Offerte aanvragen
Spoed SectorenCarrières Over ons Blog Neem contact op
Twee ontwikkelaars aan een bureau met twee schermen vol programmacode; de staande collega wijst een regel aan

Software escrow: wat als je softwareleverancier omvalt?

Software escrow is een afspraak dat de broncode van een pakket bij een onafhankelijke derde ligt, zodat je erbij kunt als de leverancier failliet gaat of stopt. Dat klinkt als een verzekering, maar het werkt alleen als er naast die code ook data, documentatie en een plan liggen. Dit is wat je moet weten voordat je er een tekent.

7 min lezen Geschreven door het team van ITproposal
Kort antwoord

Software escrow legt de broncode van een pakket bij een onafhankelijke derde, met vooraf afgesproken voorwaarden waaronder jij hem krijgt.

Broncode alleen houdt je niet in de lucht: zonder bouwinstructies, data, documentatie en iemand die ermee kan werken, heb je een map met bestanden.

Bij SaaS is je data belangrijker dan de code. Regel exporteerbaarheid en een exitplan, en laat de escrowovereenkomst zelf door een jurist toetsen.

Wat software escrow is, en wat niet

Bij software escrow zijn er drie partijen: de leverancier, de gebruiker en een onafhankelijke escrowagent. De leverancier deponeert de broncode en de bijbehorende materialen bij die agent. In een escrowovereenkomst staat wanneer de agent ze aan de gebruiker vrijgeeft, meestal bij een faillissement, bij het stoppen met onderhoud van het product, of als de leverancier zijn verplichtingen structureel niet nakomt.

Escrow geeft je geen tweede leverancier. Het geeft je het recht en de middelen om het pakket zelf, of door een ander, te laten onderhouden. Of dat in de praktijk lukt, hangt af van wat er gedeponeerd is en van wie het daarna oppakt.

Het is ook geen garantie dat de software blijft werken. Gaat een leverancier om, dan valt meestal ook de servicedesk, de hosting en de doorontwikkeling weg. Escrow vangt alleen het stuk op waar de code voor nodig is.

Wanneer het de moeite waard is

Voor de meeste software heb je geen escrow nodig. Microsoft 365, een gangbaar boekhoudpakket of een standaard CRM vervang je bij een probleem door een ander product. Escrow wordt interessant als drie dingen tegelijk waar zijn:

  • Het pakket is bedrijfskritisch. Zonder dit systeem stopt een kernproces: planning, productie, het patiëntendossier, de kassa.
  • Er is geen alternatief dat je snel inzet. Maatwerk, branchesoftware met een handvol gebruikers, of een koppeling die alleen deze leverancier begrijpt.
  • De leverancier is klein of afhankelijk. Een bedrijf met een paar ontwikkelaars, één sleutelpersoon of één grote investeerder.

Een nuttige toets uit je bedrijfscontinuïteitsplan: hoe lang kun je zonder dit systeem, en hoe lang duurt het om een vervanger te kiezen, in te richten en de data over te zetten? Is dat tweede veel langer dan het eerste, dan is het gesprek over escrow het voeren waard.

Broncode alleen is niet genoeg

De meest gemaakte fout is een depot dat alleen een kopie van de code bevat. Een ontwikkelaar die het pakket moet overnemen, heeft veel meer nodig. Laat vastleggen wat er minimaal in het depot hoort:

  • Bouwinstructies waarmee een buitenstaander van code naar een werkende versie komt, inclusief de gebruikte compilers, frameworks en versies.
  • Afhankelijkheden: bibliotheken en componenten van derden, en onder welke licentie die mogen worden gebruikt als de leverancier er niet meer is.
  • Database- en configuratieschema’s, migratiescripts en de instellingen die bij jouw installatie horen.
  • Technische documentatie over de opbouw, de koppelingen en de bekende eigenaardigheden.

Vraag om verificatie. Veel escrowagenten bieden aan om te controleren of het depot compleet is en of er een werkende versie uit te bouwen valt. Zonder die toets weet je pas of het depot bruikbaar is op de dag dat je het nodig hebt, en dat is de slechtste dag om erachter te komen.

Bij SaaS draait het om je data en de omgeving

Bij software die als dienst wordt geleverd, heb je met alleen de broncode weinig. De applicatie draait in de cloudomgeving van de leverancier, op zijn account, met zijn configuratie. Gaat hij failliet, dan kan die omgeving binnen dagen uit de lucht zijn omdat de hostingrekening niet wordt betaald.

Daarom bestaan er varianten die verder gaan dan code, vaak SaaS-escrow of continuïteitsescrow genoemd: afspraken over toegang tot de hostingomgeving, het doorbetalen van de hosting voor een overbruggingsperiode en het overdragen van het cloudaccount. Wat die precies dekken, verschilt per aanbieder; lees het na in plaats van het aan te nemen.

Belangrijker dan elke escrowvariant is dat je je eigen data kunt meenemen. Vraag de leverancier vooraf hoe je een volledige export krijgt, in welk formaat, met welke velden en bijlagen, en hoe lang dat duurt. Een export die je nooit hebt geprobeerd, is een belofte.

Wat je naast escrow regelt

Escrow is één maatregel tegen leveranciersrisico, en meestal niet de eerste. Dezelfde voorbereiding die je helpt als een leverancier omvalt, helpt ook als je gewoon wilt overstappen:

  • Exporteerbaarheid van data, contractueel vastgelegd en een keer per jaar daadwerkelijk getest, in een open of gedocumenteerd formaat.
  • Een eigen beheeraccount en eigen back-ups van de data, zodat je niet afhankelijk bent van de back-up van de leverancier.
  • Documentatie van je eigen inrichting: welke koppelingen er zijn, welke processen ervan afhangen, wie de sleutelgebruikers zijn.
  • Een exitplan met de stappen, de termijnen en de medewerking die de leverancier verleent bij een overstap.

Hoe zo’n overstap verloopt als het eenmaal zover is, staat in ons artikel over van IT-leverancier wisselen.

De vrijgavevoorwaarden lezen

Het waardevolste deel van een escrowovereenkomst is de lijst van gebeurtenissen die tot vrijgave leiden, en de procedure die daarbij hoort. Let op drie vragen:

  • Wat telt als aanleiding. Alleen een faillissement, of ook het stoppen met ondersteuning van jouw versie, een overname door een partij die het product uitfaseert, of het langdurig niet oplossen van ernstige fouten.
  • Wie beslist en hoe snel. Of de leverancier bezwaar kan maken, hoe lang die termijn is, en wat er in de tussentijd gebeurt.
  • Wat je met de code mag. Alleen gebruiken en onderhouden voor je eigen organisatie, of ook laten aanpassen door een derde partij.

Bij een faillissement komt er een curator bij die de belangen van alle schuldeisers behartigt. Hoe een escrowregeling zich daartoe verhoudt, is een juridische vraag die per land en per overeenkomst verschilt. Die hoort bij een jurist, niet bij je IT-leverancier.

Escrow is geen eenmalige handeling

Een depot van drie jaar oud helpt je niet met de versie die je vandaag gebruikt. Leg vast dat de leverancier bij elke nieuwe hoofdversie, of op een vaste frequentie, een actueel depot aanlevert, en dat de agent je meldt als dat uitblijft.

Wijs intern iemand aan die eigenaar is van de afspraak. Die houdt bij of de depots binnenkomen, of de verificatie is gedaan, en of de overeenkomst nog past bij wat je gebruikt. Pakketten worden vervangen, modules komen erbij en een leverancier verhuist naar de cloud; de escrowovereenkomst beweegt niet vanzelf mee.

Zet de afspraak in je contractenregister naast het onderhoudscontract en de verwerkersovereenkomst, met de verlengdatum erbij.

Waar ons werk ophoudt

Wat wij doen. Wij helpen bij het technische deel: in kaart brengen welke systemen bedrijfskritisch zijn en hoe afhankelijk je bent van een leverancier, data-exports testen, back-ups en beheeraccounts op naam van jouw organisatie inrichten, je inrichting documenteren en een exitplan opstellen dat technisch uitvoerbaar is.

Wat wij niet doen. Wij zijn geen escrowagent: wij bewaren geen broncode voor derden, verifiëren geen depots en sluiten geen escrowovereenkomsten af. Wij zijn ook geen jurist. Wij beoordelen niet of een escrowovereenkomst of de vrijgavevoorwaarden juridisch sluitend zijn, ook niet bij een faillissement. Laat dat toetsen door een jurist, en kies de escrowagent zelf.

Veelgesteld

Vragen die we hierover krijgen

De vijf die het vaakst terugkomen.

Wat is software escrow?

Software escrow is een afspraak tussen een softwareleverancier, een gebruiker en een onafhankelijke escrowagent. De leverancier deponeert de broncode en bijbehorende materialen bij de agent, en die geeft ze vrij aan de gebruiker als een vooraf afgesproken gebeurtenis plaatsvindt, zoals een faillissement of het stoppen met onderhoud. Zo kan de gebruiker het pakket laten onderhouden als de leverancier wegvalt.

Wanneer heb je software escrow nodig?

Als een pakket bedrijfskritisch is, er geen alternatief is dat je snel inzet, en de leverancier klein of kwetsbaar is. Voor standaardsoftware die je bij een probleem vervangt door een ander product, is escrow meestal niet nodig. Kijk in je continuïteitsplan hoe lang je zonder het systeem kunt en hoe lang een vervanging duurt.

Werkt software escrow ook bij SaaS?

Alleen de broncode helpt bij SaaS weinig, omdat de applicatie in de omgeving van de leverancier draait. Er bestaan varianten die ook toegang tot de hosting en een overbruggingsperiode regelen. Belangrijker is dat je contractueel en in de praktijk een volledige export van je eigen data kunt krijgen.

Wat moet er in een escrowdepot zitten?

Naast de broncode: bouwinstructies, de gebruikte versies van tools en frameworks, afhankelijkheden van derden met hun licenties, database- en configuratieschema’s en technische documentatie. Laat het depot verifiëren, zodat je weet dat er een werkende versie uit te bouwen valt voordat je het nodig hebt.

Kunnen jullie onze escrowovereenkomst opstellen of bewaren?

Nee. Wij zijn geen escrowagent en geen jurist: wij bewaren geen broncode voor derden en stellen geen escrowovereenkomsten op of beoordelen ze juridisch. Wij helpen wel met het technische deel ernaast, zoals het testen van data-exports, het documenteren van je inrichting en een exitplan.

Weet je wat er gebeurt als je leverancier wegvalt?

Wij brengen in kaart welke systemen bedrijfskritisch zijn, testen of je je data eruit krijgt en schrijven het exitplan. De escrowovereenkomst zelf laat je toetsen door een jurist.

Praktische IT-kennis in je inbox

Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.

We gebruiken je adres alleen voor de nieuwsbrief. Zie ons privacybeleid.

Offerte aanvragen Bellen