
IT due diligence bij een overname: wat je opvraagt en wat je pas ziet als je verder kijkt
IT due diligence is het deel van een overname waar de dataroom het minst vertelt. Een netwerkplan van drie jaar oud, een licentieoverzicht zonder einddata en de zin “back-ups draaien dagelijks” zeggen weinig over wat je koopt. Dit is wat wij opvragen, waar we daarna naar kijken, en hoe de eerste honderd dagen na de closing eruitzien.
IT due diligence gaat niet over of de IT mooi is, maar over wat je na de closing moet doen en wat dat kost aan tijd en risico.
De belangrijkste vragen gaan over eigendom en afhankelijkheid: wie heeft de beheeraccounts, op wiens naam staat het domein, en wat gebeurt er als één persoon of leverancier wegvalt.
Wij leveren het technische deel. De waardering, de juridische toets en de financiële boeken horen bij je M&A-adviseur, jurist en accountant.
Wat IT due diligence is, en wat het niet is
IT due diligence is het technische onderzoek naar de IT van een bedrijf dat je overneemt of waarin je instapt. Het loopt naast het financiële, juridische en fiscale onderzoek en beantwoordt een smallere vraag: wat neem je over, wat is het waard om te houden, en wat moet er na de closing gebeuren.
Het is geen audit die een oordeel geeft over de kwaliteit van het IT-team, en geen certificering. Een omgeving kan rommelig zijn en toch weinig risico dragen; een nette omgeving kan volledig afhangen van één externe beheerder die na de overname niet meer wil.
Er zijn twee momenten. Vóór het tekenen werk je met wat de verkoper in de dataroom zet, en met een paar gesprekken. Na de closing krijg je toegang en zie je hoe het werkelijk staat. Een goede due diligence weet welk deel ze nog niet heeft gezien en zet dat expliciet op de lijst voor de eerste weken.
Wat je opvraagt
Vraag geen “overzicht van de IT”, maar documenten en exports die je naast elkaar kunt leggen:
- Netwerkplan en inventaris. Locaties, verbindingen, firewalls, wifi, servers en werkplekken, met leeftijd en of ze nog updates krijgen. Een actueel IT-assetregister is hier het meest waard.
- Contracten en licenties. Elke leverancier met looptijd, opzegtermijn en einddatum, en per licentie op wiens naam ze staat. Kijk of er afspraken zijn die veranderen of vervallen bij een wisseling van zeggenschap; dat staat in de voorwaarden, en de uitleg ervan is werk voor je jurist.
- Beveiligingsincidenten. Wat er de afgelopen jaren is gebeurd, wat er is gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens, en wat er daarna is veranderd. Een bedrijf zonder enig incident in zijn administratie heeft vaker geen administratie dan geen incidenten.
- Back-up en herstel. Wat er wordt geback-upt, waar het staat, of er een kopie is die een aanvaller niet kan wissen, en wanneer er voor het laatst echt iets is teruggezet.
- Eigendom van domeinen en accounts. Op wiens naam de domeinnamen, de DNS, de Microsoft 365-tenant en de cloudabonnementen staan, en wie de beheeraccounts heeft.
- Afhankelijkheid van één persoon of leverancier. Wie weet hoe het werkt, en wat er gebeurt als die persoon of dat bedrijf er morgen niet meer is.
- Technische schuld. Systemen die geen updates meer krijgen, maatwerk zonder documentatie, en uitgestelde vervangingen die na de overname ineens jouw rekening zijn.
- AVG-verwerkingen. Het verwerkingsregister, de verwerkersovereenkomsten met leveranciers, en waar persoonsgegevens fysiek staan.
Wat je ziet als je verder kijkt dan de dataroom
Documenten beschrijven hoe het hoort. Een uur in de beheerconsoles laat zien hoe het is. Als de verkoper dat toestaat, vraag dan geen documenten maar een gedeeld scherm, en kijk samen naar:
- Wie beheerrechten heeft. Het aantal globale beheerders, of daar oud-medewerkers of externe partijen tussen staan, en of ze met meervoudige authenticatie inloggen.
- De laatste geslaagde hersteltest. Niet het back-uprapport met groene vinkjes, maar de datum waarop iemand een bestand of server heeft teruggezet.
- De updatestatus. Hoeveel apparaten achterlopen, en welke systemen bewust niet worden bijgewerkt omdat “dat de applicatie breekt”.
- De facturen van de afgelopen maanden. Die laten abonnementen zien die in geen enkel overzicht staan.
Spreek ook met de mensen die het dagelijks doen, niet alleen met de directie. De vraag “wat zou je doen als je morgen budget had?” levert vaak de eerlijkste lijst van technische schuld op.
Rode vlaggen
Niet elke rommel is een probleem. Dit zijn de dingen die wij altijd apart benoemen, omdat ze na de closing direct werk of risico opleveren:
- Het domein of de tenant staat op naam van een persoon of een externe partij. Terugkrijgen kan weken duren, en tot die tijd heb je geen zeggenschap over je eigen e-mail.
- Eén beheerder kent alle wachtwoorden, en er is geen kluis en geen tweede account.
- Er is nooit een herstel getest. Dan weet niemand of de back-up werkt.
- Kernsystemen draaien op software die geen beveiligingsupdates meer krijgt, zonder plan om ze te vervangen.
- Een incident is wel opgelost, maar niet onderzocht. Je weet dan niet of de aanvaller nog toegang heeft.
- Er zijn geen verwerkersovereenkomsten, of persoonsgegevens staan bij een leverancier waarvan niemand weet waar die ze bewaart.
- Lopende contracten met een lange looptijd die niet passen bij hoe jij de IT wilt inrichten.
Een rode vlag is zelden een reden om niet te kopen. Het is een post in het integratieplan en soms een onderwerp voor de onderhandeling; hoe zwaar die weegt, bepaal je met je adviseurs.
De integratie na de closing
De eerste beslissing is niet technisch maar organisatorisch: voeg je de IT samen, of blijft het overgenomen bedrijf zelfstandig draaien? Samenvoegen levert één beheer en één beveiligingsniveau op, maar kost een migratie. Zelfstandig laten is sneller, maar je erft twee omgevingen die allebei beheerd en beveiligd moeten worden.
Koop je een onderdeel van een groter bedrijf, dan draait de IT vaak nog op de systemen van de verkoper. Leg dan in een overgangsovereenkomst vast welke diensten de verkoper tijdelijk blijft leveren, hoe lang, en wat er bij het einde wordt overgedragen. Zonder die afspraak sta je op de dag van de closing zonder e-mail of ERP.
Wat in elke variant in het integratieplan hoort: de volgorde van de migraties (identiteit en e-mail eerst, applicaties daarna), welke contracten worden opgezegd of overgenomen, hoe de medewerkers het merken, en wanneer de oude omgeving echt uit gaat.
De eerste honderd dagen
Dag één. Zorg dat jouw organisatie de beheeraccounts heeft, dat vertrekkende beheerders en externe partijen hun toegang kwijt zijn, en dat meervoudige authenticatie aanstaat voor alle beheerders. Zet de domeinnamen op de juiste naam. Dit is de enige stap die niet kan wachten.
De eerste dertig dagen. Maak de inventaris compleet met wat je nu wél kunt zien, test een herstel van de belangrijkste systemen, en leg het beveiligingsniveau vast tegen jouw eigen basis: updates, wachtwoordbeleid, eindpuntbeveiliging, logging. Wat je tijdens de due diligence niet kon controleren, controleer je nu.
Dag dertig tot honderd. Stel het integratieplan vast, begin met de migratie van identiteit en e-mail als je samenvoegt, zeg overbodige contracten op binnen hun termijn, en breng de verwerkersovereenkomsten op orde. Spreek met de medewerkers van het overgenomen bedrijf af waar ze met IT-vragen terechtkunnen; onduidelijkheid daarover is in de eerste maanden de grootste bron van ergernis.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij leveren het technische deel van een IT due diligence: de inventaris, het kijken in de beheerconsoles, de lijst rode vlaggen met wat ze na de closing aan werk betekenen, en daarna het integratieplan en de uitvoering ervan, van de eerste dag tot de laatste migratie. Wij zijn ISO 9001- en ISO/IEC 27001-gecertificeerd, en dat is hoe wij werken, geen oordeel over het bedrijf dat je overneemt.
Wat wij niet doen. Wij zijn geen M&A-adviseur, geen jurist en geen accountant. Wij waarderen geen bedrijf, beoordelen geen koopovereenkomst of garantiebepalingen, toetsen niet of een licentie of contract juridisch overdraagbaar is, en controleren geen boeken. Onze bevindingen zijn input voor die adviseurs, en zij bepalen wat ze betekenen voor de prijs en de voorwaarden.
Vragen die we hierover krijgen
De vijf die het vaakst terugkomen.
Wat is IT due diligence?
IT due diligence is het technische onderzoek naar de IT van een bedrijf dat je overneemt. Het brengt in kaart wat je overneemt, waar de risico’s zitten en wat er na de closing moet gebeuren. Het loopt naast het financiële en juridische onderzoek en vervangt dat niet.
Wat vraag je op bij een IT due diligence?
Een netwerkplan en inventaris, alle IT-contracten en licenties met einddata, de beveiligingsincidenten van de afgelopen jaren, de opzet en laatste hersteltest van de back-up, en wie eigenaar is van domeinen, tenant en beheeraccounts. Daarnaast de afhankelijkheid van één persoon of leverancier, de technische schuld en de AVG-verwerkingen met hun verwerkersovereenkomsten.
Wat zijn de grootste rode vlaggen?
Een domein of tenant op naam van een persoon of externe partij, één beheerder die alle wachtwoorden kent, een back-up die nooit is teruggezet, en kernsystemen zonder beveiligingsupdates. Ook een incident dat wel is opgelost maar nooit onderzocht hoort op die lijst. Het zijn zelden redenen om af te zien van een koop, wel posten in het integratieplan.
Wat moet er in de eerste honderd dagen na een overname gebeuren?
Op dag één de beheeraccounts overnemen, toegang van vertrekkende beheerders intrekken en meervoudige authenticatie aanzetten. In de eerste dertig dagen de inventaris afmaken en een herstel testen. Daarna het integratieplan vaststellen, de migratie van identiteit en e-mail starten en overbodige contracten opzeggen.
Beoordelen jullie ook de koopovereenkomst?
Nee. Wij zijn geen M&A-adviseur, jurist of accountant, en wij waarderen geen bedrijf en toetsen geen contracten juridisch. Wij leveren het technische deel: wat er staat, wat het risico is en wat het na de closing aan werk vraagt. Wat dat betekent voor de prijs of de voorwaarden, bepaal je met je eigen adviseurs.
Verder lezen
Waar dit onderzoek op aansluit.
Een overname op tafel? Laat ons de IT bekijken
Vertel ons wat je overneemt en wat je al hebt gekregen. Wij zeggen wat er nog ontbreekt, waar we als eerste naar zouden kijken en hoe de eerste honderd dagen eruitzien; de juridische en financiële kant laten we aan je adviseurs.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.