Zapytaj o ofertę
Awaria Branże Kariera O nas Blog Kontakt
Dwoje współpracowników przy tablicy pokrytej schematami technicznymi w przeszklonej sali konferencyjnej

Budowa ISMS: czym jest i co ma stać po trzech miesiącach

ISMS nie jest teczką z dokumentami ani pakietem oprogramowania. To sposób, w jaki Twoja organizacja decyduje, którymi ryzykami się zajmuje, kto to robi i jak sprawdza, czy to działa. Ten artykuł mówi, od czego zacząć, co ma być gotowe po trzech miesiącach i która część należy do IT.

7 min czytania Napisane przez zespół ITproposal
Krótka odpowiedź

ISMS to system zarządzania: stały cykl ustalania ryzyk, wprowadzania zabezpieczeń, mierzenia i korygowania, z właścicielem przy każdym elemencie.

Zacznij od zakresu i oceny ryzyka, a nie od dokumentów. Po trzech miesiącach system ma działać, nawet jeśli nie jest jeszcze gotowy na audyt.

Właścicielem ISMS jest zarząd, a nie IT. My dostarczamy zabezpieczenia techniczne i dowody; nikogo nie certyfikujemy.

Czym jest ISMS, a czym nie

ISMS to information security management system, czyli system zarządzania bezpieczeństwem informacji. ISO/IEC 27001 opisuje, co taki system ma robić, w rozdziałach od 4 do 10: określić kontekst i zakres, uregulować przywództwo i role, ocenić i postępować z ryzykiem, zapewnić ludzi i zasoby, wdrożyć zabezpieczenia, mierzyć i doskonalić. Same zabezpieczenia są w załączniku.

Trzy rzeczy, którymi ISMS nie jest:

  • Dokumentem polityki. Polityka to jeden element; jak ją napisać tak, żeby ludzie ją czytali, opisujemy w osobnym tekście o polityce bezpieczeństwa informacji.
  • Certyfikatem. Możesz mieć ISMS bez certyfikatu. Certyfikat to zewnętrzne potwierdzenie, że system działa, a to pytanie pojawia się dopiero później.
  • Narzędziem. Oprogramowanie może pomagać przypomnieniami i rejestrami, ale wypełnione narzędzie bez właścicieli i decyzji jest archiwum.

Jeśli działasz w sektorze regulowanym albo dla administracji, często budujesz na wymaganiach sektorowych lub krajowych, które opierają się na ISO 27001 i dyrektywie NIS2. System pod spodem pozostaje ten sam.

Zacznij od zakresu i kontekstu

Pierwsza decyzja dotyczy tego, czego ISMS dotyczy. Brzmi to formalnie i od tej decyzji zależy reszta.

  • Jakie części organizacji, lokalizacje i procesy. Zakres obejmujący tylko dział IT rzadko jest tym, co ma na myśli klient, gdy pyta o ISO 27001.
  • Jakie informacje i systemy. Dane klientów, akta osobowe, księgowość, kod źródłowy, projekty.
  • Kto ma w tym interes. Klienci, organy nadzoru, ubezpieczyciele, własni pracownicy i jakie stawiają wymagania.
  • Gdzie jest styk z dostawcami. To, co dla Ciebie robi dostawca IT, dostawca chmury czy firma kadrowa, wchodzi do ISMS jako ustalenie, nawet jeśli sam tego nie wykonujesz.

Pułapka po obu stronach: zakres tak szeroki, że w pierwszym roku nic nie domkniesz, albo tak wąski, że wypada poza pytanie Twojego klienta. Opisz zakres na pół strony, z tym, co świadomie zostaje poza nim, i dlaczego.

Role: kto za co odpowiada

ISMS bez właścicieli to projekt, który się zatrzymuje, gdy odchodzi jego motor. Norma wprost wymaga zaangażowania kierownictwa i to nie jest formalność: zarząd decyduje, jakie ryzyka są akceptowalne, i zapewnia czas oraz pieniądze.

  • Zarząd: ustala cele, akceptuje ryzyko szczątkowe i co najmniej raz w roku ocenia, czy system działa.
  • Właściciel ISMS: utrzymuje cykl w ruchu, pilnuje harmonogramu i jest punktem kontaktu przy audycie. W małej i średniej firmie to często zadanie dodatkowe, ale wyznaczone z imienia.
  • Właściciele ryzyk: przy każdym ryzyku ktoś, kto decyduje, co się z nim stanie. Zwykle kierownik działu lub właściciel procesu, a nie IT.
  • Właściciele informacji i systemów: ten, kto decyduje, kto ma dostęp do bazy klientów lub księgowości.

IT, wewnętrzne lub zewnętrzne, wykonuje dużą część zabezpieczeń technicznych. Ale kto zrzuca ISMS na IT, dostaje projekt techniczny, a nie system zarządzania, i audytor widzi to już w pierwszej rozmowie z zarządem.

Ocena ryzyka jako silnik

Wszystko w ISMS wynika z oceny ryzyka: jakie zabezpieczenia wprowadzasz, których nie i dlaczego. Ustal więc najpierw metodę, a dopiero potem ryzyka.

  • Kryteria. Jak szacujesz prawdopodobieństwo i skutek oraz od jakiego poziomu ryzyko przestaje być akceptowalne. Zrób to prosto: skala o trzech lub czterech stopniach, którą wszyscy wypełniają tak samo, działa lepiej niż wyrafinowana, której nikt nie rozumie.
  • Rejestr. Przy każdym ryzyku przyczyna, skutek, właściciel, obecne zabezpieczenia i oszacowanie.
  • Plan postępowania. Przy każdym nieakceptowalnym ryzyku: co robisz, kto to robi i kiedy. Zaakceptować wolno, jeśli właściciel robi to świadomie i na piśmie.

Nie zaczynaj od stu ryzyk. Zacznij od informacji, których nie możesz stracić, i procesów, które nie mogą stanąć, i stamtąd idź dalej. Rejestr dwudziestu pięciu dobrze przemyślanych ryzyk jest w pierwszym roku wart więcej niż lista dwustu, której nikt nie prowadzi.

Co ma stać po trzech miesiącach

W trzy miesiące nie zbudujesz kompletnego ISMS, ale zbudujesz system, który działa. Taka kolejność sprawdza się u nas:

  • Miesiąc 1: decyzja zarządu, wyznaczony właściciel ISMS, zakres na papierze, strony zainteresowane i ich wymagania oraz pierwszy wykaz informacji i systemów z właścicielem przy każdej pozycji.
  • Miesiąc 2: metoda ryzyka, pierwsza ocena ryzyka na rdzeniu, plan postępowania, główny dokument polityki i ustalenie, jak zarządza się dokumentami: kto zmienia, kto zatwierdza, gdzie jest obowiązująca wersja.
  • Miesiąc 3: pierwsza wersja deklaracji stosowania, procedura i rejestr incydentów, początek podnoszenia świadomości pracowników i garść mierników. Do tego data pierwszego audytu wewnętrznego i pierwszego przeglądu zarządzania.

Czego jeszcze wtedy nie ma i nie może być: dowodu, że to działa od jakiegoś czasu. Audytor chce zobaczyć, że kontrole uprawnień, testy odtwarzania i rejestracja incydentów trwały kilka miesięcy. Tego czasu nie skrócisz, możesz tylko jak najwcześniej go zacząć.

Co IT dostarcza do ISMS

Duża część zabezpieczeń z załącznika do ISO 27001 jest techniczna i od początku powinna zostawiać ślad. Co IT dostarcza w pierwszych miesiącach:

  • Wykaz urządzeń, systemów i usług chmurowych, z informacją, kto nimi zarządza i kto jest właścicielem.
  • Jak uregulowany jest dostęp: przyjęcia i odejścia, konta administracyjne, uwierzytelnianie wieloskładnikowe i pierwszy przegląd tego, kto ma jakie uprawnienia.
  • Stan aktualizacji i kopii zapasowych, razem z testem odtwarzania i sprawozdaniem.
  • Co jest logowane i jak długo oraz kto na to patrzy.
  • Którzy dostawcy mają dostęp do danych lub systemów, wraz z istniejącymi ustaleniami.

Zasada dla IT: ustaw każde zabezpieczenie tak, by dowód powstawał sam. Proces odejścia, który automatycznie blokuje konto i zakłada zgłoszenie, sam dostarcza dowodu. Proces oparty na mailowym przypomnieniu dostarcza dyskusji.

Utrzymanie ISMS w ruchu

Różnica między ISMS a projektem polega na tym, że nigdy nie jest skończony. Cykl podtrzymują trzy elementy:

  • Pomiar. Kilka mierników, które coś mówią: jak szybko blokowane są konta odchodzących, ile urządzeń zalega z aktualizacjami, ile zgłoszono incydentów i ile z nich zgłosili pracownicy.
  • Audyt wewnętrzny. W zaplanowanych terminach ktoś niezależny od pracy sprawdza, czy system robi to, co obiecuje. Ustalenia trafiają do właściciela ISMS i zarządu.
  • Przegląd zarządzania. Co najmniej raz w roku zarząd patrzy na mierniki, wyniki audytów, incydenty i zmiany w organizacji oraz decyduje, co ma być inaczej.

Co do narzędzi: dla małej organizacji wystarczają system do zarządzania dokumentami, wspólna lista ryzyk i system zgłoszeń, który już masz. Narzędzie do ISMS pomaga, gdy rośnie liczba właścicieli i przypomnienia zaczynają się liczyć, ale nie zastępuje żadnej decyzji.

Gdzie kończy się nasza praca

Co robimy. Dostarczamy techniczną część Twojego ISMS: wykaz urządzeń i systemów, ułożenie dostępu, aktualizacji, kopii zapasowych i logowania oraz raporty pokazujące, że te zabezpieczenia działają. Dla tej części, którą zarządzamy, piszemy procedury i prowadzimy dowody. Sami mamy certyfikat ISO/IEC 27001, więc znamy ten system także od środka.

Czego nie robimy. Nie jesteśmy jednostką certyfikującą ani audytorem i nikogo nie certyfikujemy. Zakres, ocena ryzyka, akceptacja ryzyka szczątkowego i deklaracja stosowania to decyzje Twojego zarządu; nie ustalamy ich ani nie zatwierdzamy. A audyt wewnętrzny zabezpieczeń, które sami wykonujemy, powinien przeprowadzać ktoś inny niż my.

Najczęstsze pytania

Pytania, które od Ciebie słyszymy

Pięć, które wracają najczęściej.

Co to jest ISMS?

Information security management system, czyli system zarządzania bezpieczeństwem informacji. To stały cykl, w którym Twoja organizacja ustala ryzyka, wprowadza zabezpieczenia, mierzy, czy działają, i koryguje, z właścicielem przy każdym elemencie. ISO/IEC 27001 opisuje wymagania wobec takiego systemu.

Czym różni się ISMS od ISO 27001?

ISMS to system, który sam urządzasz; ISO 27001 to norma opisująca, czemu ma odpowiadać. Możesz mieć ISMS bez certyfikatu. Certyfikat to potwierdzenie przez akredytowaną jednostkę, że Twój system spełnia normę.

Ile trwa budowa ISMS?

W trzy miesiące możesz uruchomić działający system: zakres, role, pierwszą ocenę ryzyka, politykę i pierwszą deklarację stosowania. Dłużej trwa dowód, że działa, na przykład kontrole uprawnień i testy odtwarzania prowadzone przez kilka miesięcy. Całość zależy od wielkości zakresu i od tego, co już stoi.

Kto odpowiada za ISMS?

Zarząd. Ustala cele, akceptuje ryzyko szczątkowe i co najmniej raz w roku ocenia, czy system działa. Właściciel ISMS utrzymuje cykl w ruchu, a właściciele ryzyk decydują przy każdym ryzyku. IT wykonuje dużą część zabezpieczeń technicznych, ale nie jest właścicielem systemu.

Czy możecie zbudować nasz ISMS i go certyfikować?

Dostarczamy część techniczną: urządzenie zabezpieczeń i dowody, że działają. Nie certyfikujemy; nie jesteśmy jednostką certyfikującą ani audytorem. Zakres, ocena ryzyka i akceptacja ryzyka szczątkowego to decyzje Twojego własnego zarządu.

Powiązane usługi

Czytaj dalej

Z czym łączy się ISMS.

Ustawimy część techniczną od razu dobrze?

Powiedz nam, jaki będzie zakres Twojego ISMS. Powiemy, które zabezpieczenia techniczne już stoją, które dają dowód, a które jeszcze nie; decyzje zostają po stronie Twojego zarządu.

Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce

Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.

Twój adres wykorzystujemy wyłącznie do wysyłki newslettera. Zobacz naszą politykę prywatności.

Kontakt Zadzwoń