
Veri sınıflandırma: etiketten önleme
Veri sınıflandırma denince çoğu kişinin aklına belgelerin üzerindeki etiketler gelir. Oysa bu son adımdır. Etiketlerin bir anlam taşıyıp taşımadığını altta yatanlar belirler: hangi bilgi türlerine sahip olduğunuzu ve nerede durduklarını bilmek, her tür için kimin karar verdiğini belirlemek ve her seviyenin depolama, erişim, yedekleme ve saklama açısından ne gerektirdiğini yazmak.
Tek tek dosyaları değil, bilgi türlerini sınıflandırın. Her birinin yeri ve sorumlusu belli yirmi ila otuz tür, bir KOBİ’nin elindeki bilginin neredeyse tamamını kapsar.
Gizlilik üç sorudan yalnızca biridir. Erişilebilirlik ve bütünlük yedeklemenizi ve kurtarma sürenizi belirler; en sık unutulanlar da bunlardır.
Önlem tablosu olmayan bir seviye süsten ibarettir. Her seviye için bilginin nerede durabileceği, kimin erişebileceği, dışarıya nasıl çıkabileceği ve ne zaman silineceği belli olmalıdır.
Veri sınıflandırma nedir ve etiket neden en sona kalır
Veri sınıflandırma, farklı bilgi türlerini ne kadar güçlü koruyacağınıza dair bir mutabakattır. Belgenin üzerindeki etiket bunun görünen sonucudur; mutabakatın kendisi bir katman aşağıdadır: hangi bilgilere sahipsiniz, sızarsa, değişirse ya da kaybolursa ne olur ve bu yüzden her seviyede neyi uygularsınız.
Projelerin çoğu bunu tersinden yapar. Önce etiketler gelir, ne anlama geldikleri sorusu sonra. Sonuç: belgelerin yarısında “gizli” yazar ve kimse bunun “kurum içi”nden farkının ne olduğunu söyleyemez.
Bu sırayla çalışın: önce bilgi türlerinin listesi, sonra her tür için bir sorumlu ve bir seviye, ardından seviye başına önlemleri belirleyen bir tablo, ve ancak en sonda bunu uygulayan teknik. ISO/IEC 27001 de aynı yolu izler: Ek A, sınıflandırmaya (5.12) geçmeden önce bilgi ve ilişkili varlıkların envanterini (5.9) ister.
Elinizdekinden ve nerede durduğundan başlayın
Dosyaları değil, türleri sınıflandırın. Bir şirkette milyonlarca dosya ve en fazla birkaç düzine bilgi türü vardır: müşteri dosyaları, bordro, teklifler ve sözleşmeler, tasarımlar ya da çizimler, muhasebe, personel dosyaları, parola kasası. Bir KOBİ’de yirmi ila otuz tür neredeyse her şeyi kapsar.
Her tür için basit bir tabloya şunları yazın:
- Nerede durduğu: muhasebe yazılımı, bir SharePoint sitesi, yönetimin posta kutusu ya da dosya sunucusundaki bir klasör gibi sistem veya konum.
- Başka nerede durduğu: Excel’e alınan dışa aktarım, e-postadaki ek, test ortamındaki kopya, yedek. Sürprizler buradadır ve bir kopya da aslı kadar korunmayı hak eder.
- Kurum dışında kimin gördüğü: mali müşavir, bordro hizmeti veren firma, sistemi yöneten bir tedarikçi.
Aynı tablo KVKK kapsamındaki işleme envanterinize de yardımcı olur: hangi türlerin kişisel veri içerdiği hemen görünür.
Her tür için üç soru: gizlilik, bütünlük, erişilebilirlik
Yalnızca gizliliğe bakan, işin yarısını sınıflandırmış olur. Bilgi güvenliğinin üç temel boyutu gizlilik (başkası görürse ne olur), bütünlük (kimse fark etmeden değişirse ne olur) ve erişilebilirlik (ne kadar süre onsuz idare edebilirsiniz) olarak bilinir. Her türe üçünde de düşük, orta veya yüksek puan verin.
- Vardiya çizelgesi pek gizli değildir ama o olmadan sabah iş durur: erişilebilirlik yüksek.
- Tedarikçilerin banka hesap bilgileri sır değildir ama değiştirilmiş bir IBAN tam olarak fatura dolandırıcılığının işleyişidir: bütünlük yüksek.
- Personel dosyaları bir gün erişilemez olabilir ama asla ortalığa saçılmamalıdır: gizlilik yüksek.
KVKK burada ayrı bir çizgi çizer: sağlık, biyometrik veya sabıka bilgisi gibi özel nitelikli kişisel veriler için ek önlemler beklenir. Bu verileri içeren türleri tabloda ayrıca işaretleyin; gizlilik puanı onlar için tartışma konusu değildir.
Bir seviye ne anlama gelir: önlem tablosu
Çoğu kurumda eksik olan belge budur ve bu belge olmadan veri sınıflandırma bir renk kodundan öteye geçmez. Her seviye için şunları belirleyin:
- Nerede durabileceği: yalnızca yönetilen sistemlerde mi, yoksa dizüstü bilgisayarda, kişisel bulutta, USB bellekte de mi.
- Kimin erişebileceği: kurumdaki herkes mi, adı belli bir grup mu, yoksa yalnızca sorumlunun onayıyla talep üzerine mi.
- Dışarıya nasıl çıkabileceği: serbestçe mi, yalnızca bilinen taraflara mı, yalnızca şifreli mi, yoksa hiç mi.
- Nasıl korunduğu: çok faktörlü kimlik doğrulama, şifreleme, kimin açtığının kaydı.
- Yedekleme ve geri yükleme: ne sıklıkta, ne kadar geriye ve ne kadar sürede geri yüklenebileceği. Bu, erişilebilirlik puanından çıkar.
- Saklama ve imha: ne kadar süre ve nasıl silineceği, kullanımdan kalkan cihazlar dahil.
Her hücreyi denetlenebilecek kadar somut tutun. “Uygun güvenlik” bir önlem değildir; “yalnızca İK sitesinde, çok faktörlü doğrulamayla, kurum dışıyla paylaşım kapalı” bir önlemdir.
Kim karar verir: her bilgi türü için bir sorumlu
Her bilgi türünün bir sorumlusu vardır ve bu kişi BT’den değil, işin içinden biridir. Personel dosyaları için insan kaynakları yöneticisi, muhasebe için mali işler sorumlusu, teklifler için satış direktörü. Bu kişi seviyeyi belirler, erişimleri onaylar ve listeyi yılda bir kez gözden geçirir.
BT sahibi değil, emanetçidir. Sistem yöneticisi tablodaki önlemlerin gerçekten ayarlandığından emin olur ve uygulama tablodan saptığında bunu bildirir. Seviyeyi BT’ye bırakırsanız teknik olarak doğru, ticari olarak yanlış bir sınıflandırma elde edersiniz: yönetici hangi teklifin hassas olduğunu bilmez.
Bir sorumlu ayrıldığında ne olacağını da kararlaştırın. Sorumlusu olmayan bir türde bir yıl içinde kimsenin açıklayamadığı erişim hakları birikir.
Saklamak, yeniden sınıflandırmak ve silmek
Bir seviye sonsuza kadar geçerli değildir. Bir basın bülteni yayımlandığı güne kadar çok gizli, sonrasında kamuya açıktır. Bir teklif pazarlık sürerken hassastır, sonrasında çoğunlukla arşivdir. Her tür için seviyenin ne zaman ve kim tarafından değiştirileceğini yazın.
Ve ne zaman silinmesi gerektiğini de yazın. Bazı asgari saklama süreleri, örneğin ticari defter ve belgeler için, mevzuatla belirlenir; kişisel veriler için KVKK tersini söyler: gerekenden uzun saklamayın ve süresi dolanı silin, yok edin veya anonim hale getirin. Artık var olmayan bilgi sızamaz ve bu, tablodaki en ucuz önlemdir.
Ana sistemin dışındaki yerleri unutmayın: uzun saklama süreli yedekler, ayrılan çalışanların eski posta kutuları ve kullanımdan kaldırılan cihazlar. Sonuncusunun kanıtlanabilir biçimde nasıl yapıldığı veri imha ve silme sayfamızda anlatılıyor.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Teknik kısım: her bilgi türünün hangi sistemlerde ve kopyalarda durduğunu ortaya çıkarmak, önlem tablosunu ayarlara (yetkiler, çok faktörlü doğrulama, şifreleme, paylaşım ayarları, yedekleme ve geri yükleme) dönüştürmek ve uygulamanın tablodan nerede saptığını düzenli olarak göstermek. ISO/IEC 27001 sertifikalıyız ve kendimiz de böyle çalışıyoruz.
Yapmadıklarımız. Bilgilerinizin ne kadar hassas olduğuna biz karar vermeyiz; buna kurumunuzdaki sorumlu karar verir, biz de bunu bir tabloya ve ayarlara dönüştürmenize yardımcı oluruz. Hukukçu değiliz ve KVKK danışmanlığı yapmıyoruz: size hangi yasal saklama sürelerinin uygulandığını ve bir verinin özel nitelikli olup olmadığını yetkili bir uzman değerlendirir. Kimseyi de belgelendirmiyoruz: sınıflandırmanızın ISO/IEC 27001’e uygunluğunu bir belgelendirme kuruluşu tespit eder.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık gelen beş soru.
Veri sınıflandırma nedir?
Veri sınıflandırma, farklı bilgi türlerini ne kadar güçlü koruyacağınıza dair bir mutabakattır. Bilgi türleri sızmaları, değişmeleri ya da kaybolmaları halinde ortaya çıkacak zararın büyüklüğüne göre gruplanır ve her seviye için teknik ve organizasyonel olarak neyin yapılacağı belirlenir. Belgelerdeki etiketler başlangıç değil, görünen sonuçtur.
Veri sınıflandırma seviyeleri nelerdir?
Çoğu kurum üç veya dört seviye kullanır: kamuya açık, kurum içi, gizli ve çok gizli gibi. Sayıdan çok her seviyenin ne anlama geldiği önemlidir: depolama, erişim, dışarı çıkış, yedekleme ve saklamayı seviye başına belirleyen bir tablo olmadan isimler süsten ibarettir. Gizliliğin yanında erişilebilirliği ve bütünlüğü de puanlayın.
Veri sınıflandırmadan kim sorumludur?
Her bilgi türü için işin içinden bir sorumlu; örneğin personel dosyaları için insan kaynakları yöneticisi, muhasebe için mali işler sorumlusu. Seviyeyi o belirler ve erişimleri o onaylar. BT emanetçidir: kararlaştırılan önlemlerin gerçekten uygulandığından emin olur.
Veri sınıflandırma zorunlu mu?
KVKK bu terimi kullanmaz, ancak uygun düzeyde güvenlik önlemi ister ve hangi verinin hassas olduğunu bilmeden bunu gerekçelendiremezsiniz; özel nitelikli kişisel veriler için ek önlemler beklenir. ISO/IEC 27001 hedefleyen kurumların bilgiyi sınıflandırması gerekir. Geri kalanlar için bu bir zorunluluk değil, güvenlik bütçesinin en çok nerede işe yarayacağına karar vermenin yoludur.
Hangi bilgilerin gizli olduğuna siz mi karar veriyorsunuz?
Hayır. Bir bilgi türünün ne kadar hassas olduğuna kurumunuzdaki sorumlusu karar verir; hangi yasal saklama sürelerinin geçerli olduğu ise hukuki bir sorudur. Biz bilginin nerede durduğunu ortaya çıkarır, kararları ayarlara dönüştürür ve uygulamanın nerede saptığını gösteririz. Belgelendirme de yapmayız; bu bir belgelendirme kuruluşunun işidir.
Devamını okuyun
Veri sınıflandırmanın bağlandığı konular.
Bilgi türlerinizi sistemlerinizle yan yana koyalım mı?
Her bilgi türünün kopyalar dahil nerede durduğunu ve bugün hangi ayarlarla korunduğunu ortaya çıkarıyoruz. Hangi seviyeye ait olduğuna siz karar verirsiniz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.