
DORA dla dostawców ICT: czego wymaga rozporządzenie od Ciebie za pośrednictwem klienta
Rozporządzenie DORA obowiązuje od 17 stycznia 2025 r. banki, zakłady ubezpieczeń, instytucje płatnicze i inne podmioty finansowe. A jednak często najpierw dociera do ich dostawców: jako załącznik do umowy, ankieta albo prośba o plan wyjścia. Ten tekst jest dla tej strony stołu: czego DORA wymaga od Ciebie za pośrednictwem klienta, co możesz przygotować już teraz i gdzie kończy się Twoja odpowiedzialność.
DORA zobowiązuje podmiot finansowy, a nie dostawcę. To, co trafia do Ciebie, trafia przez umowę, a rozporządzenie określa, co w niej musi być.
Jeśli Twoja usługa wspiera funkcję krytyczną lub ważną, robi się ciężej: prawo audytu, przetestowany plan ciągłości, udział w testach i strategia wyjścia z okresem przejściowym.
Przygotuj przed pierwszym pytaniem: opis usługi z lokalizacjami, zestawienie podwykonawców, procedurę incydentową i plan wyjścia, który sam potrafisz wykonać.
Kogo dotyczy rozporządzenie DORA i dlaczego trafia do Ciebie
Digital Operational Resilience Act (rozporządzenie (UE) 2022/2554) obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich UE od 17 stycznia 2025 r. Dotyczy podmiotów finansowych: banków, zakładów ubezpieczeń, firm inwestycyjnych, instytucji płatniczych i instytucji pieniądza elektronicznego, dostawców usług kryptoaktywów, funduszy emerytalnych i jeszcze wielu innych. W Polsce nadzór sprawuje między innymi Komisja Nadzoru Finansowego.
Zwykły dostawca IT nie figuruje na tej liście. Rozporządzenie wyraźnie mówi, że podmiot finansowy pozostaje odpowiedzialny za to, co zleca na zewnątrz. Bezpośredni nadzór obejmuje tylko małą grupę dużych dostawców, których europejskie organy nadzorcze wyznaczą jako krytycznych zewnętrznych dostawców usług ICT. Dla wszystkich pozostałych DORA przychodzi przez klienta: w umowie, w rejestrze, który klient musi prowadzić, i w pytaniach, jakie zadaje mu jego organ nadzorczy.
To nie znaczy, że jest nieobowiązkowa. Co klient musi móc wykazać, ty musisz móc dostarczyć. Dostawca, który tego nie potrafi, przy najbliższej rewizji umowy staje się ryzykiem zamiast partnerem.
Co DORA wpisuje do Twojej umowy
Artykuł 30 rozporządzenia wylicza, co umowa z dostawcą ICT musi zawierać co najmniej. O samych tematach niewiele da się więc negocjować, o ich opracowaniu tak. Dla każdej usługi chodzi o:
- Pełny opis funkcji i usług oraz to, czy wolno zlecać dalej i na jakich warunkach.
- Lokalizacje: w jakich krajach usługa jest świadczona i gdzie dane są przetwarzane i przechowywane, z obowiązkiem zgłoszenia zmiany z wyprzedzeniem.
- Ochronę danych: dostępność, integralność i poufność oraz to, jak klient odzyskuje dane w razie upadłości, zakończenia działalności lub końca umowy.
- Poziomy usług i sposób ich aktualizowania.
- Pomoc przy incydencie ICT związanym z Twoją usługą, na warunkach ustalonych z góry.
- Współpracę z organem nadzorczym klienta.
- Prawa do wypowiedzenia i minimalne okresy wypowiedzenia oraz Twój udział w programach uświadamiających klienta, jeśli o to poprosi.
Większość klientów zapisuje to w załączniku DORA obok istniejącej umowy. Czytaj go jak listę zobowiązań, a nie jak standardowy tekst: każda linijka to coś, co później musisz spełnić, także o trzeciej w nocy.
Funkcja krytyczna lub ważna: rozróżnienie, które wszystko obciąża
To klient decyduje, czy Twoja usługa wspiera funkcję krytyczną lub ważną. To jego ocena, nie Twoja, ale zmienia, co musisz dostarczyć. Dla takich usług dochodzą:
- Mierzalne poziomy usług z precyzyjnymi celami ilościowymi i jakościowymi, żeby klient mógł reagować, gdy ich nie osiągasz.
- Plan ciągłości, który testujesz, i środki bezpieczeństwa odpowiednie do poziomu, jaki klient musi osiągnąć.
- Udział w testach, w tym w testach penetracyjnych sterowanych zagrożeniami (TLPT), które muszą wykonywać większe podmioty finansowe.
- Nieograniczone prawo dostępu, inspekcji i audytu dla klienta, wskazanego przez niego podmiotu i organu nadzorczego.
- Strategia wyjścia z obowiązkowym, odpowiednim okresem przejściowym.
Zapytaj więc na początku: czy nasza usługa jest u Was pod funkcją krytyczną lub ważną? Odpowiedź decyduje, czy podpisujesz lekki załącznik, czy wchodzisz w program. To musi być w planowaniu i w kalkulacji ceny, a nie niespodzianką w połowie.
Zgłaszanie incydentów: Twój zegar biegnie przed zegarem klienta
Podmiot finansowy musi klasyfikować poważne incydenty ICT i zgłaszać je swojemu organowi nadzorczemu, z pierwszym zgłoszeniem w ciągu godzin, a potem raportem pośrednim i końcowym. Zgłasza to klient, nie Ty. Ale klasyfikować może dopiero, gdy wie, co się dzieje, a często dowiaduje się tego najpierw od Ciebie.
- Termin zgłoszenia do klienta krótszy niż jego własny. Ustal, w jakim czasie przekazujesz podejrzenie incydentu, także poza godzinami pracy, i komu. Zgłoszenie, które dociera dopiero następnego dnia roboczego, jest dla niego spóźnione.
- Dane, których potrzebuje do klasyfikacji: jakie usługi i użytkownicy są dotknięci, jak długo, jakie dane i czy się powtarza. Zrób z tego stały formularz.
- Stały punkt kontaktowy po obu stronach, z zastępcą. W dniu zdarzenia nie ma czasu ustalać, kto przyjmuje zgłoszenie.
- Logi, które przechowujesz i możesz przekazać, bo raport końcowy wymaga przyczyny, a ta jest w Twoich systemach.
Co sam robisz w pierwszej godzinie, opisujemy na stronie o cyberbezpieczeństwie dla firm.
Plan wyjścia, który sam potrafisz wykonać
DORA wymaga, żeby klient dla funkcji krytycznych i ważnych miał strategię wyjścia, którą może wykonać bez zakłócania działalności. Pisze ją on, ale może to zrobić tylko z Twoimi danymi wejściowymi. Bądź w tym uczciwy: plan wyjścia, który wygląda dobrze, a którego nie jesteś w stanie dotrzymać, przepada przy pierwszym sprawdzeniu.
- Co przekazujesz: dane w użytecznym formacie, konfiguracje, dokumentację, konta administracyjne i logi.
- Jak długo dalej świadczysz usługę po wypowiedzeniu, w okresie przejściowym i na jakich warunkach.
- Co robisz, gdy umowa kończy się sporem, bo wtedy właśnie potrzebna jest współpraca.
- Kiedy przekazanie zostało przetestowane. Dane, które dowodnie odtworzono u innego podmiotu albo we własnym środowisku klienta, mówią więcej niż plan na papierze.
Jak taka zmiana przebiega, gdy naprawdę do niej dochodzi, zależy od umowy i od tego, czy dokumentacja i konta są na nazwisko klienta; to dlatego warto to ustalić z góry.
Podwykonawcy i lokalizacje: łańcuch za Twoją usługą
Klient musi prowadzić rejestr wszystkich umów z dostawcami ICT i ten rejestr sięga dalej niż Twoja nazwa. Pyta też o łańcuch: którzy podwykonawcy współwspierają funkcję krytyczną lub ważną i z jakiego kraju. Centrum danych, platforma chmurowa, dostawca oprogramowania, na którym sam się opierasz: wszystko to należy do niego.
Załóż więc własne zestawienie, zanim klient o nie poprosi: dla każdej usługi, które podmioty trzecie biorą udział, co robią, gdzie świadczą i czy sięgają do danych klienta. Ustal też, jak zgłaszasz zmianę w tym łańcuchu z wyprzedzeniem. Nowy podwykonawca, którego zatrudniasz po cichu, może dla klienta oznaczać naruszenie umowy.
Tu DORA i RODO się spotykają. Jeśli podwykonawca sięga do danych osobowych, jest już w Twojej umowie powierzenia. Utrzymuj te dwie listy zgodne, bo inaczej dajesz dwie różne odpowiedzi na to samo pytanie.
Co jako dostawca przygotowujesz już teraz
Pytania przychodzą zwykle w tej samej kolejności: najpierw ankieta, potem załącznik do umowy, potem prośba o plan wyjścia i wyniki testów. Kto ma już odpowiedzi, negocjuje treść zamiast szukać.
- Opis każdej usługi z lokalizacjami świadczenia i przechowywania.
- Zestawienie łańcucha podwykonawców, jak wyżej.
- Procedura incydentowa z terminem zgłoszenia, punktami kontaktowymi i formularzem zgłoszenia.
- Plan ciągłości i wynik ostatniego testu, z datą.
- Plan wyjścia dla każdej usługi, który sam potrafisz wykonać.
- Certyfikaty, z zastrzeżeniem, które do nich należy. Certyfikat ISO/IEC 27001 pokazuje, że panujesz nad bezpieczeństwem informacji, ale nie jest deklaracją DORA. Odpowiada na część pytań, nie na wszystkie.
Czy Twoja organizacja podlega NIS2? Dla podmiotów finansowych DORA ma pierwszeństwo jako regulacja bardziej szczegółowa, ale dla Ciebie jako dostawcy NIS2 może obowiązywać bezpośrednio. Wiele środków się pokrywa, więc jeden zestaw dokumentów obejmujący obie oszczędza pracy.
Gdzie kończy się nasza praca
Co robimy. Sami jesteśmy dostawcą IT, więc siedzimy po tej samej stronie stołu. Dostarczamy techniczną stronę, która trafia do umowy DORA: opisy usług z lokalizacjami, procedurę incydentową z terminami zgłoszeń, plany ciągłości, które testujemy, plan wyjścia, który sami potrafimy wykonać, oraz dokumentację i konta administracyjne na nazwisko klienta. Nasze własne procesy są objęte certyfikatami ISO 9001, ISO/IEC 27001 i ISO 14001.
Czego nie robimy. Nie jesteśmy prawnikiem ani organem nadzorczym. Nie oceniamy, czy umowa spełnia wymogi rozporządzenia DORA, nie rozstrzygamy, czy usługa wspiera funkcję krytyczną lub ważną, nie klasyfikujemy incydentów za klienta i niczego nie zgłaszamy do KNF ani innego organu nadzorczego. Nie stwierdzamy też, że ktoś jest zgodny z DORA. Podmiot finansowy zgodnie z rozporządzeniem sam pozostaje odpowiedzialny za to, co zleca na zewnątrz. Stronę prawną daj do oceny prawnikowi, który zna regulacje finansowe.
Pytania, które dostajemy w tej sprawie
Pięć, które wracają najczęściej.
Czy rozporządzenie DORA dotyczy też dostawców IT?
Nie bezpośrednio, poza małą grupą dużych dostawców, których europejskie organy nadzorcze wskazują jako krytycznych. Rozporządzenie zobowiązuje podmiot finansowy, a ten musi przenieść wymogi do umów z dostawcami ICT. Jako dostawca odczuwasz DORA więc przez klienta: w załączniku do umowy, w ankiecie i w prośbach o plany i wyniki testów.
Co według DORA musi być w umowie z dostawcą ICT?
Między innymi pełny opis usługi, lokalizacje świadczenia i przetwarzania danych, ustalenia o ochronie danych i ich zwrocie, poziomy usług, pomoc przy incydentach ICT, współpraca z organem nadzorczym i prawa do wypowiedzenia. Jeśli usługa wspiera funkcję krytyczną lub ważną, dochodzą mierzalne poziomy usług, przetestowany plan ciągłości, prawa audytu, udział w testach i strategia wyjścia.
Czy dostawca IT musi zgłaszać incydenty w ramach DORA?
Zgłoszenie do organu nadzorczego robi sam podmiot finansowy. Dostawca musi jednak poinformować klienta dostatecznie szybko i kompletnie, żeby ten zdążył, oraz pomóc przy badaniu. Ustal więc dla klienta termin zgłoszenia krótszy niż termin klienta wobec jego organu nadzorczego.
Od kiedy obowiązuje DORA?
Rozporządzenie weszło w życie w styczniu 2023 r. i obowiązuje od 17 stycznia 2025 r. Od tej daty podmioty finansowe muszą spełniać wymogi, także dla umów z dostawcami ICT, które już trwały.
Czy możecie uznać nas za zgodnych z DORA?
Nie. Nie jesteśmy prawnikiem ani organem nadzorczym, a odpowiedzialność leży zgodnie z rozporządzeniem po stronie podmiotu finansowego. Robimy za to to, co robi dostawca: dostarczamy i dotrzymujemy ustaleń technicznych, czyli opisu usługi, procedury incydentowej, planu ciągłości, planu wyjścia i dokumentacji. Ocena prawna należy do prawnika.
Czytaj dalej
Z czym łączy się ten tekst.
Partner IT, który odpowie na pytania o DORA?
Jeśli zarządzamy Twoim IT albo to rozważasz, dostarczymy opis usługi, procedurę incydentową i plan wyjścia, o które proszą Cię klienci z sektora finansowego. Ocenę prawną zostawiamy Twojemu prawnikowi.
Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce
Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.