
Bir bilgi güvenliği politikası: insanların okuduğu, BT’nin de uyguladığı
Çoğu şirketin bir bilgi güvenliği politikası vardır ve şirket içinde neredeyse kimse onu okumamıştır. Bu nadiren okuyucunun suçudur. Şablondan çıkmış otuz sayfalık, kimsenin kontrol etmediği kurallarla dolu ve onaylandığı günden beri açılmamış bir belgedir. İşe yarayan bir politikayı şöyle kurabilirsiniz.
Bir bilgi güvenliği politikası üç katmanda çalışır: yönetimin kısa bir belgesi, uyması gerekenler için konu bazlı kurallar ve uygulayanlar için prosedürler.
Her kuralın arkasında bir ayar ya da bir kontrol olmalıdır. BT’nin uygulamadığı ve kimsenin ölçmediği bir kural bir dilektir ve denetçi onu bulur.
Önce mevcut durumu yazın, eksikleri tarihli eylemler olarak listeleyin. Politikayı yönetim onaylar; bir tedarikçi bunu sizin yerinize yapamaz.
Bilgi güvenliği politikası nedir, ne değildir
Bilgi güvenliği politikası, kuruluşunuzun bilgiyi nasıl ele aldığını söyler: neyin korunması gerektiğini, bundan kimin sorumlu olduğunu ve erişimi olan herkes için hangi kuralların çıktığını. Teknik önlemler listesi ya da BT ekibi için bir el kitabı değildir. Onlar politikanın altında yer alır, içinde değil.
Bir politikaya ihtiyaç duymanızın üç nedeni vardır ve üçü de aynı belgeyi ister:
- Bir standart. ISO 27001, üst yönetimin onayladığı ve duyurduğu bir politika ister. Altındaki teknik önlemleri ISO 27001 kontrol listemizde anlatıyoruz; bu yazı politikanın kendisiyle ilgilidir.
- Mevzuat. KVKK, kişisel veriler için gerekli teknik ve idari tedbirleri ister ve yazılı bir politika bunun idari tarafının temelidir. Kamu kurumları ve kritik altyapılar için Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi’nin Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi ayrıca geçerlidir. AB’de faaliyet gösteren şirketler için NIS2 de bir güvenlik politikası ister.
- Bir müşteri veya sigortacı. Güvenlik soru formları neredeyse her zaman “Onaylanmış bir bilgi güvenliği politikanız var mı?” sorusuyla başlar; ardından en son ne zaman gözden geçirildiği sorulur.
Bu üçünden hiçbiri kalın bir belge istemez. Politikanın var olmasını, onaylanmış olmasını, çalışanların onu bilmesini ve uygulandığını gösterebilmenizi isterler.
Tek kalın belge yerine üç katman
En yaygın tasarım, yönetimin niyetinden bir parolanın uzunluğuna kadar her şeyi içeren tek bir dosyadır. Kimse onu okumaz, çünkü her okuyucunun farklı bir bölüme ihtiyacı vardır. Belgeyi okuyucuya göre bölün:
- Politikanın kendisi, bir iki sayfa. Yönetim, denetçi ve politikayı isteyen müşteri için. Nedenini, kapsamını, kimin sorumlu olduğunu ve nasıl güncel tutulduğunu söyler.
- Konu bazlı kurallar. Her çalışan için: cihaz ve e-posta kullanımı, parolalar ve MFA, kişisel cihazlar, uzaktan çalışma, dışarıyla bilgi paylaşımı, bir olayı bildirme. Her konu ayrı bir sayfada; böylece yeni gelen biri kendisi için geçerli olanı okur.
- Prosedürler ve çalışma talimatları. Uygulayanlar için: bir hesap nasıl açılır ve kapatılır, bir yedek nasıl test edilir, bir olayda kim ne yapar. Bu bölüm çoğu zaman BT’nizi yöneten tarafa aittir ve öyle olması doğrudur.
Avantaj yalnızca okunabilirlik değildir. Teknik bir prosedür bir ilkeden daha sık değişir; bu yapıyla bir çalışma talimatını, yönetimin tüm politikayı yeniden onaylamasına gerek kalmadan güncellersiniz.
Üst belgede neler olmalı
Politikanın kendisi şu soruları yanıtlıyorsa kısa olabilir:
- Neden. Bu kuruluş için ne risk altında: müşteri verileri, hizmetin sürekliliği, gizli tasarımlar. Herkes hakkında bir paragraf değil, sizinle ilgili iki cümle.
- Kapsam. Hangi lokasyonları, sistemleri ve kişileri kapsadığı; erişimi olan dış kaynaklar ve tedarikçiler dahil.
- Roller. Nihai sorumlunun kim olduğu (yönetim), günlük takibi kimin yaptığı ve hangi bilginin sahibinin kim olduğu. Rollerin yanında isim olmayan bir politikanın sahibi yoktur.
- İlkeler. Örneğin: erişim yalnızca göreve göre verilir, veriler sınıflandırılır, olaylar her zaman bildirilir. Ayrıntı alttaki kurallardadır.
- İstisnalar. Bir sapmayı kimin onaylayabileceği, nasıl kayda geçirildiği ve ne kadar süre geçerli olduğu.
- Bakım. Ne zaman ve kim tarafından gözden geçirildiği, güncel sürümün nerede durduğu.
Bu iki sayfaya sığar. Daha uzunsa, bir alt katmana ait kurallar içeriyordur.
Okunan ve uygulanan kurallar yazın
Bir kural, çalışanlar onu anladığında ve biri uyulup uyulmadığını görebildiğinde işe yarar. Üç alışkanlık farkı yaratır:
- Kişinin ne düşünmesi gerektiğini değil, ne yaptığını yazın. “Oltalama saldırılarına karşı dikkatli olun” bir tavsiyedir. “Şüpheli bir e-postayı Outlook’taki düğmeyle bildirin ve bağlantıya tıklamayın” bir kuraldır.
- Her kurala kısa bir gerekçe ekleyin. Gerekçesi olmayan bir kural, zahmetli hale geldiği anda atlanır.
- “Zorunludur” ifadesini yalnızca kontrol ettiğiniz yerde kullanın. Dizüstü bilgisayarların şifreli olması zorunluysa, öyle olduklarını gösterebilmelisiniz.
BT tam burada devreye girer. Her kuralı BT’nizi yöneten tarafla birlikte gözden geçirin ve her birinin yanına üç şeyden birini yazın: onu zorunlu kılan bir ayar (zorunlu MFA, disk şifreleme, yerel yönetici yetkisi yok), onu ölçen bir kontrol (güncellenmemiş cihazların aylık raporu) ya da bunun güvene dayalı bir anlaşma olduğunun dürüst tespiti. Üçüncü kategori var olabilir, ama küçük kalmalıdır.
Teknik olarak karşılanamayan bir kural ya çıkarılır ya da eylem listesine alınır. Ortamın yapmadığı bir şeyi vaat eden bir politika, denetimde onu vaat etmeyen bir politikadan daha kötüdür.
Çalışma sırası: önce mevcut olanı yazın
Bir şablonla başlayan, var olmayan bir kuruluş için politika yazar. Kendi ortamınızdan başlayın:
- Hâlihazırda neyin çözülmüş olduğunu çıkarın. MFA, yedekleme, güncellemeler, işe giriş ve çıkış süreci, kimin yönetici yetkisi olduğu. Bunu BT’nizi yöneten taraf bilir ve çoğu zaman düşündüğünüzden fazladır.
- Kuralları bugün işlediği haliyle yazın. Böylece politika onaylandığı gün doğru olur.
- Eksikleri bir sorumlu ve bir tarihle ayrı tutun. Eksik olan, kurallarda bir vaat olarak değil, eylem listesinde yer alır.
- Yönetime onaylatın; tarih ve sürüm numarasıyla, bir sonraki gözden geçirmenin ne zaman olacağını da belirleyerek.
- Duyurun. İşe başlarken, tüm ekibe kısa bir anlatımla ve her kişinin kuralları okuduğuna dair bir kayıtla.
Kurallarınız çalışanların izlenmesine dokunuyorsa, örneğin kayıtların saklanması veya web sitelerinin engellenmesi gibi, bunu önceden İK ile konuşun; KVKK ve iş hukuku bu konuda söz sahibidir.
Güncel tutmak ve en sık gördüğümüz hatalar
Bir bilgi güvenliği politikası sessizce eskir. Yılda en az bir kez ve ayrıca her büyük değişiklikte gözden geçirin: yeni bir lokasyon, buluta geçiş, bir olay, erişimi olan yeni bir tedarikçi. Her gözden geçirmede neyin değiştiğini kaydedin, yanıt “hiçbir şey” olsa bile; baktığınızın kanıtı budur.
En sık karşılaştığımız hatalar:
- Başka bir şirketin adını taşıyan bir şablon. Ya da sizde olmayan sistemlerle dolu. Bir denetçi bunu dakikalar içinde fark eder.
- Sahibi olmayan kurallar. Kimse kendini sorumlu hissetmez, bu yüzden geçerliliklerini yitirdiklerini de kimse fark etmez.
- Koridorda verilen istisnalar. MFA istemeyen ve bunun hiçbir yerde yazmadığı bir yönetici. Her istisnayı bir bitiş tarihiyle kaydedin.
- Ölçüm yok. Ölçülmeyen farkındalık bir varsayımdır. Nasıl ölçüleceğini security awareness bildirim oranı yazımızda anlatıyoruz.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Teknik olarak hâlihazırda neyin olduğunu çıkarır, kurallarınızı BT’nizin uygulayabildikleri ve ölçebildikleriyle karşılaştırır, bunlara ait ayarları yapar ve uyumu gösteren raporları sunarız. Yönettiğimiz bölüm için prosedürleri ve çalışma talimatlarını da yazarız. Kendimiz ISO 27001 sertifikalıyız, bu yüzden bir denetimin politika hakkında hangi soruları sorduğunu biliriz.
Yapmadıklarımız. Bilgi güvenliği politikanızı onaylamaz ve yönetim adına yazmayız: risk, kapsam ve sorumlulukla ilgili kararlar sizindir. Denetçi veya belgelendirme kuruluşu değiliz ve politikanızın bir standarda, KVKK’ya veya NIS2’ye uygun olduğunu beyan etmeyiz. Hukukçu da değiliz: bir kuralın iş hukuku açısından geçerli olup olmadığını veya hangi yaptırımın uygulanacağını İK’nız ve bir hukukçuyla değerlendirin.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık sorulan beş soru.
Bilgi güvenliği politikasında neler yer almalı?
Amaç, kapsam, sorumlular, ilkeler ve istisnaların ve gözden geçirmelerin nasıl yürüdüğü. Bu bir iki sayfaya sığar. Çalışanlar için somut kurallar ve BT prosedürleri ayrı belgelerde yer alır; böylece her okuyucu yalnızca kendisi için geçerli olanı okur.
Bilgi güvenliği politikası zorunlu mu?
ISO 27001 sertifikası isteyen kuruluşlar için zorunludur; kamu kurumları ve kritik altyapılar için Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi geçerlidir. KVKK ise kişisel veriler için idari tedbirler ister. Bunların dışında yasal bir zorunluluk olmasa da müşteriler, sigortacılar ve ihaleler giderek daha sık talep eder.
Bilgi güvenliği politikasını kim onaylar?
Üst yönetim. Nihai sorumluluk onundur ve denetçi bu onayı tarih ve sürümle birlikte ister. BT ekibi veya bir tedarikçi politikayı hazırlayabilir ve teknik kuralları sağlayabilir, ancak yönetim adına onaylayamaz.
Politika ne sıklıkla gözden geçirilmeli?
Yılda en az bir kez ve ayrıca yeni bir lokasyon, buluta geçiş veya bir olay gibi büyük değişikliklerden sonra. Hiçbir şey değişmese bile her gözden geçirmeyi kaydedin; bu, politikanın güncel tutulduğunu gösterir.
Politikamızı siz yazıp onaylayabilir misiniz?
Kuralları BT’nizin uygulayabildikleriyle karşılaştırır, ayarları yapar ve yönettiğimiz bölüm için prosedürleri yazarız. Politikayı yönetiminiz onaylar ve bir standarda uygunluğunu biz beyan etmeyiz; bu bir denetçinin işidir. İş hukuku tarafı için İK’nıza veya bir hukukçuya başvurun.
Devamını okuyun
Politikanın bağlandığı konular.
Politikanızı ortamınızla karşılaştıralım mı?
Mevcut kurallarınızı bize gönderin veya hangi soru formunun geldiğini söyleyin. Her kural için BT’nizin neyi zaten uyguladığını, neyi ölçebileceğinizi ve neyin hâlâ bir vaat olduğunu söyleriz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.