
Tüm bilgisayarlara yazılım dağıtımı: paketleyin, deneyin, geri dönüş yolunu bilin
Yazılım dağıtımı nadiren kurulumun kendisinde başarısız olur. Sorun öncesindeki ve sonrasındaki sorulardadır: hangi sürüme izin var, yönetim platformu kurulumun başarılı olduğunu nasıl anlıyor, işler ters gittiğinde bunu ilk kim fark ediyor ve nasıl geri dönülüyor. Yeni bir uygulamanın yüz ya da bin bilgisayara ulaşması gerektiğinde izlediğimiz sıra budur.
Bir katalogla başlayın: hangi yazılım standart, hangisi talep üzerine kurulur ve hangisi bilgisayarda olmamalı. Bu liste olmadan, tesadüfen istenen ne varsa dağıtılır.
Bir paket ancak sessiz kuruluyorsa, bir algılama kuralı ve test edilmiş bir kaldırma komutu varsa hazırdır. Bu sonuncusu geri dönüş yolunuzdur.
Aşamalı dağıtın: bir test bilgisayarı, gerçek kullanıcılardan oluşan bir pilot grup ve ancak ondan sonra herkes. Mevcut yazılımın güncellenmesi kendi ritmi olan ayrı bir süreçtir.
Önce liste: hangi yazılımlara izin var
Çoğu kuruluşun yazılım sorunu değil, liste sorunu vardır. Dört PDF okuyucu, üç arşivleme aracı ve bir kişinin bir zamanlar ihtiyaç duyduğu bir çizim programı vardır ve neyi kimin onayladığını artık kimse bilmez. Dağıtım o zaman bu dağınıklığın otomasyonuna dönüşür.
Bu yüzden üç gruplu bir katalogla başlayın:
- Standart: kimse istemeden her bilgisayara gelen yazılım. Microsoft 365 Apps, bir tarayıcı, güvenlik ajanı, VPN istemcisi.
- Talep üzerine: bir departmanın ya da rolün ihtiyaç duyduğu yazılım. Muhasebe programı, tasarım yazılımı, bir müşterinin şart koştuğu araç. Her biri için kimin kullanabileceğine karar veren bir sorumlu gerekir.
- İzin verilmeyen: bilinçli olarak yönetmediğiniz yazılım, gerekçesiyle birlikte. Böylece aynı talep her çeyrekte yeniden gelmez.
Her satıra lisans modelini de yazın. Yeterli lisansı olmayan bir gruba uygulama dağıtmak, kendi elinizle otomatikleştirdiğiniz bir denetim bulgusudur. Bunun nasıl takip edileceğini yazılım lisans yönetimi yazımızda anlatıyoruz.
Paket, kurulum dosyasından fazlasıdır
Üreticinin kurulum dosyası yalnızca başlangıçtır. Yüzlerce bilgisayara gönderilebilecek bir paketin beş şeye ihtiyacı vardır:
- Sessiz kurulum. Pencere ve tıklama olmadan, sizin seçtiğiniz seçeneklerle (masaüstü kısayolu yok, güncellemeleri siz yönetiyorsanız yerleşik güncelleyici yok).
- Algılama kuralı. Platformun yazılımın yüklü olduğunu nasıl gördüğü: bir kayıt defteri anahtarı, sürüm numaralı bir dosya, bir ürün kodu. İyi bir algılama yoksa platform başarılı bir kurulumu başarısız gösterir ya da tersi olur.
- Gereksinimler. Hangi işletim sistemi, hangi mimari, ne kadar boş disk alanı. Böylece paket çalışamayacağı bir bilgisayara gitmez.
- Bağımlılıklar. Önceden yüklü olması gereken bir çalışma zamanı ya da eklenti.
- Çalışan bir kaldırma komutu. Buna aşağıda değiniyoruz.
Biçim, üreticinin ne sağladığına bağlıdır. MSI veya MSIX en kolayıdır; tek başına bir setup.exe Intune’a Win32 uygulaması olarak eklenir; yaygın uygulamaların çoğu Microsoft Store’da ve winget üzerinden bulunur, bu durumda onları kendiniz paketlemeniz gerekmez. Başka bir yönetim platformunda parçaların adları farklıdır ama yine aynı beş parçadır.
Zorunlu mu, kullanılabilir mi: yazılım kullanıcıya nasıl ulaşır
Yazılımı birine ulaştırmanın iki yolu vardır ve aradaki fark kaç destek talebi alacağınızı belirler.
- Zorunlu: platform yazılımı sormadan kurar. Standart set ve bir departmanın vazgeçemeyeceği her şey için uygundur.
- Kullanılabilir: yazılım bir self servis portalında hazır bekler (Microsoft’ta adı Şirket Portalı’dır) ve kullanıcı onu yönetici hakları olmadan kendisi kurar. “Talep üzerine” grubu için uygundur ve servis masasına gelen taleplerin büyük kısmını ortadan kaldırır.
Tek tek kişilere değil, her zaman gruplara atayın. İK sisteminizden veya dizinden beslenen bir “Muhasebe” ya da “Tasarım” grubu, yeni gelen bir çalışanın ilk gün doğru yazılıma sahip olması, ayrılan birinin de onu kaybetmesi demektir. Kişi bazında atama ilk gün hızlıdır, bir yıl sonra yönetilemez hale gelir.
Cihaza mı kullanıcıya mı atayacağınızı da bilinçli seçin. Ortak kullanılan bir masada ya da toplantı odası bilgisayarında yazılım cihaza aittir; dizüstü bilgisayarı ve evde ikinci bir cihazı olan biri için genellikle kişiye.
Üç aşamada yazılım dağıtımı: test, pilot, herkes
Herkese aynı anda giden bir dağıtım, hatalarını da herkeste aynı anda keşfeder. Üç aşama yeterlidir:
- Bir test bilgisayarı. Diğerleri gibi kurulmuş sıradan bir bilgisayar; tüm haklara sahip yönetici dizüstüsü değil. Kurulumun sessiz olduğunu, algılamanın doğru çalıştığını ve yazılımın açıldığını kontrol edin.
- Bir pilot grup. Yazılımı her gün kullanan, farklı departmanlardan ve farklı donanımlardan birkaç gerçek kullanıcı. Onlara birkaç iş günü ve sorunları bildirecekleri tek bir yer verin.
- Herkes. Ancak pilot, engelleyici bir sorun olmadan tamamlandıysa. Büyük bir kuruluşta iki ya da üç dalga halinde, servis masasına her şey tek bir sabah gelmesin diye.
Mümkün olan yerlerde kurulumu mesai saatleri dışına planlayın ve kullanıcılara önceden ne göreceklerini söyleyin. Açıklamasız beliren yeni bir simge, kurulumun kendisinden daha fazla soru doğurur.
Bu yazı yeni yazılımla ilgilidir. Zaten yüklü olanı güncellemek, kendi ritmi ve süreleri olan ayrı bir süreçtir; bunu yama yönetimi yazımızda anlatıyoruz.
Geri dönüşü dağıtımdan önce hazırlayın, sonra değil
“Bunu nasıl kaldırırız?” sorusu genellikle işler ters gittiği anda sorulur. O zaman kaldırma komutunun hiç test edilmediği, yazılımın yeniden kurulumu engelleyen kalıntılar bıraktığı ya da önceki sürümün hiçbir yerde bulunmadığı ortaya çıkar.
- Kaldırmayı da kurulum kadar ciddi test edin. Test bilgisayarında: kurun, kaldırın, yeniden kurun. Bu üçüncü adım başarısız oluyorsa paket hazır değildir.
- Önceki sürümü paket olarak saklayın. Bir değiştirme ilişkisiyle (Intune’da adı supersedence’tır) yeni sürüm eskisinin yerini alır ve bir sorun çıktığında atamayı tersine çevirebilirsiniz.
- Verilerin nerede durduğunu bilin. Uygulamanın dışında saklanan ayarlar ve dosyalar yeniden kurulumdan sağ çıkar. Program klasöründe duran veriler çıkmaz.
Geri dönüşe kimin karar vereceğini de kararlaştırın. İş açısından kritik bir uygulamada bu yalnızca yönetici değil, katalogda adı geçen sorumludur.
Kendi kendine kurulum: yönetici hakları ve yerlerine ne gelmeli
Kullanıcıların yerel yönetici hakları olduğu sürece her katalog yalnızca bir öneridir. İhtiyaç duyduklarını düşündükleri her şeyi, onunla birlikte de zararlı yazılımın ihtiyaç duyduğunu kurarlar. Bu hakları kaldırmak dağıtımı anlamlı kılan adımdır ve aynı zamanda en çok direnç gören adımdır.
Yerine bir şey konduğunda işe yarar: insanların gerçekten kullandığı yazılımların olduğu bir self servis portalı, yeni bir şey istemek için kısa bir yol ve bu taleplerin değerlendirileceği bir süre. Gerçekten yönetici hakkına ihtiyaç duyan birkaç kişi için (bir geliştirici, bir sistem yöneticisi) günlük hesapları değil, ayrı bir hesap ya da geçici yetki yükseltme düzenleyin.
Çalışanların işine dair veri kaydeden bir yazılım dağıtıyorsanız, örneğin mesai takibi ya da izleme aracı, bu bir kişisel veri işlemesidir ve KVKK kapsamında çalışanlara aydınlatma yapılması gerekir. Sizin durumunuzda tam olarak neyin gerektiği, İK danışmanınıza ya da avukatınıza sorulacak bir sorudur.
Dağıtımın başarılı olduğunu nasıl anlarsınız
“Dağıtıldı”, “kuruldu” anlamına gelmez. Platform her cihaz için kurulumun başarılı mı, başarısız mı yoksa beklemede mi olduğunu kaydeder ve asıl iş burada başlar:
- Başarısız, bir hata koduyla. Neredeyse her zaman tekrar eden birkaç neden: yetersiz alan, bir dosyayı kilitleyen açık bir program, eksik bir bağımlılık.
- Beklemede. Çoğu zaman haftalardır çevrimiçi olmamış cihazlar. Bunlar dağıtımın değil, varlık yönetiminin konusudur.
- Uygulanamaz. Gereksinimleri karşılamayan cihazlar. Bunun doğru olduğunu ve yanlış tanımlanmış bir grup olmadığını kontrol edin.
Dağıtımın tamamlanmış sayılacağı bir eşik ve geri kalanlara ne olacağı konusunda anlaşın. Hangi sürümün nerede olduğunu gösteren bir özet, aynı zamanda bir denetçinin ya da sigortacının tam olarak istediği şeydir.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Kataloğu sizinle birlikte oluşturur, paketleri hazırlayıp test eder, grup bazlı atamayı ve self servis portalını kurar, pilotu ve dağıtımı yürütür, her cihazda neyin yüklü olduğunu raporlarız. Bunu çalışma alanı yönetimi kapsamında ya da ayrı bir proje olarak yaparız.
Yapmadıklarımız. Yazılımın üreticisi değiliz. Uygulamanın kendi işleyişi, muhasebe veya sektör programının yapılandırılması ve programdaki hatalar o yazılımın sağlayıcısına ve onun desteğine aittir. Biz yazılımın bilgisayara düzgün ulaşmasını ve gerektiğinde kaldırılabilmesini sağlarız. Bir yazılımın KVKK açısından neyi gerektirdiğini de değerlendirmeyiz; bu, İK danışmanınıza ya da avukatınıza sorulacak bir sorudur.
Bu konuda bize sorulanlar
En sık gelen beş soru.
Yazılım dağıtımı nedir?
Bir uygulamayı çok sayıda bilgisayara kontrollü biçimde ulaştırmaktır: hangi yazılıma izin verildiğine karar vermek, sessiz kurulacak şekilde paketlemek, gruplara atamak ve aşamalı olarak yaymak. Sonunda neyin nerede yüklü olduğunu gösteren bir rapor ve onu kaldırmanın test edilmiş bir yolu olur.
Yazılım dağıtımının aşamaları nelerdir?
Diğerleri gibi kurulmuş bir test bilgisayarı, farklı departmanlardan gerçek kullanıcılarla bir pilot grup ve ardından herkes; kuruluş büyükse dalgalar halinde. Her aşama ancak öncekisi engelleyici bir sorun olmadan tamamlandığında başlar.
Yazılım dağıtımı ile yama yönetimi aynı şey mi?
Hayır. Dağıtım henüz yüklü olmayan yazılımla ilgilidir: seçmek, paketlemek, atamak. Yama yönetimi ise zaten yüklü olanı sabit bir ritimle ve güvenlik güncellemeleri için belirli sürelerle güncellemektir. Çoğu zaman aynı platformu kullanırlar ama iki ayrı anlaşmadır.
Kullanıcılar yazılım kurabilmek için yönetici haklarını korumalı mı?
Hayır; bu haklar durduğu sürece her yazılım kataloğu isteğe bağlı kalır. Hakları kaldırın ve yerine yaygın yazılımların bulunduğu bir self servis portalı ile kısa bir talep yolu koyun. Gerçekten ihtiyacı olanlar ayrı bir hesap ya da geçici yetki yükseltme alır.
Uygulamanın kendisine de destek veriyor musunuz?
Yazılımın bilgisayara doğru ulaşmasını, standart yapılandırma içinde çalışmasını ve kaldırılabilmesini sağlarız. Bir programın işlevsel yapılandırması ve hataları o yazılımın sağlayıcısına aittir. Sorunun bu sağlayıcıya doğru bilgilerle ulaşmasına ise yardımcı oluruz.
Devamını okuyun
Yazılım dağıtımının bağlantılı olduğu konular.
Yazılım kataloğunuzu birlikte düzenleyelim mi?
Bilgisayarlarınızda bugün nelerin yüklü olduğunu gösteren bir dışa aktarım gönderin. Onu üç gruplu bir kataloğa dönüştürür, önce hangi paketlerin hazırlanmaya değer olduğunu söyleriz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.