
IT asset management in het MKB: van een lijst naar beheer
Bijna elke organisatie heeft een lijst met laptops. IT asset management begint pas als die lijst bij elke aanschaf, uitgifte, reparatie en afvoer vanzelf verandert, en als iemand er een besluit uit kan halen. Dit artikel gaat over die stap: wat je bijhoudt, wie wat wijzigt, waar de gegevens vandaan komen en wat je er morgen mee doet.
Een inventaris zegt wat er is. IT asset management zegt ook wat er gaat gebeuren: wanneer de garantie afloopt, wanneer iets vervangen moet en wat er nog betaald wordt voor iets dat weg is.
Houd weinig velden bij en maak per status één rol eigenaar. Twaalf kolommen die kloppen zijn meer waard dan veertig die niemand vult.
Laat de lijst zichzelf controleren: leg hem elke maand naast wat het beheersysteem ziet. Wat in maar één van de twee staat, is het werk van die maand.
Wat IT asset management is, en waarom een inventaris niet genoeg is
Een inventaris is een momentopname: op de dag van de telling stond dit er. IT asset management is het proces dat die lijst daarna actueel houdt en er beslissingen aan koppelt. Het verschil merk je pas als iemand een vraag stelt die over de toekomst gaat: welke laptops vallen volgend kwartaal uit de garantie, welke telefoons krijgen geen updates meer, en wat betalen we nog voor apparaten die al weg zijn?
Een register op zich, en hoe je het één keer goed vult, beschrijven we op onze pagina over het IT-assetregister. Dit artikel gaat over wat erna komt: het register laten meelopen met wat er in de organisatie gebeurt.
De toets is eenvoudig. Wordt je lijst bijgewerkt omdat er iets gebeurt, of omdat iemand eraan denkt? In het tweede geval heb je een inventaris, hoe uitgebreid hij ook is.
Wat telt als asset, en wat niet
Wie alles wil bijhouden, houdt uiteindelijk niets bij. Spreek vooraf af wat er in hoort:
- Apparaten met een serienummer en gegevens erop: laptops, desktops, telefoons, tablets, servers, netwerkapparatuur, scanners. Die horen er altijd in.
- Randapparatuur zonder gegevens: monitoren, docks, headsets. Bijhouden als er een reden is (dure monitoren, uitleen aan thuiswerkers), anders als aantal per locatie.
- Software en abonnementen: horen in hetzelfde beheer, omdat een licentie vaak aan een apparaat of gebruiker hangt. Hoe je daar bespaart, staat in ons artikel over licentiebeheer.
- Geleasde en gehuurde apparatuur: niet van jou, wel jouw verantwoordelijkheid. Juist die moet aan het eind compleet terug.
- Reserves en apparaten in een kast: die ziet geen beheersysteem, omdat ze uit staan. Daarom moeten ze er expliciet in.
Privéapparaten van medewerkers horen er niet in als asset. Wel als ze toegang hebben tot zakelijke gegevens, maar dat is een andere lijst: die van het apparaatbeheer.
De velden die je echt gebruikt
Elk pakket biedt tientallen velden. Begin met de velden waar een besluit van afhangt:
- Serienummer en model. Zonder serienummer is een regel een aantal, geen apparaat.
- Gebruiker en locatie. Wie heeft het en waar staat het, ook als dat “thuis” is.
- Status. Besteld, op voorraad, in gebruik, in reparatie, retour, afgevoerd.
- Aanschafdatum, leverancier en ordernummer. Nodig voor garantie en voor de boekhouding.
- Einde garantie en einde updates. Twee verschillende datums, en de tweede is vaak de belangrijkste.
- Eigendom. Gekocht, geleased of gehuurd, en zo ja tot wanneer.
- Afvoer. Datum, partij en het bewijs dat de gegevens eraf zijn.
Een assettag of label op het apparaat helpt bij tellen, maar is geen vervanging van het serienummer. Labels gaan eraf; het serienummer staat ook in het BIOS en op de factuur.
Van besteld tot afgevoerd: elke status een eigenaar
Een register veroudert op de overgangen. Leg daarom per overgang vast wie hem doet, en laat het onderdeel zijn van het werk dat toch al gebeurt:
- Besteld naar op voorraad: wie de levering ontvangt, met de serienummers van de pakbon of uit het bestand van de leverancier.
- Op voorraad naar in gebruik: de servicedesk bij uitgifte, gekoppeld aan het ticket van de nieuwe medewerker.
- In gebruik naar in reparatie of retour: de servicedesk bij het defectticket.
- In gebruik naar terug: het uitdienstproces, aangestuurd door HR. Hier gaat het het vaakst mis, omdat IT het vertrek als laatste hoort.
- Terug naar afgevoerd: pas als het bewijs van wissen of vernietigen binnen is, niet als de doos de deur uit is.
Wie geen eigenaar heeft voor een overgang, heeft daar een gat. Vaak is dat precies de laatste: apparaten die weg zijn en in de lijst blijven staan.
Laat de lijst zichzelf controleren
Het register is niet de enige bron die iets weet. Het beheersysteem (bijvoorbeeld Intune of een andere MDM-oplossing) ziet welke apparaten zich aanmelden, de inkoop weet wat er besteld is, HR weet wie er in en uit dienst gaat. Leg die naast elkaar, bij voorkeur elke maand:
- In het register, niet gezien in het beheer: kwijt, in een kast, of al weg en nooit afgemeld.
- Gezien in het beheer, niet in het register: buiten het proces gekocht, of een privéapparaat dat er niet hoort.
- Gebruiker in het register, niet meer in dienst: een apparaat dat niet is teruggekomen.
Die drie lijstjes zijn het werk van de maand, en ze worden korter naarmate de overgangen beter lopen. Blijven ze lang, dan weet je ook welke overgang het probleem is.
Spreadsheet, servicedeskpakket of een los ITAM-pakket
Het gereedschap is minder belangrijk dan het proces, maar het moet wel bij je omvang passen. Drie vragen beslissen het:
- Hoeveel apparaten en hoeveel overgangen per maand? Een kleine, stabiele organisatie redt het met een gedeelde spreadsheet, zolang er één eigenaar is. Met veel in- en uitstroom is handwerk de zwakke plek.
- Waar gebeuren de overgangen al? Loopt uitgifte en reparatie via een servicedeskpakket met een assetmodule, dan hoort het register daar, zodat het ticket de status wijzigt.
- Kan het koppelen met wat je al hebt? Met het beheersysteem voor de vergelijking, en met je leverancier voor serienummers bij levering. Zonder koppeling typ je alles twee keer.
Een los ITAM-pakket is zinvol bij veel locaties of veel software. Voor de meeste MKB-organisaties is het meer gereedschap dan proces.
Wat je er morgen mee doet
Een register dat klopt, is een uitdraai voor vragen die anders een middag kosten:
- Vervangplanning. Welke apparaten vallen het komende jaar uit de garantie of uit de updates, per kwartaal. Dat is een begroting in plaats van een verrassing.
- Garantie. Bij een defect zie je meteen of het gedekt is, en bij wie je moet zijn.
- Uitdienst. Een vertrekkende medewerker heeft een lijst met wat terug moet, in plaats van een vraag of hij “nog iets van ons heeft”.
- Audit en ISO 27001. De norm vraagt om een inventaris van informatie en de bijbehorende bedrijfsmiddelen, met een eigenaar. Een register met statussen en eigenaren is dat antwoord.
- Verzekering en diefstal. Wat stond er, op welk serienummer, en wat was het.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij leveren apparatuur met de serienummers erbij, zodat ze bij levering in het register staan; wij richten de statussen en de koppeling met het beheersysteem in, doen de uitgifte, reparatie en terugname, en voeren apparaten aantoonbaar af met een bewijs van wissen of vernietiging. Wij zijn ISO 9001- en ISO/IEC 27001-gecertificeerd, en dat is hoe wij werken.
Wat wij niet doen. Wij zijn geen accountant: hoe je apparatuur activeert en afschrijft, en hoe dat fiscaal uitpakt, bespreek je met je accountant. Wij zijn geen verzekeraar en zeggen niet wat er verzekerd is. En wij certificeren niemand: of jouw register voldoet aan ISO 27001, beoordeelt een certificerende instelling.
Vragen die we hierover krijgen
De vijf die het vaakst terugkomen.
Wat is IT asset management?
IT asset management is het proces waarmee je bijhoudt welke IT-middelen je hebt, waar ze zijn, wie ze gebruikt en in welke fase ze zitten, van bestelling tot afvoer. Het verschil met een inventaris is dat de lijst vanzelf meeloopt met aanschaf, uitgifte, reparatie en afvoer. Daardoor kun je er beslissingen uit halen, zoals vervangplanning.
Wat is het verschil tussen een inventaris en IT asset management?
Een inventaris is een telling op één moment. IT asset management houdt die telling actueel door elke overgang een eigenaar te geven en de lijst regelmatig te vergelijken met het beheersysteem. Een inventaris zegt wat er is; assetmanagement zegt ook wat er gaat gebeuren.
Welke gegevens houd je bij per apparaat?
Minimaal het serienummer en model, de gebruiker en locatie, de status, de aanschafdatum en leverancier, het einde van garantie en updates, het eigendom (koop, lease of huur) en bij afvoer het bewijs dat de gegevens eraf zijn. Meer velden zijn pas zinvol als iemand ze werkelijk bijhoudt.
Is een spreadsheet genoeg voor IT asset management?
Voor een kleine organisatie met weinig wisselingen wel, zolang één persoon eigenaar is. Met veel in- en uitstroom wordt handwerk de zwakke plek, en is het beter het register te laten bijwerken door de servicedesk en te koppelen aan het beheersysteem.
Kunnen jullie ook de afschrijving van onze apparatuur bijhouden?
Nee. Wij leggen aanschafdatum, ordernummer en eigendom vast, zodat de gegevens beschikbaar zijn, maar hoe je apparatuur activeert en afschrijft is werk voor je accountant. Wij zijn geen accountant en geven daar geen advies over.
Verder lezen
Waar dit beheer op aansluit.
Zullen we je lijst laten meelopen?
Zeg om hoeveel apparaten het ongeveer gaat en waar je ze nu bijhoudt. Je krijgt terug welke overgangen een eigenaar missen en hoe de lijst daarna vanzelf actueel blijft.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.