Offerte aanvragen
Spoed SectorenCarrières Over ons Blog Neem contact op
Bureau bij een raam met een laptop, een opengeslagen notitieboek en twee koppen koffie

Papierloos kantoor: wat je scant, wat je laat staan en wat stopt

Een papierloos kantoor wordt meestal begonnen met een scanner en een belofte. Een jaar later staat de scanner er nog, en het papier ook. Dat komt doordat papier niet in de kast ontstaat maar aan de voordeur: in de post, bij leveranciers, bij een handtekening en bij de printer. Dit artikel gaat over die stromen, in de volgorde waarin je ze aanpakt.

7 min lezen Geschreven door het team van ITproposal
Kort antwoord

Papier ontstaat niet in de kast maar in een handvol stromen: post, facturen, handtekeningen, formulieren en de printer. Wie die stromen niet afsluit, scant elk jaar dezelfde hoeveelheid.

De oude kasten hoeven niet allemaal door de scanner. Lopende dossiers scan je, afgesloten dossiers laat je vaak tot het einde van hun termijn staan, en wat daarover is, gaat weg.

Welke originelen je moet houden, beantwoordt je accountant. De IT zorgt voor een vaste scanroute, een werkplek waar je niet hoeft te printen en een printer die alleen nog doet wat nodig is.

Een papierloos kantoor begint bij de stromen

Loop een week lang na waar papier binnenkomt en waar het ontstaat. In de meeste kantoren zijn dat er niet meer dan zes of zeven, en ze zijn in elk bedrijf ongeveer dezelfde:

  • Post: brieven van instanties, aanmaningen, contracten die getekend terugkomen.
  • Inkoopfacturen en pakbonnen die nog op papier komen, of als pdf die iemand uitprint om af te tekenen.
  • Handtekeningen: contracten, offertes, verlofaanvragen, opleverformulieren.
  • Formulieren die buiten worden ingevuld: werkbonnen, keuringen, bezoekersregistratie.
  • De printer zelf: wat medewerkers uitprinten om te lezen, te vergelijken of mee te nemen.

Zet achter elke stroom twee dingen: hoeveel het ongeveer is, en wie er eigenaar van is. Dat geeft je de volgorde. De grootste stroom met een duidelijke eigenaar pak je eerst aan; de stroom waar niemand over gaat, blijft papier tot iemand dat wel doet.

Stop het papier bij de bron

Wat niet op papier binnenkomt, hoef je niet te scannen. Dat is de goedkoopste stap van allemaal en hij wordt het vaakst overgeslagen.

  • Leveranciers. Vraag elke leverancier die nog op papier factureert om een e-factuur of pdf naar één vast adres. Met elektronische facturen in een gestructureerd formaat kan je boekhoudpakket ze bovendien zelf inlezen.
  • Instanties en klanten. Laat waar het kan post digitaal sturen, en zet het vaste mailadres op je briefpapier en in je offertes.
  • Handtekeningen. Een elektronische handtekening vervangt de printer-pen-scanner-ronde. Welk niveau voor welk stuk nodig is, is een eigen vraag; voor de meeste interne en commerciële stukken volstaat de eenvoudigste vorm.
  • Formulieren. Een werkbon of keuring op een tablet of telefoon, met de foto’s erbij, in plaats van een doordrukformulier dat later wordt overgetypt.

Spreek per stroom af wanneer hij klaar is: niet als het papier minder wordt, maar als het nieuwe kanaal de standaard is en papier de uitzondering die iemand moet aanvragen.

De oude kasten: scannen, laten staan of weggooien

Hier gaat het meeste geld en geduld verloren, omdat de reflex is om alles te scannen. Sorteer eerst in drie stapels:

  • Lopende dossiers waar nog aan gewerkt wordt: klanten, personeel in dienst, contracten die nog lopen. Die scan je, want die wil je op de werkplek hebben.
  • Afgesloten dossiers binnen hun bewaartermijn. Die worden zelden opgevraagd. Vaak is het verstandiger ze in een afgesloten kast of extern te laten staan tot hun termijn om is, dan ze nu allemaal te scannen. Scan ze alleen als je ze regelmatig nodig hebt of de ruimte echt weg moet.
  • Dossiers voorbij hun termijn. Die laat je vernietigen, met een bewijs van vernietiging erbij, en niet in de oudpapierbak.

Of een papieren origineel na het scannen weg mag, vraag je per soort stuk aan je accountant. De Belastingdienst staat in het algemeen toe dat je je administratie op papier omzet naar een digitale vorm, maar niet voor elk stuk, en er horen voorwaarden bij. Leg vast wat de uitkomst is, zodat niet elke medewerker die vraag opnieuw stelt.

De dagelijkse scanroute: wie scant wat, en wanneer

Er blijft altijd papier binnenkomen, en dat moet een vaste route krijgen. Anders ligt het in drie postvakjes en weet niemand wat al gescand is.

  • Eén plek. Een documentscanner bij de receptie of de postkamer, met vaste profielen: één knop voor facturen, één voor post, één voor personeelsstukken.
  • Dezelfde dag. Post wordt geopend, gescand en doorgestuurd voordat iemand naar huis gaat. Wat langer blijft liggen, wordt weer papier.
  • Naar de juiste bestemming. Het profiel stuurt het bestand rechtstreeks naar de map, de mailbox of het pakket waar het hoort, met een vaste bestandsnaam. Een scan die in iemands persoonlijke map landt, is zoek.
  • Het papier daarna. In een bak met de datum erop, en na een vaste periode vernietigd, tenzij het origineel bewaard moet worden.

Welke scanners daarvoor geschikt zijn, staat op onze pagina over documentscanners.

Minder printen, niet nul printen

Een papierloos kantoor zonder printer bestaat zelden, en dat hoeft ook niet. Het doel is dat er alleen nog wordt geprint wat werkelijk op papier moet. Vraag eerst waaróm mensen printen, want daar zit de oplossing:

  • Om lang te lezen of te vergelijken. Dat lost een tweede scherm of een groter scherm vaak beter op dan een printbeleid.
  • Om aantekeningen te maken. Een laptop met pen of een tablet, en een pdf-programma waarmee je markeert en opmerkingen zet.
  • Om te tekenen. Zie de elektronische handtekening hierboven.
  • Uit gewoonte. Dubbelzijdig en zwart-wit als standaard, printen pas na aanmelden bij het apparaat (dan blijft niets ongezien liggen), en de persoonlijke printers op bureaus weg.

Meet het printvolume vóór en na. Dat is het eerlijkste bewijs dat er iets veranderd is. Hoe je de printers en de stromen eromheen inricht, staat op printen en documentstromen.

Wat de werkplek nodig heeft om zonder papier te werken

Wie papier wegneemt zonder iets terug te geven, krijgt het via de achterdeur terug. Een werkplek waarop je prettig zonder papier werkt, heeft een paar dingen nodig:

  • Schermruimte. Twee schermen of één breed scherm, zodat een factuur naast het boekhoudpakket past.
  • Een goed pdf-programma op elke werkplek, met markeren, opmerkingen en ondertekenen, zodat niet iedereen een eigen gratis programma installeert.
  • Overal bij de bestanden kunnen, ook thuis en onderweg, met meervoudige aanmelding. Anders print iemand het dossier om het mee te nemen.
  • Zoeken dat werkt. Gescande stukken met tekstherkenning, zodat je op een factuurnummer kunt zoeken in plaats van op een bestandsnaam.

Dat laatste is waar papierloos werken vaak stukloopt: zonder tekstherkenning is een gescand archief een plaatje van een kast, en dan pakt men toch weer de map.

Wat de wet vraagt, en wie dat beantwoordt

Er is geen wet die papierloos werken verplicht, maar er zijn regels die bepalen wat er mag. Drie vragen komen altijd terug, en geen ervan beantwoordt de IT:

  • Welke originelen moeten blijven? Voor de fiscale administratie is dat een vraag aan je accountant; voor contracten en personeelsstukken aan je jurist.
  • Hoe lang moet het digitale stuk blijven? De fiscale bewaarplicht is in Nederland in de regel zeven jaar. Een scan erft de termijn van het origineel; hij begint niet opnieuw.
  • Wat doet de AVG? Een gescand personeelsdossier bevat net zoveel persoonsgegevens als het papieren. Bepaal wie erbij kan voordat het gescand wordt, niet erna.

Wat de IT wel doet, is zorgen dat het antwoord op die vragen in de scanroute zit: het juiste profiel, de juiste map met de juiste rechten, en een vaste werkwijze die je kunt laten zien.

Waar ons werk ophoudt

Wij zijn geen scanbureau, geen archiefvernietiger en geen jurist of fiscalist. Het in bulk digitaliseren van een volledig archief, het vernietigen van papier met certificaat, en het besluit welke originelen mogen verdwijnen, horen bij gespecialiseerde partijen en bij je accountant.

Wat wij doen is de IT-kant: documentscanners en printers leveren en instellen, scanprofielen die op de juiste plek uitkomen, de werkplek met schermen en software, toegang van buitenaf met de juiste beveiliging, en de rechten op wat er gescand is.

Veelgesteld

Vragen die we hierover krijgen

De vijf die het vaakst terugkomen.

Wat is een papierloos kantoor?

Een kantoor waar documenten digitaal binnenkomen, worden behandeld en bewaard, en waar papier de uitzondering is. Zelden helemaal zonder papier: het doel is dat alleen nog wordt geprint of bewaard wat werkelijk op papier moet.

Hoe begin je met papierloos werken?

Breng eerst in kaart waar papier binnenkomt: post, facturen, handtekeningen, formulieren en de printer. Stop daarna de grootste stroom bij de bron, regel een vaste dagelijkse scanroute voor wat overblijft, en pak pas daarna de oude kasten aan.

Moet ik al mijn oude dossiers laten scannen?

Meestal niet. Lopende dossiers scan je; afgesloten dossiers binnen hun bewaartermijn kunnen vaak beter blijven staan tot de termijn om is; wat daarover is, laat je vernietigen. Welke originelen je na het scannen mag weggooien, vraag je aan je accountant.

Hoe zorg je dat medewerkers minder printen?

Vraag waarom ze printen en geef er iets voor terug: een tweede scherm voor lezen en vergelijken, een pdf-programma om aantekeningen te maken, een elektronische handtekening. Zet daarnaast dubbelzijdig als standaard en laat printen pas starten na aanmelden bij het apparaat.

Scannen jullie ons archief?

Nee. Wij zijn geen scanbureau en geen archiefvernietiger. Wij leveren en installeren documentscanners en printers, richten de scanroute en de werkplek in en zorgen dat gescande stukken op de juiste plek met de juiste rechten terechtkomen.

Verwante diensten

Verder lezen

Waar papierloos werken aan raakt.

Je kantoor papierloos inrichten?

Vertel ons welke papierstromen er bij jou binnenkomen en waar de printers staan. Wij laten zien welke scanroute, printers en werkplekken daarbij passen.

Praktische IT-kennis in je inbox

Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.

We gebruiken je adres alleen voor de nieuwsbrief. Zie ons privacybeleid.

Offerte aanvragen Bellen