
Demirbaş takip programı ve BT varlıkları: listeden yönetime
Birçok KOBİ’de dizüstü bilgisayarlar, muhasebedeki demirbaş takip programında ya da bir tabloda kayıtlıdır. BT varlık yönetimi ise bu liste her alım, teslim, onarım ve elden çıkarmada kendiliğinden değiştiğinde ve ondan bir karar çıkarılabildiğinde başlar. Bu yazı o adımı anlatıyor: neyi takip edeceğinizi, neyi kimin değiştireceğini, verinin nereden geldiğini ve yarın onunla ne yapacağınızı.
Muhasebedeki demirbaş kaydı bir varlığın değerini izler; BT varlık yönetimi ise garantinin ne zaman bittiğini, neyin ne zaman yenileneceğini ve artık olmayan cihazlar için neyin hâlâ ödendiğini söyler.
Az alan tutun ve her durum değişikliğine tek bir sorumlu verin. Doğru olan on iki sütun, kimsenin doldurmadığı kırk sütundan değerlidir.
Listenin kendini denetlemesini sağlayın: her ay cihaz yönetim aracının gördükleriyle karşılaştırın. Yalnızca birinde görünen, o ayın işidir.
Demirbaş takip programı neden BT için yetmez
Muhasebedeki demirbaş takip programı bir varlığın alış değerini ve amortismanını izler. Bu gereklidir, ama BT’nin sorduğu sorulara cevap vermez: hangi dizüstünün garantisi gelecek çeyrekte bitiyor, hangi telefon artık güncelleme almıyor, hangi cihaz kimde ve ayrılan çalışanın bilgisayarı geri geldi mi?
BT varlık yönetimi, envanteri sayım gününden sonra da güncel tutan ve ona kararlar bağlayan süreçtir. Kaydın kendisini ve bir kez nasıl doğru doldurulacağını BT varlık envanteri sayfamızda anlatıyoruz. Bu yazı sonrasıyla ilgilidir.
Sınama basittir. Listeniz bir şey olduğu için mi güncelleniyor, yoksa biri hatırladığı için mi? İkincisiyse elinizde ne kadar ayrıntılı olursa olsun bir envanter vardır.
Neyin varlık sayıldığı, neyin sayılmadığı
Her şeyi takip etmek isteyen sonunda hiçbir şeyi takip edemez. Önceden neyin gireceğini kararlaştırın:
- Seri numarası ve üzerinde veri olan cihazlar: dizüstüler, masaüstüler, telefonlar, tabletler, sunucular, ağ cihazları, el terminalleri. Her zaman listede.
- Veri taşımayan çevre birimleri: monitörler, yerleştirme istasyonları, kulaklıklar. Bir gerekçe varsa tek tek, yoksa lokasyon başına adet olarak.
- Yazılım ve abonelikler: aynı sürece dahildir, çünkü lisans çoğu zaman bir cihaza veya kullanıcıya bağlıdır. Burada nasıl tasarruf edileceğini yazılım lisans yönetimi yazımızda bulabilirsiniz.
- Kiralık ve leasing cihazlar: sizin değildir ama sorumluluğu sizdedir. Sonunda eksiksiz geri dönmesi gereken tam da bunlardır.
- Yedekler ve dolaptaki cihazlar: kapalı oldukları için hiçbir yönetim aracı onları görmez. Bu yüzden açıkça eklenmeleri gerekir.
Gerçekten kullanacağınız alanlar
Her program onlarca alan sunar. Bir kararın bağlı olduğu alanlarla başlayın:
- Seri numarası ve model. Seri numarası yoksa satır bir cihaz değil, bir adettir.
- Kullanıcı ve konum. Kimde ve nerede, “evde” olsa bile.
- Durum. Sipariş edildi, depoda, kullanımda, onarımda, iade edildi, elden çıkarıldı.
- Alış tarihi, tedarikçi ve sipariş numarası. Garanti ve muhasebe için gereklidir.
- Garanti bitişi ve güncelleme bitişi. İki ayrı tarih; ikincisi çoğu zaman daha önemlidir.
- Mülkiyet. Satın alındı, kiralandı ya da leasing, ve ne zamana kadar.
- Elden çıkarma. Tarih, firma ve verinin silindiğinin kanıtı.
Siparişten elden çıkarmaya: her durumun bir sorumlusu var
Bir kayıt geçişlerde eskir. Her geçişi kimin yapacağını belirleyin ve onu zaten yapılan bir işin parçası yapın:
- Siparişten depoya: teslimatı alan kişi, irsaliyedeki ya da tedarikçinin dosyasındaki seri numaralarıyla.
- Depodan kullanıma: teslimde destek ekibi, yeni çalışanın talebine bağlı olarak.
- Kullanımdan onarıma ya da iadeye: arıza kaydında destek ekibi.
- Kullanımdan geri dönüşe: İnsan Kaynakları’nın yürüttüğü işten ayrılma süreci. En sık burada aksar, çünkü BT bir ayrılığı en son duyar.
- Geri dönüşten elden çıkarmaya: kutu kapıdan çıktığında değil, silme veya imha belgesi geldiğinde.
Listenin kendini denetlemesini sağlayın
Bir şey bilen tek kaynak kayıt değildir. Cihaz yönetim aracı (Intune ya da başka bir MDM çözümü) hangi cihazların bağlandığını görür, satın alma neyin sipariş edildiğini bilir, İnsan Kaynakları kimin girip çıktığını bilir. Bunları tercihen her ay karşılaştırın:
- Kayıtta var, yönetim aracında görünmüyor: kayıp, dolapta ya da çoktan gitmiş ama kayıttan düşülmemiş.
- Yönetim aracında görünüyor, kayıtta yok: süreç dışında alınmış ya da orada olmaması gereken kişisel bir cihaz.
- Kayıttaki kullanıcı artık çalışmıyor: geri gelmemiş bir cihaz.
Bu üç kısa liste ayın işidir ve geçişler iyileştikçe kısalır. Uzun kalıyorsa, sorunun hangi geçişte olduğunu da bilirsiniz.
Tablo, destek yazılımı ya da ayrı bir takip programı
Araç süreçten daha az önemlidir, ama ölçeğinize uymalıdır. Üç soru karar verir:
- Kaç cihaz ve ayda kaç geçiş var? Küçük ve hareketsiz bir şirket, tek bir sorumlusu olduğu sürece ortak bir tabloyla idare eder. Giriş çıkış çoksa elle yapılan iş zayıf halkadır.
- Geçişler zaten nerede oluyor? Teslim ve onarım varlık modülü olan bir destek yazılımından geçiyorsa kayıt orada olmalı, böylece talep durumu değiştirir.
- Mevcut sistemlerle bağlantı kurabiliyor mu? Karşılaştırma için cihaz yönetimiyle, teslimde seri numaraları için tedarikçinizle. Bağlantı yoksa her şeyi iki kez yazarsınız.
Yarın onunla ne yaparsınız
Doğru bir kayıt, aksi halde bir öğleden sonraya mal olacak soruları tek bir rapora çevirir:
- Yenileme planı. Önümüzdeki yıl hangi cihazların garantiden ya da güncellemeden çıktığı, çeyrek çeyrek. Sürpriz yerine bir bütçe kalemi.
- Garanti. Arızada kapsamda olup olmadığını ve kime gidileceğini hemen görürsünüz.
- İşten ayrılma. Ayrılan çalışanın elinde “bizden bir şey kaldı mı” sorusu yerine geri vereceklerinin listesi olur.
- Denetim ve ISO 27001. Standart, bilginin ve ilgili varlıkların sahipleriyle birlikte envanterini ister. Durumları ve sorumlularıyla bir kayıt bunun cevabıdır.
- Sigorta ve hırsızlık. Ne vardı, hangi seri numarasıyla ve neydi.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Cihazları seri numaralarıyla birlikte teslim ederiz ki teslimatta kayda girsinler; durumları ve cihaz yönetimiyle bağlantıyı kurar, teslim, onarım ve geri alma işlerini yürütür, cihazları silme veya imha belgesiyle elden çıkarırız. ISO 9001 ve ISO/IEC 27001 sertifikalıyız ve böyle çalışırız.
Yapmadıklarımız. Mali müşavir değiliz: cihazların demirbaş olarak nasıl kaydedileceği, amortismanı ve vergisel durumu mali müşavirinizin işidir. Sigortacı değiliz ve neyin teminat altında olduğunu söylemeyiz. Kimseyi de belgelendirmeyiz: kaydınızın ISO 27001’e uygunluğunu bir belgelendirme kuruluşu değerlendirir.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık gelen beş soru.
Demirbaş takip programı BT cihazları için yeterli mi?
Muhasebe tarafı için yeterlidir, BT için genellikle değil. Demirbaş kaydı değer ve amortismanı izler; BT ise seri numarası, kullanıcı, konum, garanti ve güncelleme bitişi ile elden çıkarma kanıtını takip etmelidir. İkisi aynı seri numarası üzerinden birbirine bağlanabilir.
BT varlık yönetimi nedir?
BT varlık yönetimi, şirketin hangi BT varlıklarına sahip olduğunu, nerede ve kimde olduklarını ve siparişten elden çıkarmaya kadar hangi aşamada bulunduklarını takip etme sürecidir. Envanterden farkı, listenin her alım, teslim, onarım ve elden çıkarmada kendiliğinden güncellenmesidir.
Her cihaz için hangi bilgiler tutulmalı?
En azından seri numarası ve model, kullanıcı ve konum, durum, alış tarihi ve tedarikçi, garanti ve güncelleme bitişi, mülkiyet (satın alma, kiralama ya da leasing) ve elden çıkarmada verinin silindiğinin kanıtı. Fazla alan ancak biri onları güncel tutuyorsa işe yarar.
Envanter ne sıklıkla kontrol edilmeli?
Yılda bir büyük sayım yerine, kayıt ile cihaz yönetim aracı arasında aylık bir karşılaştırma daha iyi sonuç verir. Yalnızca birinde görünen o ay ele alınır. Böylece liste bir sayıma bağlı kalmadan doğru kalır.
Cihazlarımızın amortismanını da takip edebilir misiniz?
Hayır. Verilerin elinizde olması için alış tarihini, sipariş numarasını ve mülkiyeti kaydederiz; ancak cihazların demirbaşa alınması ve amortismanı mali müşavirinizin işidir. Mali müşavir değiliz ve bu konuda tavsiye vermeyiz.
Devamını okuyun
Bu yönetimin bağlandığı konular.
Listeniz kendiliğinden güncel kalsın mı?
Yaklaşık kaç cihazınız olduğunu ve onları şu anda nerede takip ettiğinizi bize yazın. Hangi geçişlerin sorumlusu olmadığını ve listenin sonrasında kimse peşine düşmeden nasıl güncel kaldığını söyleyelim.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.