Offerte aanvragen
Spoed SectorenCarrières Over ons Blog Neem contact op
Medewerker aan een bureau in een kantoortuin met collega’s op de achtergrond

Mail archiveren: wat je moet bewaren, en wat je op tijd weggooit

Mail archiveren lijkt een vinkje in Microsoft 365, en daar gaat het meestal mis. Een archief moet kunnen aantonen dat een bericht bestond en niet is aangepast, het binnen een dag terugvinden, en het na afloop van de termijn ook weer weggooien. Dit is wat je bewaart, hoe de mail er volledig in komt en welke fouten we bij overstappen het vaakst tegenkomen.

6 min lezen Geschreven door het team van ITproposal
Kort antwoord

Een back-up, het archiefpostvak in Outlook en een mailarchief zijn drie verschillende dingen. Alleen het laatste houdt een bericht vast dat een gebruiker heeft verwijderd.

Een archief is zo volledig als wat erin binnenkomt: leg elk bericht vast bij verzenden en ontvangen, ook van gedeelde postvakken en vertrokken medewerkers.

Weggooien hoort erbij. Welke termijn geldt, bepaalt je fiscalist, accountant of jurist; wij richten het archief daarop in.

Mail archiveren is iets anders dan een back-up

Drie dingen lopen in de praktijk door elkaar, en de meeste organisaties die denken dat ze hun mail archiveren, hebben er één of twee van.

  • Een back-up is een kopie om terug te zetten na verlies, een fout of ransomware. Hij heeft een korte bewaartermijn, wordt overschreven en is gemaakt om een postvak terug te zetten, niet om over zeven jaar één bericht te vinden. Waarom je die voor Microsoft 365 apart regelt, staat in Microsoft 365-back-up.
  • Het archiefpostvak in Outlook is extra opslag voor de gebruiker. Handig tegen een vol postvak, maar de gebruiker kan er zelf in verwijderen, dus het bewijst niets.
  • Een mailarchief legt elk bericht vast op het moment van verzenden of ontvangen, ongewijzigd, doorzoekbaar en met een bewaartermijn.

De vraag die het onderscheid maakt: kan een medewerker een bericht zo verwijderen dat jij het niet meer terugvindt? Zo ja, dan heb je geen archief, wat de instelling ook heet.

Wat je moet bewaren, en wat niet

Niet elke mail valt onder een bewaarplicht. In Nederland geldt de fiscale bewaarplicht van zeven jaar voor de administratie, en mail die daar deel van uitmaakt valt eronder: een offerte, een opdrachtbevestiging, een afspraak over een prijs, een factuur als bijlage. De uitnodiging voor de vrijdagmiddagborrel niet. In België gelden eigen termijnen, en daarnaast kunnen sectorregels en afspraken met klanten een langere termijn vragen.

Niemand beoordeelt per bericht wat eronder valt. In de praktijk archiveer je daarom alle zakelijke mail en leg je per categorie vast hoe lang die blijft staan: algemene correspondentie, financiële mail, mail van bepaalde afdelingen of postvakken.

Leg ook vast wie die termijnen bepaalt. Dat is geen IT-beslissing maar een van de directie, met advies van je accountant of fiscalist. IT stelt in wat daar besloten is, en kan laten zien dat het zo staat.

Hoe de mail volledig in het archief komt

Een archief is zo goed als wat erin binnenkomt. Er zijn grofweg twee manieren:

  • Vastleggen bij transport. De mailomgeving legt van elk bericht bij verzenden en ontvangen een kopie vast voordat de gebruiker er iets mee kan, met een bewaarbeleid op de omgeving of een journaalregel naar een apart archief. Dit is volledig, ook voor BCC.
  • Ophalen uit postvakken. Het archief leest de postvakken periodiek uit. Wat tussen twee rondes binnenkomt en wordt verwijderd, mist.

Loop daarna na of deze erin zitten: verzonden mail, gedeelde postvakken (info@, facturen@), postvakken van vertrokken medewerkers, en mail van vóór de start van het archief, uit oude PST-bestanden of een oude mailserver. Importeer die laatste bewust, of leg vast dat het archief vanaf een bepaalde datum telt.

De eenvoudigste test: stuur een bericht, verwijder het meteen uit postvak en prullenbak, en zoek het de volgende dag in het archief.

Onveranderbaar, en binnen een dag terug te vinden

Een archief moet twee dingen aantonen: dat een bericht niet is aangepast, en wie erin heeft gezocht.

  • Onveranderbaar. Niemand, ook de beheerder niet, kan een bericht wijzigen of vóór het einde van de termijn verwijderen.
  • Doorzoekbaar. Op afzender, ontvanger, periode, tekst en bijlagen, over alle postvakken tegelijk. Een vraag van je accountant of advocaat beantwoord je binnen een dag, niet binnen een week.
  • Toegang met een reden. Zoeken in andermans mail is een bevoegdheid voor weinig mensen, met een vastgelegde aanleiding. Elke zoekactie wordt gelogd, en bij gevoelige zoekvragen kijkt een tweede persoon mee.
  • Leesbaar over jaren. Het archief exporteert naar een open formaat met de gegevens erbij (afzender, datum, ontvangers), zodat je het ook zonder de huidige leverancier kunt openen.

Weggooien hoort erbij

Alles voor altijd bewaren voelt veilig en is het niet. De AVG zegt dat je persoonsgegevens niet langer bewaart dan nodig, en een mailarchief zit er vol mee: namen, telefoonnummers, cv’s, ziekmeldingen. Na afloop van de termijn verwijdert het archief automatisch, en je kunt laten zien dat dat is gebeurd.

De uitzondering is een lopend geschil of onderzoek. Dan zet je een bewaarblokkade (legal hold) op de betrokken postvakken, zodat het automatisch verwijderen daar stopt. Haal hem eraf als de zaak klaar is; een blokkade die blijft staan is een termijn die niemand heeft gekozen.

Het archief maakt ook een inzageverzoek beantwoordbaar. Vraagt iemand welke gegevens je over hem hebt, dan hoort de mail daarbij, en je moet die binnen de termijn van de AVG kunnen vinden.

Waar het misgaat

  • PST-bestanden. Op laptops en netwerkschijven, niet doorzoekbaar, kwetsbaar als ze groot worden, en buiten elke bewaartermijn. Haal ze op en importeer ze, of besluit dat ze weg mogen.
  • Het postvak van een vertrokken medewerker. Wordt verwijderd om een licentie te besparen, en daarmee verdwijnt de mail, tenzij het archief hem al vasthield. Zet dit als stap in je offboarding, vóór het account weg is.
  • Een archief dat niemand heeft getest. Doe minstens één keer per jaar een proefzoekvraag, alsof de accountant belt.
  • Een oude archiefserver. Ooit neergezet, nooit meer bijgewerkt, en het enige systeem dat de mail van vóór de overstap draagt.
  • Overstappen. Het archief is het lastigste deel om te verhuizen. Vraag vooraf in welk formaat je alles meekrijgt, met de gegevens en de vastlegging van wie wat deed, en binnen welke termijn.

Waar ons werk ophoudt

Wat wij doen. Wij richten het mailarchief in: vastleggen bij transport, bewaarbeleid in Microsoft 365 of een apart archief, gedeelde en vertrokken postvakken erbij, toegang en logging, en een proefzoekvraag die laat zien dat het werkt. Bij een overstap zorgen wij dat je alles in een leesbaar formaat meekrijgt. Wij zijn ISO/IEC 27001-gecertificeerd, en dat is hoe wij werken, geen oordeel over jouw archief.

Wat wij niet doen. Wij zijn geen fiscalist en geen jurist. Wij stellen niet vast welke bewaartermijn voor jouw organisatie geldt en ook niet of je archief aan een wettelijke eis voldoet; dat doen je accountant, fiscalist of jurist. Wij zijn ook geen auditor en certificeren niets. Wij stellen in wat zij bepalen, en laten zien dat het zo staat.

Veelgesteld

Vragen die we hierover krijgen

De vijf die het vaakst terugkomen.

Hoe lang moet je zakelijke e-mail bewaren?

In Nederland geldt de fiscale bewaarplicht van zeven jaar voor mail die deel uitmaakt van de administratie, zoals offertes, opdrachtbevestigingen en prijsafspraken. Sectorregels en contracten kunnen een andere termijn vragen, en in België gelden eigen termijnen. Welke termijn voor jouw organisatie geldt, bepaalt je fiscalist of accountant.

Is een back-up genoeg om mail te archiveren?

Nee. Een back-up is bedoeld om een postvak terug te zetten en wordt na een korte periode overschreven. Een archief legt elk bericht onveranderbaar vast, ook als de gebruiker het verwijdert, en maakt het jaren later doorzoekbaar. De meeste organisaties hebben beide nodig.

Wat is het verschil tussen het archiefpostvak in Outlook en een mailarchief?

Het archiefpostvak is extra opslagruimte voor de gebruiker, en die kan er zelf in verwijderen. Een mailarchief legt berichten vast bij verzenden en ontvangen, zodat niemand ze kan aanpassen of voortijdig weggooien. Alleen dat laatste kan aantonen dat een bericht bestond.

Mag je alle mail voor altijd bewaren?

Beter niet. De AVG vraagt dat je persoonsgegevens niet langer bewaart dan nodig, en mail zit er vol mee. Leg per categorie een termijn vast, laat het archief daarna automatisch verwijderen, en gebruik een bewaarblokkade alleen voor een lopend geschil of onderzoek.

Kunnen jullie bepalen welke bewaartermijn voor ons geldt?

Nee. Wij zijn geen fiscalist en geen jurist, en wij stellen niet vast welke termijn geldt of of je archief aan een wettelijke eis voldoet. Dat doen je accountant, fiscalist of jurist. Wij richten het archief in volgens wat zij bepalen en laten zien dat het zo staat.

Verwante diensten

Verder lezen

Waar het mailarchief op aansluit.

Zullen we nagaan of je mail echt gearchiveerd wordt?

Vertel ons waar je mail nu staat en welke termijnen je accountant noemt. Wij laten zien wat er in je archief binnenkomt, wat erbuiten valt en hoe je het terugvindt.

Praktische IT-kennis in je inbox

Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.

We gebruiken je adres alleen voor de nieuwsbrief. Zie ons privacybeleid.

Offerte aanvragen Bellen