Teklif alın
Acil destek SektörlerKariyer Hakkımızda Blog İletişim
Karanlık bir odada izleme ekranlarından oluşan duvarın önünde kulaklıklı bir analist

DORA yönetmeliği (Digital Operational Resilience Act): AB’deki finans müşterileriniz sizden ne isteyecek

DORA yönetmeliği, 17 Ocak 2025’ten bu yana AB’deki bankalar, sigorta şirketleri, ödeme kuruluşları ve diğer finansal kuruluşlar için geçerlidir. Türkiye’deki bir BT tedarikçisi buna doğrudan tabi değildir; ancak AB’de finans sektöründen bir müşteriniz varsa yönetmelik size sözleşme eki, soru formu veya çıkış planı talebi olarak gelir. Bu yazı masanın o tarafı için: DORA yönetmeliğinin müşteriniz aracılığıyla sizden ne istediği, şimdiden neleri hazırlayabileceğiniz ve sorumluluğunuzun nerede bittiği.

5 dakikalık okuma ITproposal ekibi tarafından yazıldı
Kısa yanıt

DORA tedarikçiyi değil finansal kuruluşu yükümlü kılar. Size ulaşan her şey sözleşme yoluyla gelir ve yönetmelik bu sözleşmede nelerin bulunması gerektiğini belirler.

Hizmetiniz kritik veya önemli bir işlevi destekliyorsa çıta yükselir: denetim hakkı, test edilmiş bir süreklilik planı, testlere katılım ve geçiş süresi olan bir çıkış stratejisi.

İlk sorudan önce şunları hazır tutun: lokasyonlarıyla bir hizmet tanımı, alt yüklenici listeniz, olay prosedürünüz ve gerçekten uygulayabileceğiniz bir çıkış planı.

DORA yönetmeliği kimleri kapsar ve neden size ulaşır

Digital Operational Resilience Act olarak bilinen (AB) 2022/2554 sayılı Tüzük, 17 Ocak 2025’ten bu yana tüm AB üye devletlerinde doğrudan uygulanmaktadır. Finansal kuruluşları hedefler: bankalar, sigorta şirketleri, yatırım kuruluşları, ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcıları, mesleki emeklilik fonları ve diğerleri.

Sıradan bir BT tedarikçisi bu listede yer almaz. Yönetmelik, finansal kuruluşun dış kaynağa verdiği işlerden sorumlu olmaya devam ettiğini açıkça belirtir. Yalnızca Avrupa denetim otoriteleri tarafından kritik üçüncü taraf hizmet sağlayıcı olarak belirlenen küçük bir grup büyük sağlayıcı doğrudan denetlenir. Diğer herkes için DORA müşteri üzerinden gelir: sözleşmede, müşterinin tutması gereken kayıtta ve denetim otoritesinin ona sorduğu sorularda.

Türkiye’deki finans müşterileri için durum farklıdır. DORA bir AB düzenlemesidir; Türkiye’deki bankaların bilgi sistemleri için BDDK’nın kendi düzenlemeleri kişisel veriler için de KVKK mevzuatı geçerlidir. Bu yazı, AB’deki finansal kuruluşlara hizmet veren tedarikçiler içindir.

DORA yönetmeliği sözleşmenize neleri koyar

Yönetmeliğin 30. maddesi, bir BT hizmet sağlayıcısıyla yapılan sözleşmenin asgari olarak içermesi gerekenleri sıralar. Konular üzerinde pazarlık payı azdır, ayrıntılar üzerinde ise fazladır. Her hizmet için şunlar söz konusudur:

  • İşlevlerin ve hizmetlerin eksiksiz tanımı ve alt yükleniciye verip veremeyeceğiniz, hangi koşullarla.
  • Lokasyonlar: hizmetin hangi ülkelerden verildiği, verilerin nerede işlendiği ve saklandığı, ayrıca bir değişikliği önceden bildirme yükümlülüğü.
  • Verilerin korunması: erişilebilirlik, bütünlük ve gizlilik; iflas, hizmetin durdurulması veya sözleşmenin sona ermesi halinde müşterinin verilerini nasıl geri alacağı.
  • Hizmet seviyeleri ve bunların nasıl güncelleneceği.
  • Hizmetinizle bağlantılı bir BT olayında destek, önceden belirlenmiş koşullarla.
  • Müşterinin denetim otoritesiyle iş birliği.
  • Fesih hakları ve asgari bildirim süreleri, ayrıca müşteri talep ederse farkındalık programlarına katılımınız.

Müşterilerin çoğu bunu mevcut sözleşmenin yanında bir DORA ekiyle düzenler. Bu eki standart metin olarak değil, bir taahhüt listesi olarak okuyun: her satır daha sonra yerine getirmeniz gereken bir şeydir, gece saat üçte de.

Kritik veya önemli işlev: her şeyi ağırlaştıran ayrım

Hizmetinizin kritik veya önemli bir işlevi destekleyip desteklemediğine müşteri karar verir. Bu sizin değil onun değerlendirmesidir, ancak sunmanız gerekenleri değiştirir. Bu hizmetler için şunlar eklenir:

  • Ölçülebilir hizmet seviyeleri, kesin nicel ve nitel hedeflerle; böylece hedef tutturulmazsa müşteri müdahale edebilir.
  • Test ettiğiniz bir süreklilik planı ve müşterinin ulaşması gereken seviyeye uygun güvenlik önlemleri.
  • Testlere katılım, büyük finansal kuruluşların yaptırması gereken tehdit odaklı sızma testleri (TLPT) dahil.
  • Sınırsız erişim, inceleme ve denetim hakkı; müşteri, müşterinin atadığı bir taraf ve denetim otoritesi için.
  • Bir çıkış stratejisi, zorunlu ve yeterli bir geçiş süresiyle.

Bu yüzden en başta sorun: hizmetimiz sizde kritik veya önemli bir işlevi destekliyor mu? Cevap, hafif bir ek mi imzalayacağınızı yoksa bir programa mı gireceğinizi belirler. Bu, yolun yarısında çıkan bir sürpriz olarak değil, planlamanızda ve fiyat yapınızda yer almalıdır.

Olay bildirimi: sizin saatiniz müşterininkinden önce işler

Finansal kuruluş, ciddi BT olaylarını sınıflandırmak ve denetim otoritesine bildirmek zorundadır: saatler içinde bir ilk bildirim, ardından bir ara rapor ve bir nihai rapor. Bildirimi siz değil müşteri yapar. Ancak müşteri neler olduğunu bilmeden sınıflandırma yapamaz ve bunu çoğu zaman ilk sizden öğrenir.

  • Müşteriye, onun süresinden daha kısa bir bildirim süresi. Olası bir olayı, mesai saatleri dışında da, ne kadar sürede ve kime bildireceğinizi kararlaştırın. Ertesi iş günü ulaşan bir bildirim müşteri için geç kalmıştır.
  • Sınıflandırma için gereken bilgiler: hangi hizmetlerin ve kullanıcıların etkilendiği, ne kadar sürdüğü, hangi verilerin söz konusu olduğu ve olayın tekrarlayıp tekrarlamadığı. Bunu sabit bir forma dönüştürün.
  • Her iki tarafta da belirli bir irtibat kişisi ve bir yedeği. Olay günü bildirimi kimin alacağını araştırmaya vakit yoktur.
  • Sakladığınız ve teslim edebileceğiniz kayıtlar, çünkü nihai rapor bir neden ister ve o neden sizin sistemlerinizdedir.

İlk saatte kendinizin ne yapacağını bir olaydan sonraki ilk saat yazımızda anlatıyoruz.

Gerçekten uygulayabileceğiniz bir çıkış planı

DORA, müşterinin kritik veya önemli işlevler için faaliyetlerini aksatmadan uygulayabileceği bir çıkış stratejisi olmasını şart koşar. Stratejiyi müşteri yazar, ancak bunu yalnızca sizin katkınızla yapabilir. Bu konuda dürüst olun: iyi görünen ama sizin uygulayamayacağınız bir çıkış planı, ilk incelemede ortaya çıkar.

  • Neleri teslim edeceğiniz: kullanılabilir formatta veriler, yapılandırmalar, dokümantasyon, yönetici hesapları ve kayıtlar.
  • Fesih bildiriminden sonra ne kadar süre hizmet vermeye devam edeceğiniz, geçiş süresi boyunca ve hangi koşullarla.
  • Sözleşme bir anlaşmazlıkla biterse ne yapacağınız, çünkü iş birliğine tam da o zaman ihtiyaç vardır.
  • Devrin en son ne zaman test edildiği. Başka bir sağlayıcıda veya müşterinin kendi ortamında kanıtlanabilir şekilde geri yüklenmiş veriler, kâğıt üzerindeki bir plandan daha fazlasını söyler.

Böyle bir geçişin gerçekte nasıl ilerlediğini BT tedarikçisini değiştirmek yazımızda anlatıyoruz.

Alt yükleniciler ve lokasyonlar: hizmetinizin arkasındaki zincir

Müşteri, BT hizmet sağlayıcılarıyla yaptığı tüm sözleşmelerin bir bilgi kaydını tutmak zorundadır ve bu kayıt sizin adınızla sınırlı kalmaz. Zinciri de sorar: kritik veya önemli bir işlevi hangi alt yüklenicilerin, hangi ülkeden desteklediğini. Bir veri merkezi, bir bulut platformu, kendinizin de bağlı olduğu bir yazılım üreticisi: hepsi bu kayda girer.

Bu yüzden müşteri sormadan önce listeyi kendiniz hazırlayın: hizmet başına hangi üçüncü tarafların dahil olduğu, ne yaptıkları, nereden hizmet verdikleri ve müşterinin verilerine erişip erişmedikleri. Bu zincirdeki bir değişikliği önceden nasıl bildireceğinizi de kararlaştırın. Haber vermeden devreye aldığınız yeni bir alt yüklenici, müşteri açısından sözleşme ihlali olabilir.

DORA ile AB’nin veri koruma düzenlemesi GDPR burada kesişir. Kişisel verilere erişen bir alt yüklenici zaten veri işleme sözleşmenizde yer alır. İki listeyi aynı tutun; aksi halde aynı soruya iki farklı cevap verirsiniz.

Bir tedarikçi olarak şimdi neleri hazırlamalısınız

Sorular genellikle aynı sırayla gelir: önce bir soru formu, sonra bir sözleşme eki, ardından çıkış planı ve test sonuçları talebi. Cevapları hazır olan tedarikçi aramak yerine içerik üzerinde pazarlık eder.

  • Hizmet başına bir tanım, hizmetin verildiği ve verilerin saklandığı lokasyonlarla.
  • Alt yüklenici listeniz, yukarıda anlatıldığı gibi.
  • Olay prosedürünüz, bildirim süresi, irtibat kişileri ve bildirim formuyla.
  • Süreklilik planınız ve son testin sonucu, tarihiyle.
  • Hizmet başına uygulayabileceğiniz bir çıkış planı.
  • Sertifikalarınız ve onlara eşlik eden çekince. ISO/IEC 27001 sertifikası bilgi güvenliğini yönettiğinizi gösterir, ancak bir DORA beyanı değildir. Soruların bir kısmını cevaplar, hepsini değil.

AB’de bir kuruluşunuz varsa NIS2 de gündeme gelebilir. Finansal kuruluşlar için DORA daha özel düzenleme olarak önceliklidir, ancak bir tedarikçi olarak NIS2 size doğrudan uygulanabilir. Önlemlerin çoğu örtüşür; ikisini birden karşılayan tek bir doküman seti çift işi önler.

İşimizin bittiği yer

Yaptıklarımız. Biz de bir BT tedarikçisiyiz, yani masanın aynı tarafındayız. Bir DORA sözleşmesine giren teknik kısmı sağlarız: lokasyonlarıyla hizmet tanımları, bildirim süreleri olan bir olay prosedürü, test ettiğimiz süreklilik planları, kendimizin uygulayabileceği bir çıkış planı ve müşteri adına kayıtlı dokümantasyon ve yönetici hesapları. Kendi süreçlerimiz ISO 9001, ISO/IEC 27001 ve ISO 14001 kapsamında belgelidir.

Yapmadıklarımız. Biz hukukçu veya denetim otoritesi değiliz. Bir sözleşmenin DORA yönetmeliğine uygun olup olmadığını değerlendirmeyiz, bir hizmetin kritik veya önemli bir işlevi destekleyip desteklemediğine karar vermeyiz, müşteri adına olay sınıflandırması yapmayız ve hiçbir otoriteye bildirimde bulunmayız. Kimseyi DORA’ya uyumlu ilan etmeyiz. Yönetmeliğe göre finansal kuruluş, dış kaynağa verdiği işlerden kendisi sorumlu kalır. Hukuki kısmı finans mevzuatını bilen bir avukata inceletin.

Sık sorulanlar

Bu konuda bize sorulanlar

En sık gelen beş soru.

DORA yönetmeliği BT tedarikçilerine uygulanır mı?

Avrupa denetim otoritelerinin kritik olarak belirlediği küçük bir grup büyük sağlayıcı dışında doğrudan uygulanmaz. Yönetmelik finansal kuruluşu yükümlü kılar; o da gereklilikleri BT hizmet sağlayıcılarıyla yaptığı sözleşmelere yansıtmak zorundadır. Tedarikçi olarak DORA’yı müşteriniz üzerinden hissedersiniz: bir sözleşme eki, bir soru formu ve plan ile test sonucu talepleri.

DORA’ya göre bir BT tedarikçisiyle yapılan sözleşmede neler olmalı?

Diğerlerinin yanı sıra eksiksiz bir hizmet tanımı, hizmetin ve veri işlemenin lokasyonları, verilerin korunması ve iadesi, hizmet seviyeleri, BT olaylarında destek, denetim otoritesiyle iş birliği ve fesih hakları. Hizmet kritik veya önemli bir işlevi destekliyorsa ölçülebilir hizmet seviyeleri, test edilmiş bir süreklilik planı, denetim hakları, testlere katılım ve bir çıkış stratejisi eklenir.

Bir BT tedarikçisi DORA kapsamında olay bildirmek zorunda mı?

Denetim otoritesine bildirimi finansal kuruluşun kendisi yapar. Tedarikçi ise müşteriyi, zamanında bildirim yapabileceği kadar hızlı ve eksiksiz bilgilendirmeli ve incelemeye destek vermelidir. Bu nedenle müşteriye, müşterinin otoriteye bildirim süresinden daha kısa bir bildirim süresi kararlaştırın.

DORA ne zamandan beri geçerli?

Yönetmelik Ocak 2023’te yürürlüğe girdi ve 17 Ocak 2025’ten bu yana uygulanıyor. Bu tarihten itibaren finansal kuruluşların, devam eden BT hizmet sözleşmeleri dahil, gereklilikleri karşılaması gerekir.

Bizi DORA’ya uyumlu ilan edebilir misiniz?

Hayır. Biz hukukçu veya denetim otoritesi değiliz ve yönetmeliğe göre sorumluluk finansal kuruluştadır. Bir tedarikçi olarak yaptığımız, teknik taahhütleri sağlamak ve yerine getirmektir: hizmet tanımı, olay prosedürü, süreklilik planı, çıkış planı ve dokümantasyon. Hukuki inceleme bir avukatın işidir.

İlgili hizmetler

Devamını okuyun

Bu yazının bağlandığı konular.

DORA sorularını cevaplayabilen bir BT ortağı mı arıyorsunuz?

BT’nizi biz yönetiyorsak veya bunu değerlendiriyorsanız, finans sektöründeki müşterilerinizin sizden istediği hizmet tanımını, olay prosedürünü ve çıkış planını sağlarız. Hukuki incelemeyi avukatınıza bırakırız.

Gelen kutunuza pratik BT bilgisi

Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.

Adresinizi yalnızca bülten için kullanırız. Gizlilik politikamıza bakın.

Teklif alın Arayın