir zaman kendi kurduğu araçlar. En büyük boşluk buradadır, çünkü hiçbir işletim sistemi bunları sizin yerinize güncellemez.
  • Sunucular. Güncellemek kolaydır; yeniden başlatmanın planlanması gerekir. Bu yüzden ertelenir.
  • Hipervizörler ve depolama. Sunucularınızın altındaki katman. En seyrek güncellenen katmandır ve bir sorun çıkarsa her şeyi birden etkiler.
  • Ağ ve çevre birimi firmware’i. Güvenlik duvarları, switch’ler, erişim noktaları, yazıcılar ve çok fonksiyonlu cihazlar. Güvenlik duvarı en dış uçta durur ve en sık unutulan da odur.

Her gruba bir sorumlu atayın. Bir departman değil, bir isim ya da bir tedarikçi. Bu tek sütun, bir envanteri plana dönüştürür.

Halkalar: önce birkaçı, sonra herkes

Yüz dizüstü bilgisayarda aynı anda bir şeyi bozan güncelleme bir kesintidir. Aynı güncelleme beş dizüstü bilgisayarda bir destek talebidir. Bu yüzden halkalarla dağıtılır.

  • Halka 0: BT ekibinin kendisi. Yöneticiler güncellemeyi ilk olarak, aynı gün alır.
  • Halka 1: bir pilot grup. Farklı birimlerden, önemli uygulamaları kullanan birkaç kullanıcı: muhasebe, planlama yazılımı, kasa yazılımı. Birkaç gün sonra.
  • Halka 2: herkes. Halka 1’den bir sorun gelmezse, birkaç gün daha sonra.

Microsoft güvenlik güncellemelerini her ayın ikinci salı günü yayımlar; bu da halkaları etrafına kurabileceğiniz sabit bir ritim sağlar. Intune’da bunlara güncelleme halkaları denir; Windows Autopatch gruplamayı sizin için yapar. Hâlâ WSUS kullanıyorsanız: Microsoft onu artık geliştirmiyor, dolayısıyla yeniden kurmak yerine geçiş yapmak için uygun bir an.

Tuzak, hiçbir şeyi test etmeyen bir pilot gruptur. Halka 1’de yalnızca e-posta ve tarayıcı kullanan çalışanlar varsa, güncellemenin planlama yazılımını bozduğunu kimse fark etmez. Pilot grubu ne kullandığına göre seçin, en az kimin şikâyet ettiğine göre değil.

Bakım pencereleri ve bunları kimin belirlediği

Çalışma istasyonları bir son tarihle kendiliğinden güncellenebilir: kullanıcı erteleyebilir, ancak birkaç gün sonra yeniden başlatma gerçekleşir. Bu, sunucular, güvenlik duvarları ve hipervizörler için işe yaramaz. Onlar için yeniden başlatmanın kimseyi etkilemediği bir pencere gerekir.

Bu pencereyi bir kez belirleyin ve kimin değiştirebileceğini yazılı hale getirin. Örneğin: her ayın üçüncü çarşambası akşamı, sunucular ve ağ. Her ay yeniden talep edilmesi gereken bir pencere, “bu hafta pek uygun değil” diye ayda bir kez atlanır.

Her sistem için iki şey sorun: yeniden başlatma sırasında ne durur ve güncelleme başarısız olursa geri dönüş yolu var mı. Bir sunucu için bu, pencereden hemen önce alınan bir anlık görüntü veya yedektir. Bir güvenlik duvarı için önceki firmware ve ayrı saklanan yapılandırmadır. Geri dönüş yolu yoksa her pencere bir kumardır ve kumarlar ertelenir.

Bir açık halihazırda istismar ediliyorsa

Aylık ritim olağan işler için uygundur. Saldırganların zaten kullandığı bilinen bir zafiyet için uygun değildir. O durumda bir sonraki pencereyi beklemek, tam da kaçınmak istediğiniz risktir.

Acil yamanın ne olduğunu ve kimin uygulayabileceğini önceden tanımlayın. Pratik bir kural: zafiyet aktif olarak istismar ediliyorsa ve sistem internetten erişilebiliyorsa, güncelleme pencere dışında uygulanır. Güvenlik duvarları, VPN cihazları, e-posta sunucuları ve web uygulamaları önce gelir. USOM’un uyarıları ve üreticinin kendi bildirimleri takip edilecek sinyallerdir.

Henüz yama yoksa ne yapılacağını da kararlaştırın. Bazen yalnızca geçici bir önlem vardır: bir özelliği kapatmak, bir portu kapatmak, erişimi sabit bir adresle sınırlamak. Bu bir çözüm değildir, zaman kazandırır ve daha sonra gelecek güncellemeyle aynı kayda girer.

Artık güncelleme almayan cihazlar

Her cihaz, üreticinin desteği bıraktığı güne ulaşır. Windows 10 son olağan güvenlik güncellemesini Ekim 2025’te aldı; Office 2016 ve 2019 da aynı tarihte sona erdi. Switch’ler, yazıcılar ve güvenlik duvarları için bu tarih üreticinin sitesinde bir yerde yazar ve ona nadiren bakılır.

Bu destek sonu tarihini envantere, cihazın yanına yazın. Böylece değişim, sürpriz olmak yerine gelecek yılın bütçesinde bir kalem olur. Sık gördüğümüz durum: kusursuz çalışan ama yıllardır firmware almayan bir ağ switch’i ya da yalnızca eski bir ölçüm cihazını veya makineyi yöneten bir bilgisayar.

Bir cihaz kaldırılamıyorsa yapılacak üç şey vardır: ayrı bir ağ segmentine almak, internet erişimi vermemek ve bilinçli olarak kabul edilmiş bir risk olarak, bir sorumlu ve yeniden değerlendirme tarihiyle kayda geçirmek. Sonuncusu bir formalite değildir. İstisna ile unutulmuş bir şey arasındaki farktır.

Yapıldığını göstermek

Raporlamasız yama, güvene dayalı yamadır. İyi bir aylık rapor, yukarıdaki listedeki her grup için üç soruyu yanıtlar: kaç cihaz güncel, hangileri değil ve neden, ve bekleyen en eski güncelleme ne zamandır bekliyor.

Bu son rakam en yararlı olanıdır. “Neredeyse hepsi” diyen bir toplam, dört aydır geride kalan tek sunucuyu gizler. Gerekçesi ve sorumlusuyla birlikte istisnalar listesi, toplamdan daha fazlasını söyler.

Bu rapora başka bir nedenle de ihtiyacınız vardır. NIS2, zafiyetlerin ele alınmasını açıkça bir önlem olarak sayar ve kişisel verileri işleyen kurumlar için KVKK da uygun teknik tedbirler ister. Bir denetçi yama yapıp yapmadığınızı değil, bunu nasıl gösterdiğinizi sorar. Siber sigorta şirketleri de soru formlarında çoğu zaman benzer bir soru sorar. Her ay kendiliğinden oluşan bir rapor, elinizde zaten bulunan yanıttır.

İşimizin bittiği yer

Yaptıklarımız. Çalışma alanlarını ve ağı biz yönetiyorsak envanteri çıkarır, halkaları ve pencereleri kurar, işletim sistemlerini, Microsoft 365 uygulamalarını, tarayıcıları, üçüncü taraf yazılımları, sunucuları ve ağ firmware’ini günceller, istisnaların yer aldığı raporu her ay teslim ederiz. Aktif olarak istismar edilen bir açıkta, önceden yapılan anlaşmaya göre hareket ederiz. Bu, yönetilen BT hizmetimizin parçasıdır.

Yapmadıklarımız. Başka bir tedarikçinin yazılımı, örneğin bir ERP, bir tıbbi sistem ya da bir makinenin kontrol yazılımı, o tedarikçi tarafından veya onun talimatına göre güncellenir; biz pencereyi onunla birlikte planlar ve etrafındaki ağın doğru olmasını sağlarız. Bir sistemi bilerek güncellememe kararı bizim değil, sizindir: biz riski ortaya koyar ve kayda geçiririz. Ayrıca sigorta şirketi ya da denetçi değiliz: bir soru formunun veya denetimin istediği raporları sağlarız, ancak o formu imzalamayız ve kimsenin uyumluluğunu onaylamayız.

Sık sorulanlar

Bu konuda gelen sorular

En sık sorulan beşi.

Yama yönetimi nedir?

Yama yönetimi, yazılım çalıştıran her şeyin güncellenmesi için belirlenmiş düzenlemedir: çalışma alanları, sunucular, uygulamalar ve ağ firmware’i. Her cihaz türü için dört anlaşmaya dayanır: kim günceller, ne sıklıkla, hangi pencerede ve işe yaradığı nasıl kontrol edilir. Dizüstü bilgisayarlardaki otomatik güncellemeler bunun bir parçasıdır, tamamı değil.

Yama ne sıklıkla uygulanmalı?

Çalışma alanları ve sunucular için aylık bir ritim yaygındır, çünkü Microsoft güvenlik güncellemelerini her ayın ikinci salı günü yayımlar. Güvenlik duvarı ve switch firmware’i üreticinin takvimini izler. Halihazırda istismar edilen bir açık, özellikle internetten erişilebilen sistemlerde, pencere dışında ele alınır.

Yama yönetimi ile zafiyet yönetimi arasındaki fark nedir?

Zafiyet yönetimi, örneğin bir zafiyet taramasıyla zayıf noktaları bulur. Yama yönetimi ise bir güncelleme varsa bunları kapatır. İkisi birbirini tamamlar: tarama, yamanın işe yarayıp yaramadığını gösterir ve hiçbir güncelleme döngüsünde yer almayan cihazları da bulur.

Artık güncelleme almayan cihazlarla ne yapılır?

En iyi yanıt değiştirmektir; bu yüzden üreticinin destek sonu tarihi envanterde yer almalıdır. Cihaz kaldırılamıyorsa, internet erişimi olmayan ayrı bir ağ segmentine alın ve bir sorumlu ile yeniden değerlendirme tarihiyle bilinçli olarak kabul edilmiş risk olarak kaydedin.

Siber sigorta soru formumuzu siz mi dolduruyorsunuz?

Hayır. O form, kurumunuzun sigorta şirketine verdiği bir beyandır ve sorumlu kişi tarafından imzalanır. Formun istediği bilgileri ise biz sağlarız: hangi cihazların güncel olduğu, hangi süre içinde ve hangi istisnaların bulunduğu. Sigorta şirketi ya da denetçi değiliz ve kimsenin uyumluluğunu onaylamayız.

İlgili hizmetler

Devamını okuyun

Etrafındakiler: yönetim, tarama ve kanıtlamanız gerekenler.

Sizde neyin geride kaldığına birlikte bakalım mı?

Neler kullandığınızı ve bugün kimin güncellediğini anlatın. Hangi grupların kapsandığını, hangilerinin kapsanmadığını ve hangi cihazların artık güncelleme almadığını söyleyelim.

Gelen kutunuza pratik BT bilgisi

Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.

Adresinizi yalnızca bülten için kullanırız. Gizlilik politikamıza bakın.

Teklif alın Arayın