
Bilgisayar bakım anlaşması: içinde neler olmalı
Bir bilgisayar bakım anlaşması imza günü nadiren sorun gibi görünür. Boşluklar yazmayan yerlerdedir: şifreler kimde, aylık ücretin dışında ne kalıyor ve ayrıldığınızda ne oluyor. Bu, bir BT bakım sözleşmesi imzalanmadan önce gözden geçirdiğimiz listedir; sözleşme bizimki olduğunda da.
Bir bilgisayar bakım anlaşmasının en önemli kısmı, kapsamadıklarının listesidir. Faturalar ve anlaşmazlıklar oradan çıkar.
Yönetici hesapları, şifreler, lisanslar ve dokümantasyon tedarikçinin değil, kurumunuzun adına olmalıdır ve bu, ihtiyaç duymadan önce yazılı hale getirilir.
Bir sözleşme ancak bir çıkış maddesiyle tamamlanır: ne teslim alacağınız, hangi sürede ve hangi koşullarla. Ardından metnin tamamını bir hukukçuya inceletin; bu bizim yaptığımız bir iş değildir.
Neler dahil, ve özellikle neler değil
Bir bilgisayar bakım anlaşması, tedarikçinin mevcut sistemleriniz üzerinde sürekli yaptığı işi tanımlar. Bu, bir proje sözleşmesinden (yeni bir şey kurmak) ve üretici garantisinden (arızalı bir cihazı değiştirmek) farklıdır. Uygulamada bu üçü birbirine karışır ve anlaşmazlıkların çoğu orada başlar.
Kapsamı bir cümle olarak değil, bir liste olarak yazın. “BT ortamının yönetimi” hiçbir şey söylemez. İşe yarayan şudur:
- Hangi cihazlar: dizüstü bilgisayarlar, sunucular, ağ, yazıcılar, telefonlar; adetleriyle ve varlık envanterine atıfla.
- Hangi kullanıcılar ve lokasyonlar: evden çalışanlar ve ikinci bir şube de dahil, çünkü yerinde müdahale uzaktan destekten farklı bir iştir.
- Hangi yazılımlar: işletim sistemleri ve Microsoft 365 genellikle kapsamdadır; muhasebe programı veya sektörel yazılım çoğu zaman değildir, çünkü üçüncü bir tarafa aittir.
- Açıkça hariç tutulanlar: projeler, yeni çalışan bilgisayarlarının kurulumu, taşınmalar, eğitim, kendi müdahalelerinizden sonra onarım. Yazılı değilse, daha sonra ek iş olur.
Hariç tutulan her kalem için o zaman nasıl yürütüleceğini sorun: hangi ücretle, hangi ön onayla ve onayı kimin verebileceğiyle.
Önleyici ve düzeltici bakım
Düzeltici bakım, bozulanı onarmaktır. Önleyici bakım ise daha az bozulmasını sağlamaktır: güncellemeler ve yamalar, ağ cihazlarının yazılımı, yedeğin gerçekten geri yüklenebildiğinin kontrolü, diskler ve sertifikalar dolmadan veya süresi dolmadan izlenmesi.
Farkı sözleşmede ancak önleyici kısmın bir sıklığı varsa görürsünüz. “Sistemleri güncel tutarız” bir niyettir. “Güvenlik güncellemeleri kararlaştırılan süre içinde, üç ayda bir geri yükleme testi ve ikisini de gösteren aylık rapor” kontrol edebileceğiniz bir taahhüttür.
Konuyu netleştiren iki soru: bakımın ne zaman yapılacağına kim karar veriyor (sabah dokuzda yeniden başlatma zorlayan bir güncelleme, getirdiğinden fazlasını götürür) ve artık güncelleme almayan cihazlara ne oluyor. Bunları “yönetmeye” devam eden bir tedarikçi, bir riski yönetmektedir.
Yanıt ve çözüm süreleri: sözleşmenin düzenlemesi gerekenler
Rakamların kendisi hizmet seviyesi anlaşmasına aittir; bunun ulaşılabilir ve ölçülebilir biçimde nasıl yazılacağını tutulabilir hizmet seviyesi anlaşmaları yazımızda anlatıyoruz. Sözleşme ise başka bir şeyi düzenler: o anlaşmanın sözleşmeye nasıl bağlandığını.
- Hangi belge önceliklidir. SLA sözleşmeyle çelişirse, hangisinin geçerli olacağı yazmalıdır.
- Süre ne zaman işler. Yalnızca mesai saatlerinde mi, akşam ve hafta sonu da mı; ve hangi andan itibaren: bildirimden mi, değerlendirmesinden mi.
- Bir hedef tutturulmazsa ne olur. Bir görüşme, bir iyileştirme planı, ücretten indirim veya sonunda fesih gerekçesi. Sonucu olmayan bir hedef, bir dilektir.
- Kim ölçer ve raporlar. Tercihen talep sisteminden, açıklama gerektirmeden okunabilen bir raporla.
Saat bazlı mı, sabit ücret mi
İki temel model vardır ve farklı davranışları ödüllendirirler. Saat bazlı modelde yapılan işin karşılığını ödersiniz: az talebi olan küçük bir ortamda nettir, ancak tedarikçi işler ne kadar çok bozulursa o kadar çok kazanır. Sabit ücret ise kullanıcı, cihaz veya iş istasyonu başına maliyeti öngörülebilir kılar ve önleyici işi ödüllendirir, çünkü yaşanmayan her olay tedarikçiye zaman kazandırır.
Uygulamada genellikle bir karışımdır: sürekli bakım için sabit ücret, projeler ve değişiklikler için saat. Fiyatı belirleyen her iki durumda da aynıdır: cihaz sayısı ve çeşitliliği, kapsanan saatler, yerinde yapılması gereken iş miktarı ve ortamın yaşı ile standartlaşma derecesi.
Her iki modelde de yazılı hale getirmeniz gerekenler: bir işin ne zaman ek iş sayıldığı, bunu önceden kimin ve hangi büyüklükten itibaren onayladığı, büyüdüğünüzde veya küçüldüğünüzde ücretin nasıl değiştiği, ücretin ne sıklıkla ve hangi esasa göre güncellenebileceği.
Şifreler ve dokümantasyon kimin
İmza sırasında en az dikkat çeken, ayrılırken en çok maliyet çıkaran kısım budur. Temel kural: ortamınızı bu tedarikçi olmadan çalıştırmak için gereken her şey sizindir.
- Yönetici hesapları ve şifreler. Kurumunuz adına, tedarikçinin devre dışı bırakamayacağı en az bir yönetici hesabı ve talep üzerine dışa aktarılabilen bir şifre kasası.
- Lisanslar ve abonelikler. Tedarikçi satın alsa bile sizin tenant’ınızda ve sizin adınıza.
- Alan adı ve DNS. Kurumunuz adına kayıtlı. Eski bir tedarikçinin elindeki alan adını geri almak haftalar sürebilir.
- Dokümantasyon. Ağ şemaları, yapılandırmalar, varlık envanteri ve prosedürler. Bunları yalnızca ayrılırken değil, her zaman talep edebileceğinizi ve güncel tutulacaklarını yazılı hale getirin.
Tedarikçi kişisel verilere erişiyorsa, ki bakım işinde neredeyse her zaman erişir, KVKK kapsamında veri işleyen sıfatıyla yükümlülüklerini düzenleyen bir hüküm veya ek sözleşme de gerekir.
Süre, fesih ve devir
Bir yıl veya daha uzun bir ilk süre yaygındır ve makuldür: tedarikçi başlangıçta ortamınızı tanımaya ve standartlaştırmaya yatırım yapar. Çevresindeki üç noktaya dikkat edin.
- Otomatik uzama. Sözleşmenin hangi süreyle uzadığı ve ne kadar önceden fesih bildirimi yapmanız gerektiği. Bu tarihi imza günü takviminize yazın.
- Erken fesih. Taahhütler sürekli tutturulmadığında mümkün olup olmadığı ve bunun nasıl tespit edildiği.
- Çıkış maddesi. Fesihten sonra tedarikçinin hâlâ ne yaptığı: yeni tedarikçiye devir, dokümantasyon, şifreler, yedekler ve kayıtların teslimi; hangi sürede ve hangi koşullarla. Bu işbirliğinin bir anlaşmazlıkla ayrılsanız da geçerli olduğunu yazın; tam da o zaman gerekir.
Bu geçişin pratikte nasıl yürüdüğünü BT tedarikçisini değiştirmek yazımızda anlatıyoruz.
Sorumluluk, sade bir dille
Neredeyse her BT sözleşmesi tedarikçinin sorumluluğunu sınırlar ve bu tek başına olağandır. Anlamanız gereken şey, bu sınırın nereye kadar gittiğidir:
- Bir üst sınır. Tedarikçinin en fazla karşılayacağı zarar, çoğu zaman belirli bir dönemde ödediğiniz tutara bağlanır. Bunu bir günlük duruşun size maliyetiyle karşılaştırın.
- Hariç tutulan zararlar. Dolaylı zarar, kâr kaybı ve veri kaybı çoğu zaman tamamen hariç tutulur. Sonuncusu, yedekleme konusundaki taahhütleri her sorumluluk maddesinden daha önemli kılar.
- Kast ve ağır kusur. Sınırlama genellikle bunlara uygulanmaz; sözleşmenin de bunu söylediğini kontrol edin.
- Genel şartlar. Asıl düzenleme çoğu zaman sözleşmede değil oradadır. Onları da okuyun ve çelişki halinde hangisinin geçerli olduğuna bakın.
Bir sınırın sizin durumunuz için makul olup olmadığı ve kalan riski sigortalayıp sigortalamayacağınız, bir hukukçu ve sigortacınızla birlikte karar verilecek bir konudur.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Teknik kısmı üstleniyoruz: liste halinde bir kapsam, sıklığı belirli önleyici bakım, talep sisteminden raporlama, müşteri adına yönetici hesapları ve dokümantasyon, ve kendimizin de uyabileceği bir çıkış maddesi. ISO 9001 ve ISO/IEC 27001 sertifikalarımız var; bunlar nasıl çalıştığımızı anlatır, sözleşmeniz hakkında bir görüş değildir.
Yapmadıklarımız. Hukukçu veya avukat değiliz. Sözleşmeleri hukuki açıdan incelemiyoruz, başka bir tedarikçinin sözleşmesini de; bir sorumluluk sınırının veya fesih maddesinin sizin için uygun olup olmadığını söylemiyoruz. Bir bilgisayar bakım anlaşmasını imzalamadan önce mutlaka bir hukukçuya inceletin. Sigortacı da değiliz: hangi kalan riskin sigortalanacağını kendi sigortacınızla görüşün.
Bu konuda bize sorulan sorular
En sık gelen beş soru.
Bir bilgisayar bakım anlaşmasında neler bulunmalıdır?
Kapsam (hangi cihazlar, kullanıcılar, lokasyonlar ve yazılımlar), önleyici ve düzeltici bakım, hizmet seviyesi anlaşmasıyla bağlantı, fiyat modeli ve ek iş kuralları. Bunun yanında şifrelerin, lisansların ve dokümantasyonun sahipliği, süre ve fesih, çıkış maddesi ve sorumluluk. En faydalı kısım, açıkça hariç tutulanların listesidir.
Bakım sözleşmesi ile SLA arasındaki fark nedir?
Sözleşme ilişkiyi düzenler: ne yapılacağı, hangi fiyata, ne kadar süreyle ve nasıl çıkılacağı. SLA ise performansı düzenler: yanıt ve çözüm süreleri, erişilebilirlik ve bunların nasıl ölçüldüğü. Sözleşme, ikisi çeliştiğinde hangisinin geçerli olacağını ve bir SLA hedefi tutturulmadığında ne olacağını belirtmelidir.
Sabit ücret mi, saat bazlı ödeme mi daha iyi?
Ortama bağlıdır. Az cihaz ve az talep varsa saat bazlı model nettir. Sabit ücret maliyeti öngörülebilir kılar ve tedarikçiyi onarmak yerine önlemeye yönlendirir. Birçok sözleşme ikisini birleştirir: bakım için sabit, projeler için saat, ek iş için ön onay.
Tedarikçi değiştirirsek şifreler kimin olur?
Kurumunuzun olmalıdır ve bu sözleşmede yazmalıdır. Tedarikçinin devre dışı bırakamayacağı, sizin adınıza bir yönetici hesabı olduğunu, şifre kasasının dışa aktarılabildiğini ve lisansların, alan adının ve dokümantasyonun sizin adınıza olduğunu yazılı hale getirin. Bunu ayrılık anına bırakmak, zayıf bir konumdan pazarlık etmek demektir.
BT sözleşmemizi hukuki açıdan inceleyebilir misiniz?
Hayır. Hukukçu değiliz ve sözleşmeleri hukuki açıdan incelemiyoruz, başka bir tedarikçinin sözleşmesini de. Yapabileceğimiz şey, teknik bir taahhüdün pratikte ne anlama geldiğini ve bizim buna uyup uyamayacağımızı açıklamaktır. Sözleşmenin kendisini imzalamadan önce mutlaka bir hukukçuya inceletin.
Devamını okuyun
Bu sözleşmenin bağlandığı konular.
Sözleşmenizi pratikle karşılaştıralım mı?
Elinizdeki kapsamı ve çıkış maddesini bize gönderin. Hangi teknik taahhütlerin uyulabilecek kadar somut olduğunu, hangilerinin olmadığını söyleyelim; hukuki incelemeyi hukukçunuza bırakıyoruz.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.