Offerte aanvragen
Spoed SectorenCarrières Over ons Blog Neem contact op
Twee collega’s aan een tafel met een laptop tussen hen in, in een warm verlicht kantoor

Een DMS-systeem kiezen: wat de IT-kant moet regelen voordat je tekent

De demo van een DMS-systeem laat zien hoe mooi een document door een workflow loopt. Wat hij niet laat zien, is of dat document er ooit in komt: via de scanner, vanuit Outlook, vanuit het boekhoudpakket, met de juiste rechten en zonder dat iemand het eerst op het bureaublad zet. Dit is de lijst die de IT-kant hoort langs te lopen voordat je een documentmanagementsysteem kiest.

7 min lezen Geschreven door het team van ITproposal
Kort antwoord

Een DMS-systeem lost het probleem op van documenten die niemand terugvindt of die in vijf versies rondgaan. Heb je dat probleem niet, dan heb je waarschijnlijk geen DMS nodig maar een betere mappenstructuur.

Of het systeem gebruikt wordt, hangt aan de koppelingen: scanner, mail, boekhouding en inloggen met hetzelfde account. Een document dat er niet vanzelf in komt, komt er niet in.

Vraag vóór je tekent hoe je eruit komt: in welk formaat je documenten én hun metadata meekrijgt. Dat bepaalt of je over tien jaar nog vrij kunt kiezen.

Wat een DMS-systeem doet dat een netwerkschijf niet doet

Een documentmanagementsysteem bewaart documenten niet in mappen maar met kenmerken: klant, dossier, soort document, datum, status. Je zoekt dus niet op waar iets staat, maar op wat het is. Daar komen een paar dingen bij die een netwerkschijf of een gewone cloudmap niet of slecht doet:

  • Versies. Eén document met een geschiedenis, in plaats van “offerte-def-2-nieuw.docx” naast drie andere.
  • Workflow. Een inkoopfactuur die na het scannen bij de budgethouder komt, wordt goedgekeurd en daarna naar de boekhouding gaat, met een spoor van wie wat deed.
  • Rechten per dossier. Personeelsdossiers, contracten en klantstukken met elk hun eigen kring, zonder dat je daarvoor een mappenboom van tien lagen bouwt.
  • Bewaren en weggooien. Een termijn per soort document, en een melding als die verloopt.

De eerlijke beslisvraag is dus: welk van deze vier mis je nu? Zit het probleem alleen in vindbaarheid, dan is een opgeruimde mappenstructuur in de omgeving die je al hebt vaak genoeg. Zit het in workflow of in dossiers die van meerdere afdelingen zijn, dan begint een DMS-systeem zich terug te verdienen.

Begin bij de stukken, niet bij het pakket

De meeste DMS-trajecten beginnen met een vergelijking van leveranciers. Draai het om, en begin met een lijst van de documenten die het systeem moet dragen. Per soort document vier vragen:

  • Waar komt het vandaan? Papier in de post, een pdf in de mail, een export uit het ERP, een document dat iemand zelf maakt.
  • Wie moet er iets mee? Alleen lezen, aanvullen, goedkeuren, of het naar buiten sturen.
  • Welke kenmerken heeft het nodig? Klantnummer, dossiernummer, factuurnummer: alles waarop je later wilt zoeken. Wat je niet bij het opslaan vastlegt, zoek je later niet terug.
  • Hoe lang moet het blijven? Die termijn bepaalt niet de IT maar je accountant of jurist; de IT zorgt dat het systeem hem kan afdwingen.

Begin dan met één proces, meestal de inkoopfacturen of de personeelsdossiers, en niet met “alles”. Een DMS dat in één afdeling werkt, verkoopt zichzelf aan de volgende. Eén dat overal tegelijk half wordt ingevoerd, wordt een tweede netwerkschijf.

De koppelingen bepalen of het gebruikt wordt

Een DMS-systeem staat of valt met hoe weinig moeite het kost om er iets in te krijgen. Vraag bij elke leverancier niet óf er een koppeling is, maar hoe die werkt en wie hem onderhoudt.

  • Scanner en multifunctional. Kan het apparaat rechtstreeks naar het DMS scannen, met tekstherkenning en een vaste bestemming per knop, of gaat het via een tussenmap? Elke tussenmap is een plek waar documenten blijven liggen. Hoe de printers en scanners in die stroom passen, staat op onze pagina over printen en documentstromen.
  • Mail. Een bijlage met één klik vanuit Outlook in het juiste dossier, met afzender en datum als kenmerk.
  • Boekhouding en ERP. Wie stuurt welk gegeven naar wie, en wat gebeurt er als het ene systeem een update krijgt en het andere nog niet.
  • Microsoft 365 of de kantoorsoftware. Openen en bewerken zonder eerst te downloaden, anders werkt iedereen alsnog in een lokale kopie.

Vraag ook wat er met een koppeling gebeurt bij een update. Een koppeling die door een partner van de leverancier is gebouwd, valt vaak buiten het onderhoud van beide. Leg vast wie hem repareert als hij stopt.

Rechten, inloggen en wie er weggaat

Een DMS met eigen gebruikersnamen en wachtwoorden is een tweede plek waar een vertrokken medewerker nog toegang heeft. Eis dat het systeem inlogt met hetzelfde account als de rest van de werkplek (single sign-on, bij Microsoft 365 via Entra ID), zodat het uitschakelen van één account alles afsluit.

  • Rechten via groepen, niet per persoon. Wie van afdeling wisselt, verandert van groep en daarmee van toegang. Rechten per persoon worden na een jaar niet meer begrepen.
  • Externe deling. Mag een klant of accountant in een dossier, en zo ja: met een eigen account, met een link die verloopt, en wordt vastgelegd wat hij opende?
  • Beheerrechten. Wie mag kenmerken, workflows en bewaartermijnen wijzigen. Dat is een andere rol dan IT-beheer, en het hoort niet bij iedereen met een beheeraccount te liggen.
  • Logging. Wie heeft wat geopend, gewijzigd of verwijderd, en hoe lang blijft dat logboek staan.

Komen er persoonsgegevens in, en dat doen ze bijna altijd, dan hoort er bij een cloudpakket een verwerkersovereenkomst met de leverancier bij.

In de cloud of op een eigen server, en hoe je er weer uitkomt

De meeste DMS-systemen worden nu als dienst afgenomen, en voor de meeste organisaties is dat de verstandige keuze: geen server om bij te werken, updates door de leverancier. Een eigen installatie heeft nog zin als het DMS diep in software op locatie moet grijpen, of als er een eis ligt over waar de gegevens staan. De afweging zelf staat in ons artikel over eigen servers of de cloud.

Welke kant je ook kiest, drie vragen horen in de offerte:

  • Waar staan de gegevens, in welk land en bij welk datacenter, en wie kan erbij voor ondersteuning.
  • Wat er wordt geback-upt, en door wie. Bij een clouddienst beschermt de leverancier tegen zijn eigen storingen; een verwijderde map of een gebruiker die per ongeluk een dossier wist is vaak jouw probleem.
  • Hoe je eruit komt. Niet alleen de bestanden, maar ook de kenmerken, de versies en het logboek, in een open formaat. Een export die alleen pdf’s in een zip-bestand geeft, gooit precies weg waarvoor je het DMS kocht.

Wat de prijs bepaalt, is meestal het aantal gebruikers, de hoeveelheid opslag, het aantal workflows en wat er aan koppelingen en inrichting bij komt. Vraag die laatste twee apart uitgesplitst; daar zit het verschil tussen offertes.

De overstap van de netwerkschijf

Een DMS vullen met de inhoud van een netwerkschijf is geen kopieeropdracht. De mappenstructuur bevat informatie die het DMS als kenmerk wil hebben, en die moet ergens worden vertaald. Een werkbare volgorde:

  • Eerst opruimen. Dubbele bestanden, verlopen concepten en mappen van mensen die al jaren weg zijn. Wat je niet meeneemt, hoef je niet te migreren of te beveiligen.
  • Dan vertalen. Leg per map vast welke kenmerken de bestanden krijgen: “Klanten/1043 Jansen/Contracten” wordt klantnummer 1043, soort contract.
  • Proef met één dossier, en laat de mensen die ermee werken het terugzoeken. Pas als zij het vinden, ga je verder.
  • Een vaste overstapdag, waarna de oude schijf alleen nog te lezen is. Twee plekken waar je kunt opslaan, betekent binnen een maand twee versies.

Hoe je bij zo’n overstap aantoont dat er niets is kwijtgeraakt, staat in ons artikel over datamigratie zonder verlies.

Wie het beheert als het eenmaal draait

Na de invoering heeft een DMS twee soorten beheer nodig, en ze worden vaak door elkaar gehaald. Functioneel beheer gaat over de inhoud: welke kenmerken er zijn, hoe een workflow loopt, wie een nieuwe documentsoort mag toevoegen. Dat hoort bij iemand in de organisatie die de processen kent. Technisch beheer gaat over alles eromheen: accounts, koppelingen, scanners, de werkplek, de back-up en de updates.

Leg vóór de livegang vast wie welke rol heeft, en wie de leverancier belt als een workflow vastloopt. Zonder dat komt elke vraag bij de IT terecht, ook als het een vraag over de inrichting is die alleen de leverancier kan beantwoorden.

En plan één keer per jaar een korte controle: zijn de groepen nog juist, lopen de bewaartermijnen af zoals bedoeld, en werkt de export nog. Dat laatste vergeet iedereen tot de dag dat het nodig is.

Waar ons werk ophoudt

Wat wij doen. Wij regelen de IT rond een DMS-systeem: de werkplek en Microsoft 365, inloggen met één account, groepen en rechten, de scanners en multifunctionals, het netwerk, de back-up, en het verhuizen en opruimen van de netwerkschijf. Wij helpen ook de vragen uit dit artikel te stellen bij een leverancier.

Wat wij niet doen. Wij verkopen en implementeren geen DMS-software. Het pakket is van een derde, en het inrichten van workflows en documentsoorten doet de leverancier of zijn implementatiepartner. Wij zijn ook geen jurist en geen fiscalist: welke bewaartermijn voor welk document geldt, bepalen je accountant of jurist. Wij zorgen dat het systeem kan uitvoeren wat zij besluiten.

Veelgesteld

Vragen die we hierover krijgen

De vijf die het vaakst terugkomen.

Wat is een DMS-systeem?

Een documentmanagementsysteem bewaart documenten met kenmerken zoals klant, dossier en soort document, in plaats van alleen in mappen. Het houdt versies bij, kan documenten via een workflow langs mensen sturen, regelt rechten per dossier en kan bewaartermijnen afdwingen. Je zoekt dus op wat een document is, niet op waar het staat.

Heb ik een DMS nodig of volstaat een goede mappenstructuur?

Gaat het probleem alleen over terugvinden, dan is een opgeruimde mappenstructuur vaak genoeg. Een DMS loont als je workflows nodig hebt, zoals het goedkeuren van facturen, of dossiers die van meerdere afdelingen zijn met elk hun eigen rechten. Begin daarom met de vraag welke van die functies je nu werkelijk mist.

Waar moet ik op letten bij het kiezen van een DMS?

Op de koppelingen met scanner, mail en boekhouding, op inloggen met hetzelfde account als de werkplek, op rechten via groepen, en op waar de gegevens staan. Vraag ook hoe je eruit komt: of je documenten mét kenmerken, versies en logboek in een open formaat kunt exporteren. Dat bepaalt of je later nog vrij kunt kiezen.

Hoe zet je bestanden van een netwerkschijf over naar een DMS?

Eerst opruimen, dan per map vastleggen welke kenmerken de bestanden krijgen, dan proefdraaien met één dossier dat de gebruikers zelf terugzoeken. Daarna volgt een vaste overstapdag, waarna de oude schijf alleen nog te lezen is. Zo voorkom je dat er twee plekken naast elkaar blijven bestaan.

Leveren en implementeren jullie DMS-software?

Nee. Het pakket komt van een softwareleverancier, en die of zijn implementatiepartner richt de workflows en documentsoorten in. Wij regelen de IT eromheen: accounts en rechten, de werkplek, scanners, het netwerk, de back-up en de migratie van bestaande bestanden. Welke bewaartermijnen gelden, bepalen je accountant of jurist.

Verwante diensten

Verder lezen

Waar een DMS op aansluit.

Een DMS kiezen, en de IT eromheen goed regelen?

Stuur ons de lijst met documentsoorten en de pakketten die je overweegt. Wij zeggen wat elk ervan vraagt aan koppelingen, rechten en migratie; de keuze van het pakket blijft bij jou.

Praktische IT-kennis in je inbox

Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.

We gebruiken je adres alleen voor de nieuwsbrief. Zie ons privacybeleid.

Offerte aanvragen Bellen