
Een leveranciersbeoordeling voor je IT-leverancier: de punten die ertoe doen
Een leveranciersbeoordeling gebeurt bij de meeste organisaties één keer: bij de keuze. Daarna loopt het contract door en is de enige toets of er geklaagd wordt. Dit is de lijst om je IT-leverancier eens per jaar langs te lopen, met bewijs in plaats van gevoel. Hij is geschreven door een IT-leverancier, dus gebruik hem ook op ons.
Een leveranciersbeoordeling is pas iets waard als hij elk jaar op dezelfde punten terugkomt. Dan zie je de richting, en niet alleen de stand van vandaag.
Beoordeel op bewijs dat je zelf kunt opvragen: cijfers uit het ticketsysteem, een geldig certificaat met de juiste scope, actuele documentatie. Het gevoel van gebruikers meet je apart.
Het oordeel is van jou. Een leverancier kan cijfers aanleveren, maar hij kan zichzelf niet beoordelen, en een concurrent ook niet.
Waarom een leveranciersbeoordeling, en waarom elk jaar
De meeste IT-contracten verlengen stilzwijgend. Dat is geen probleem zolang iemand vóór die datum heeft gekeken of de afspraken worden nagekomen. Zonder vaste beoordeling gebeurt dat alleen na een grote storing, en dan is het oordeel gekleurd door die ene week.
Er zijn drie redenen om het elk jaar te doen, en ze versterken elkaar:
- De verlenging. Het moment waarop je iets kunt veranderen, ligt vast in het contract. Plan de beoordeling een paar maanden ervoor, zodat er tijd is voor een verbeterplan of een overstap.
- De norm. Werk je met ISO 9001 of ISO/IEC 27001, dan verwacht de auditor dat je leveranciers bewaakt en herbeoordeelt. Ook NIS2 vraagt aandacht voor de beveiliging van je toeleveringsketen.
- De richting. Eén beoordeling zegt hoe het nu staat. Drie op dezelfde punten zeggen of het beter of slechter wordt, en dat is wat je bij een verlenging wilt weten.
De punten die ertoe doen
Houd het bij zeven punten. Meer wordt een vragenlijst die niemand invult; minder laat precies het deel weg waar de problemen zitten.
- Afspraken nagekomen. Reactie- en oplostijden uit de SLA, gemeten vanaf het meetpunt dat in het contract staat. Hoe je zulke afspraken haalbaar opschrijft, staat in SLA’s die je kunt nakomen.
- Kwaliteit van de oplossing. Hoeveel meldingen komen er terug na sluiten, en welke problemen staan er na een jaar nog steeds?
- Beveiliging. Is het certificaat nog geldig, en valt de dienst die jij afneemt binnen de scope ervan? Zijn incidenten die jou raakten op tijd gemeld?
- Continuïteit. Hangt je omgeving aan één persoon bij de leverancier? Welke onderaannemers werken mee, en weet je dat?
- Eigendom en vertrekbaarheid. Staan beheeraccounts, licenties en domeinnaam op jouw naam, en is de documentatie actueel? Dit is het punt dat bepaalt hoe vrij je bent bij de verlenging.
- Meedenken. Komt de leverancier zelf met verbeteringen, of alleen met antwoorden op tickets?
- Facturen. Kloppen ze met het contract, en is meerwerk vooraf goedgekeurd door wie dat mag?
Beoordelen met bewijs, niet met gevoel
Een leveranciersbeoordeling die op indrukken rust, meet vooral de laatste maand. Leg bij elk punt vast waar het bewijs vandaan komt, en vraag het op voordat je het gesprek voert.
- Uit het ticketsysteem: aantallen per maand, gehaalde en gemiste doelen, heropende meldingen. Vraag de ruwe export erbij, niet alleen de grafiek.
- Van de leverancier: het certificaat met de scope, een overzicht van onderaannemers, de datum waarop de documentatie voor het laatst is bijgewerkt.
- Uit je eigen administratie: facturen, goedgekeurd meerwerk, de lijst van wat er dit jaar is gevraagd en niet geleverd.
- Van gebruikers: een korte vraag aan een handvol collega’s uit verschillende afdelingen. Houd dit los van de cijfers; tevredenheid en nakoming zijn twee verschillende dingen.
Eén steekproef zegt vaak meer dan een rapport: vraag een wachtwoord uit de kluis op, of laat een bestand uit de back-up terugzetten. Hoe lang dat duurt, is een antwoord op de vraag naar vertrekbaarheid.
Een score die je volgend jaar terugleest
Geef elk punt een eenvoudige score, bijvoorbeeld op een schaal van één tot vier, en schrijf er in één zin bij waarom. Die zin is belangrijker dan het cijfer: volgend jaar weet niemand meer waarom het een drie was.
- Gebruik een even schaal. Met vijf stappen kiest iedereen het midden, en dat midden zegt niets.
- Weeg vooraf, niet achteraf. Bepaal vóór de beoordeling welke punten zwaarder tellen. Voor een beheerpartij met toegang tot alles weegt beveiliging zwaarder dan meedenken.
- Leg een ondergrens vast. Een score onder de afgesproken grens op beveiliging of eigendom betekent een verbeterplan, ongeacht hoe goed de rest is.
- Bewaar het in één document per jaar. Dezelfde punten, dezelfde volgorde. Dan ligt de richting naast elkaar.
Het gesprek met je leverancier
Stuur de beoordeling vooraf. Een leverancier die in het gesprek voor het eerst zijn scores ziet, besteedt de tijd aan verdedigen in plaats van aan oplossen.
Een agenda die werkt: de scores met hun toelichting, de twee of drie punten die het meest tellen, wat de leverancier zelf ziet aankomen, en afspraken. Elke afspraak krijgt een eigenaar en een datum, en komt in het volgende kwartaaloverleg terug.
Leg vooraf vast wat de uitkomst kan zijn: doorgaan, doorgaan met een verbeterplan, of de overstap voorbereiden. Valt het laatste, dan is de beoordeling meteen je startpunt; hoe zo’n overstap verloopt, staat in van IT-leverancier wisselen.
ISO 27001 en ISO 9001: wat een auditor wil zien
Beide normen vragen niet om een bepaald formulier. Ze vragen of je het doet, en of je het kunt laten zien.
- ISO 9001 vraagt in paragraaf 8.4 dat je criteria vastlegt voor de beoordeling, selectie, prestatiebewaking en herbeoordeling van externe aanbieders, en dat je de uitkomst bewaart.
- ISO/IEC 27001 heeft in bijlage A van de versie van 2022 een reeks maatregelen voor leveranciersrelaties. Maatregel 5.22 gaat over het bewaken, beoordelen en beheersen van wijzigingen in de diensten van leveranciers.
Wat een auditor dus wil zien: de criteria op papier, een beoordeling die werkelijk is uitgevoerd, en acties die zijn opgevolgd. Een ingevulde lijst zonder vervolg is precies wat hij als zwak punt noteert. Een leveranciersbeoordeling volgens de zeven punten hierboven dekt het gewone geval; of hij voor jouw certificering volstaat, beslist je eigen auditor.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij zijn zelf een IT-leverancier en leveren de cijfers die bij deze punten horen: rapportage uit het ticketsysteem, ons certificaat met de scope, documentatie en beheeraccounts op naam van de klant. Binnen service governance leggen wij de cijfers van alle leveranciers naast elkaar volgens één definitie, ook van partijen die wij niet zijn, en rapporteren wij over onze eigen prestatie op dezelfde manier.
Wat wij niet doen. Wij zijn geen onafhankelijke inkoopadviseur. Wij geven geen oordeel over een andere leverancier, wij beoordelen geen aanbiedingen van anderen en wij zeggen niet met wie je moet doorgaan. Het oordeel en het besluit zijn van jou. Wil je een onafhankelijke beoordeling, neem dan een partij die zelf niet levert. Wij zijn ook geen auditor die certificeert: of je leveranciersbeheer voldoet aan ISO 27001 of ISO 9001, stelt de certificerende instelling vast.
Vragen die we hierover krijgen
De vijf die het vaakst terugkomen.
Wat is een leveranciersbeoordeling?
Een vaste, terugkerende toets of een leverancier zijn afspraken nakomt: op dienstverlening, kwaliteit, beveiliging, continuïteit, eigendom van gegevens en facturatie. Hij is iets anders dan de selectie bij de start; een leveranciersbeoordeling kijkt naar wat er in de looptijd werkelijk is geleverd.
Hoe vaak beoordeel je een IT-leverancier?
Eén keer per jaar is voor de meeste organisaties genoeg, gepland een paar maanden vóór de verlengingsdatum. Daarnaast hoort er een korter overleg per kwartaal bij waarin de afspraken uit de beoordeling terugkomen. Na een groot incident is een extra beoordeling zinvol.
Welke criteria gebruik je bij een leveranciersbeoordeling?
Voor een IT-leverancier werken zeven punten: nakoming van de SLA, kwaliteit van oplossingen, beveiliging, continuïteit, eigendom en vertrekbaarheid, meedenken en facturatie. Geef elk punt een score met één zin toelichting, en leg vooraf vast welke punten zwaarder wegen.
Is een leveranciersbeoordeling verplicht voor ISO 27001?
Een gecertificeerde organisatie moet laten zien dat ze de diensten van leveranciers bewaakt en beoordeelt; in bijlage A van ISO/IEC 27001:2022 staat dat onder maatregel 5.22. ISO 9001 vraagt in paragraaf 8.4 vastgelegde criteria voor herbeoordeling. Hoe je het inricht is vrij, zolang het is uitgevoerd en opgevolgd.
Kunnen jullie onze andere IT-leveranciers beoordelen?
Nee. Wij zijn zelf een IT-leverancier en geven daarom geen oordeel over andere leveranciers en beoordelen geen aanbiedingen van anderen. Wat wij wel doen, is binnen service governance de cijfers van alle leveranciers volgens één definitie naast elkaar leggen, ook die van onszelf. Het oordeel blijft bij jou.
Verder lezen
Waar deze beoordeling op aansluit.
Wil je ons op deze punten beoordelen?
Vraag de cijfers op die bij elk punt horen, ook als je nog geen klant bent. Wij leveren ze aan; het oordeel laten we aan jou.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.