
Bilgi güvenliği yönetim sistemi: nedir ve üç ayın sonunda neler hazır olmalı
Bilgi güvenliği yönetim sistemi (BGYS) bir doküman klasörü ya da bir yazılım paketi değildir. Kuruluşunuzun hangi riskleri ele alacağına, bunu kimin yapacağına ve işe yarayıp yaramadığını nasıl kontrol edeceğine karar verme biçimidir. Bu yazı nereden başlanacağını, üç ayın sonunda neyin hazır olması gerektiğini ve bunun hangi kısmının BT’ye düştüğünü anlatıyor.
BGYS bir yönetim sistemidir: riskleri belirleme, önlem alma, ölçme ve düzeltme döngüsüdür ve her bölümün bir sahibi vardır.
Dokümanlardan değil, kapsamdan ve risk değerlendirmesinden başlayın. Üç ayın sonunda sistem, henüz denetime hazır olmasa bile çalışıyor olmalıdır.
BGYS’nin sahibi BT değil, üst yönetimdir. Biz teknik önlemleri ve kanıtları sağlarız; kimseyi belgelendirmeyiz.
Bilgi güvenliği yönetim sistemi nedir, ne değildir
Bilgi güvenliği yönetim sistemi, kısaca BGYS, bilgi güvenliği için bir yönetim sistemidir. ISO/IEC 27001, böyle bir sistemin yapması gerekenleri 4 ila 10. maddelerde tanımlar: bağlamı ve kapsamı belirlemek, liderliği ve rolleri düzenlemek, riskleri değerlendirip işlemek, insan ve kaynak sağlamak, önlemleri uygulamak, ölçmek ve iyileştirmek. Önlemlerin kendisi ektedir.
BGYS’nin olmadığı üç şey:
- Bir politika dokümanı. Politika bunun bir parçasıdır; okunan bir politikanın nasıl yazılacağını bilgi güvenliği politikası yazımızda anlatıyoruz.
- Bir belge. Belgesi olmayan bir BGYS’niz olabilir. Belge, sistemin çalıştığına dair dışarıdan bir teyittir ve bu soru daha sonra gelir.
- Bir araç. Bir yazılım hatırlatmalar ve kayıtlar için yardımcı olur, ancak sahipleri ve kararları olmayan doldurulmuş bir araç yalnızca bir arşivdir.
Kamu kurumları ve kritik altyapılarla çalışıyorsanız, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi’nin Bilgi ve İletişim Güvenliği Rehberi de gündeme gelir. Kişisel veriler söz konusu olduğunda KVKK ayrıca geçerlidir. Altındaki yönetim sistemi mantığı aynı kalır.
Kapsam ve bağlamla başlayın
İlk karar, BGYS’nin neyi kapsadığıdır. Kulağa resmî gelir, ama geri kalan her şey buna bağlıdır.
- Hangi birimler, lokasyonlar ve süreçler. Yalnızca BT birimini kapsayan bir kapsam, bir müşterinin ISO 27001 isterken kastettiği şey nadiren olur.
- Hangi bilgiler ve sistemler. Müşteri verileri, personel dosyaları, muhasebe, kaynak kod, tasarımlar.
- Kimin çıkarı var. Müşteriler, düzenleyici kurumlar, sigortacılar, kendi çalışanlarınız ve bunların talepleri.
- Tedarikçiler nerede devreye giriyor. Bir BT tedarikçisinin, bulut sağlayıcısının ya da bordro hizmetinin sizin için yaptıkları, kendiniz yürütmeseniz bile bir anlaşma olarak BGYS’nize girer.
Tuzak iki uçta da vardır: ilk yıl hiçbir şeyin bitmediği kadar geniş bir kapsam ya da müşterinin talebinin dışında kalacak kadar dar bir kapsam. Kapsamı, bilerek dışarıda bırakılanları ve nedenlerini de içeren yarım sayfada yazın.
Roller: kim neyin sahibi
Sahipleri olmayan bir BGYS, onu yürüten kişi ayrıldığı anda duran bir projedir. Standart üst yönetimin katılımını açıkça ister ve bu bir formalite değildir: hangi risklerin kabul edilebilir olduğuna üst yönetim karar verir, zamanı ve bütçeyi de o sağlar.
- Üst yönetim: hedefleri belirler, artık riskleri kabul eder ve sistemin çalışıp çalışmadığını yılda en az bir kez gözden geçirir.
- Bir BGYS sorumlusu: döngüyü sürdürür, planı izler ve denetimde muhatap olur. Bir KOBİ’de bu çoğu zaman kısmi bir görevdir, ama adı belli bir kişiye verilir.
- Risk sahipleri: her risk için onunla ne yapılacağına karar veren biri. Genellikle bir birim yöneticisi veya süreç sahibidir, BT değil.
- Bilgi ve sistem sahipleri: müşteri veritabanına ya da muhasebeye kimin erişeceğine karar verenler.
Kurum içi ya da dış kaynaklı BT, teknik önlemlerin büyük kısmını uygular. Ancak BGYS’yi BT’ye bırakan, bir yönetim sistemi değil teknik bir proje elde eder ve denetçi bunu üst yönetimle yaptığı ilk görüşmede görür.
Motor olarak risk değerlendirmesi
BGYS’deki her şey risk değerlendirmesinden çıkar: hangi önlemleri uyguladığınız, hangilerini dışarıda bıraktığınız ve nedeni. Bu yüzden önce yöntemi, ardından riskleri belirleyin.
- Kriterler. Olasılığı ve etkiyi nasıl değerlendirdiğiniz ve bir riskin hangi seviyeden sonra kabul edilemez olduğu. Basit tutun: herkesin aynı şekilde doldurduğu üç veya dört basamaklı bir ölçek, kimsenin anlamadığı ayrıntılı bir ölçekten daha iyi çalışır.
- Risk kaydı. Her risk için neden, sonuç, sahip, mevcut önlemler ve değerlendirme.
- Risk işleme planı. Kabul edilemez her risk için ne yapılacağı, kimin yapacağı ve ne zaman. Risk sahibi bunu bilinçli ve yazılı olarak yaparsa riski kabul etmek mümkündür.
Yüz riskle başlamayın. Kaybedemeyeceğiniz bilgilerle ve duramayacak süreçlerle başlayın, oradan genişleyin. İyi düşünülmüş yirmi beş riskten oluşan bir kayıt, ilk yıl kimsenin güncellemediği iki yüz maddelik bir listeden daha değerlidir.
Üç ayın sonunda neler hazır olmalı
Üç ayda eksiksiz bir BGYS kurulmaz, ama çalışan bir sistem kurulur. İşe yaradığını gördüğümüz sıra şudur:
- 1. ay: üst yönetimin kararı, BGYS sorumlusunun atanması, yazılı kapsam, ilgili taraflar ve talepleri, her satırında bir sahip bulunan ilk bilgi ve sistem envanteri.
- 2. ay: risk yöntemi, çekirdek süreçler için ilk risk değerlendirmesi, risk işleme planı, üst düzey politika ve doküman kontrolüne dair bir kural: kim değiştirir, kim onaylar, geçerli sürüm nerede durur.
- 3. ay: Uygulanabilirlik Bildirgesi’nin ilk sürümü, bir olay prosedürü ve olay kaydı, çalışan farkındalığının başlatılması ve birkaç ölçüm noktası. Ayrıca ilk iç denetim ve ilk yönetimin gözden geçirmesi için bir tarih.
O noktada henüz olmayan ve olamayacak şey: bir süredir çalıştığına dair kanıt. Denetçi, yetki gözden geçirmelerinin, geri yükleme testlerinin ve olay kayıtlarının birkaç ay boyunca yürüdüğünü görmek ister. Bu süre kısaltılamaz; yalnızca mümkün olduğunca erken başlatılabilir.
BT’nin BGYS’ye katkısı
ISO 27001’in ekindeki önlemlerin büyük kısmı tekniktir ve ilk günden iz bırakmaları gerekir. BT’nin ilk aylarda sağladıkları:
- Cihazların, sistemlerin ve bulut hizmetlerinin listesi; kimin yönettiği ve sahibinin kim olduğuyla birlikte.
- Erişimin nasıl düzenlendiği: işe giriş ve çıkışlar, yönetici hesapları, çok faktörlü kimlik doğrulama ve kimin hangi yetkilere sahip olduğunun ilk gözden geçirmesi.
- Güncellemelerin ve yedeklerin durumu, kaydı tutulmuş bir geri yükleme testi dahil.
- Neyin kayda alındığı, ne kadar süre saklandığı ve kimin baktığı.
- Hangi tedarikçilerin verilere veya sistemlere eriştiği ve mevcut anlaşmalar.
BT için temel kural: her önlemi, kanıtı kendiliğinden oluşacak şekilde kurun. Hesabı otomatik olarak kapatan ve bir talep açan bir işten çıkış süreci kendi kanıtını üretir. Hatırlatma e-postasına dayanan bir süreç ise tartışma üretir.
BGYS’yi canlı tutmak
BGYS’yi projeden ayıran şey, hiçbir zaman bitmemesidir. Döngüyü üç unsur canlı tutar:
- Ölçmek. Bir şey söyleyen birkaç ölçüm: ayrılanların hesaplarının ne kadar hızlı kapatıldığı, kaç cihazın güncellemelerde geride kaldığı, kaç olay bildirildiği ve bunların kaçının çalışanlardan geldiği.
- İç denetim. Planlı aralıklarla, işten bağımsız biri sistemin vaat ettiğini yapıp yapmadığını kontrol eder. Bulgular BGYS sorumlusuna ve üst yönetime gider.
- Yönetimin gözden geçirmesi. Üst yönetim yılda en az bir kez ölçümlere, denetim sonuçlarına, olaylara ve kuruluştaki değişikliklere bakar ve neyin değişmesi gerektiğine karar verir.
Araçlar konusunda: küçük bir kuruluş için bir doküman yönetim sistemi, paylaşılan bir risk kaydı ve hâlihazırda kullandığınız talep sistemi yeterlidir. Bir BGYS aracı, sahiplerin sayısı arttığında ve hatırlatmalar önem kazandığında yardımcı olur, ama hiçbir kararın yerini tutmaz.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. BGYS’nizin teknik kısmını sağlarız: cihaz ve sistem envanteri, erişim, güncelleme, yedekleme ve kayıt tutma yapılandırması ve bu önlemlerin çalıştığını gösteren raporlar. Yönettiğimiz kısım için prosedürleri yazar ve kanıtları güncel tutarız. Kendimiz ISO/IEC 27001 sertifikalıyız; bu yüzden sistemi içeriden de tanırız.
Yapmadıklarımız. Belgelendirme kuruluşu veya denetçi değiliz ve kimseyi belgelendirmeyiz. Kapsam, risk değerlendirmesi, artık risklerin kabulü ve Uygulanabilirlik Bildirgesi üst yönetiminizin kararlarıdır; bunları biz belirlemez ve onaylamayız. Bizim işlettiğimiz önlemlerin iç denetimini de bizden başka birinin yapması gerekir.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık sorulan beş soru.
Bilgi güvenliği yönetim sistemi nedir?
BGYS, bilgi güvenliği için bir yönetim sistemidir: kuruluşunuzun riskleri belirlediği, önlem aldığı, işe yarayıp yaramadıklarını kontrol ettiği ve düzelttiği, her bölümün bir sahibinin olduğu sabit bir döngüdür. ISO/IEC 27001 bu sistemin şartlarını belirler.
BGYS ile ISO 27001 arasındaki fark nedir?
BGYS sizin kurduğunuz sistemdir; ISO 27001 ise bu sistemin karşılaması gerekenleri tanımlayan standarttır. Belgesi olmayan bir BGYS’niz olabilir. Belge, sisteminizin standarda uyduğunun akredite bir kuruluş tarafından teyit edilmesidir.
BGYS kurmak ne kadar sürer?
Üç ayda çalışan bir sistem kurulabilir: kapsam, roller, ilk risk değerlendirmesi, politika ve Uygulanabilirlik Bildirgesi’nin ilk sürümü. Daha uzun süren şey, birkaç ay boyunca yürütülmüş yetki gözden geçirmeleri ve geri yükleme testleri gibi çalıştığına dair kanıtlardır. Toplam süre kapsamın büyüklüğüne ve mevcut duruma bağlıdır.
BGYS’den kim sorumludur?
Üst yönetim. Hedefleri belirler, artık riskleri kabul eder ve sistemin çalışıp çalışmadığını yılda en az bir kez gözden geçirir. BGYS sorumlusu döngüyü sürdürür, risk sahipleri her risk için karar verir. BT teknik önlemlerin büyük kısmını uygular, ama sistemin sahibi değildir.
BGYS’mizi siz kurup belgelendirebilir misiniz?
Teknik kısmı sağlarız: önlemlerin kurulması ve çalıştıklarına dair kanıtlar. Belgelendirme yapmayız; belgelendirme kuruluşu veya denetçi değiliz. Kapsam, risk değerlendirmesi ve artık risklerin kabulü kendi üst yönetiminizin kararlarıdır.
Devamını okuyun
BGYS’nin bağlandığı konular.
Teknik kısmı en baştan doğru kuralım mı?
BGYS’nizin kapsamının ne olacağını bize anlatın. Hangi teknik önlemlerin zaten var olduğunu, hangilerinin kanıt ürettiğini ve hangilerinin henüz üretmediğini söyleriz; kararlar üst yönetiminizde kalır.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.