
Polityka bezpieczeństwa informacji, którą ludzie czytają i którą Twoje IT potrafi wymusić
Większość organizacji ma politykę bezpieczeństwa informacji i prawie nikt w tej organizacji jej nie czytał. Rzadko leży to po stronie czytelnika. Leży po stronie dokumentu na trzydzieści stron, który pochodzi z szablonu, zawiera zasady, których nikt nie sprawdza, i od zatwierdzenia nie był otwierany. Oto jak zbudować taki, który działa.
Polityka bezpieczeństwa informacji działa w trzech warstwach: krótki dokument zarządu, zasady według tematów dla osób, które mają je stosować, i procedury dla tych, którzy je wykonują.
Każda zasada powinna mieć ustawienie albo kontrolę. Zasada, której IT nie wymusza i której nikt nie sprawdza, jest życzeniem i przy audycie kończy się uwagą.
Najpierw zapisz to, co już jest, a to, czego brakuje, wpisz jako działanie z terminem. Politykę zatwierdza zarząd; dostawca nie zrobi tego za Ciebie.
Czym jest polityka bezpieczeństwa informacji, a czym nie
Polityka bezpieczeństwa informacji mówi, jak Twoja organizacja postępuje z informacją: co trzeba chronić, kto za to odpowiada i jakie zasady z tego wynikają dla wszystkich, którzy mają do niej dostęp. To nie jest lista środków technicznych ani podręcznik dla działu IT. One należą pod nią, nie do niej.
Są trzy powody, dla których jej potrzebujesz, i wszystkie wymagają tego samego dokumentu:
- Norma. ISO 27001 wymaga polityki, którą zatwierdza i ogłasza zarząd. Jakie środki techniczne się pod nią mieszczą, opisujemy na stronie o ISO 27001 dla firm; ten artykuł dotyczy samej polityki.
- Prawo. NIS2 wymaga od podmiotów, które jej podlegają, polityk w zakresie analizy ryzyka i bezpieczeństwa systemów informatycznych. Dla administracji publicznej obowiązują ponadto własne krajowe wymogi.
- Klient lub ubezpieczyciel. Ankieta bezpieczeństwa prawie zawsze zaczyna się od pytania „czy macie zatwierdzoną politykę bezpieczeństwa informacji”, a kolejne pytanie dotyczy tego, kiedy była ostatnio przeglądana.
Żaden z tych trzech powodów nie wymaga grubego dokumentu. Wymagają, żeby istniał, żeby był zatwierdzony, żeby ludzie go znali i żebyś potrafił pokazać, że jest przestrzegany.
Trzy warstwy zamiast jednego grubego dokumentu
Najczęstszy projekt to jeden plik, w którym jest wszystko, od wizji zarządu po długość hasła. Nikt tego nie czyta, bo każdy czytelnik potrzebuje innej części. Podziel więc dokument według czytelnika:
- Sama polityka, od jednej do dwóch stron. Dla zarządu, audytora i klienta, który o nią pyta. Mówi, po co, jaki jest zakres, kto odpowiada i jak jest utrzymywana.
- Zasady według tematów. Dla każdego pracownika: korzystanie z urządzeń i poczty, hasła i MFA, własne urządzenia, praca zdalna, udostępnianie informacji osobom z zewnątrz, zgłaszanie incydentu. Każdy temat na osobnej stronie, żeby nowy kolega czytał to, co go dotyczy.
- Procedury i instrukcje robocze. Dla tych, którzy je wykonują: jak zakłada się i wycofuje konto, jak testuje się kopię zapasową, kto co robi przy incydencie. Ta część często należy do administratora IT i tak powinno być.
Zaleta to nie tylko czytelność. Procedura techniczna zmienia się częściej niż zasada, a przy takim układzie zmieniasz instrukcję roboczą, bez konieczności ponownego zatwierdzania całej polityki przez zarząd.
Co powinno być w górnym dokumencie
Sama polityka może być krótka, jeśli odpowiada na te pytania:
- Po co. Co jest stawką dla tej organizacji: dane klientów, dostępność usługi, poufne projekty. Dwa zdania, które dotyczą Ciebie, a nie akapit, który dotyczy wszystkich.
- Zakres. Jakie lokalizacje, systemy i osoby obejmuje, także osoby z zewnątrz i dostawców z dostępem.
- Role. Kto ponosi ostateczną odpowiedzialność (zarząd), kto czuwa nad tym na co dzień i kto jest właścicielem której informacji. Polityka bez nazwiska przy roli nie ma właściciela.
- Zasady ogólne. Na przykład: dostęp wyłącznie według funkcji, dane są klasyfikowane, incydenty są zawsze zgłaszane. Rozwinięcie jest w zasadach poniżej.
- Wyjątki. Kto może zatwierdzić odstępstwo, jak jest ono zapisywane i jak długo obowiązuje.
- Utrzymanie. Kiedy i przez kogo jest przeglądana oraz gdzie leży aktualna wersja.
To mieści się na dwóch stronach. Jeśli robi się dłużej, są tam zasady, które należą warstwę niżej.
Pisanie zasad, które się czyta i które się wymusza
Zasada działa, gdy pracownik ją rozumie i gdy ktoś może sprawdzić, czy jest przestrzegana. Różnicę robią trzy nawyki:
- Pisz, co ktoś robi, a nie co powinien uważać. „Bądź czujny wobec phishingu” to rada. „Zgłoś podejrzany mail przyciskiem w Outlooku i nie klikaj linku” to zasada.
- Przy każdej zasadzie krótko napisz dlaczego. Zasada bez powodu jest omijana, gdy tylko robi się niewygodna.
- Używaj słowa „musi” tylko tam, gdzie kontrolujesz. Jeśli stoi, że laptopy muszą być szyfrowane, musisz umieć pokazać, że są.
Tu do gry wchodzi Twoje IT. Przejrzyj każdą zasadę z osobą, która zarządza Twoim IT, i przy każdej zapisz jedno z trzech: ustawienie, które ją wymusza (obowiązkowe MFA, szyfrowanie dysku, brak lokalnych uprawnień administratora), kontrolę, która ją mierzy (miesięczny raport urządzeń bez aktualizacji), albo uczciwe stwierdzenie, że to ustalenie oparte na zaufaniu. Ta trzecia kategoria może istnieć, ale powinna być mała.
Zasadę, której technicznie nie da się zrealizować, skreślasz albo wpisujesz jako działanie na listę. Polityka obiecująca coś, czego środowisko nie robi, jest przy audycie gorsza niż polityka, która tego nie obiecuje.
Kolejność: najpierw zapisz to, co już jest
Kto zaczyna od szablonu, pisze politykę dla organizacji, która nie istnieje. Zacznij od własnego środowiska:
- Zinwentaryzuj, co jest już uregulowane. MFA, kopie zapasowe, aktualizacje, proces przyjęcia i odejścia pracownika, kto ma uprawnienia administratora. Wie to Twój administrator IT i bywa tego więcej, niż myślisz.
- Napisz zasady najpierw tak, jak to działa teraz. Wtedy polityka się zgadza w dniu zatwierdzenia.
- Luki wydziel osobno, z właścicielem i terminem. To, czego brakuje, trafia na listę działań, a nie jako obietnica w zasadach.
- Niech zatwierdzi ją zarząd, z datą i numerem wersji, i ustal, kiedy wróci na stół.
- Ogłoś ją. Przy zatrudnieniu, w krótkim wyjaśnieniu dla całego zespołu i z potwierdzeniem, że ktoś zasady przeczytał.
Jeśli Twoje zasady dotykają monitorowania pracowników, na przykład przechowywania logów albo blokowania stron, omów to wcześniej z HR; przedstawiciele pracowników mogą mieć w tym względzie prawa do konsultacji.
Utrzymanie i pułapki, które widzimy najczęściej
Polityka bezpieczeństwa informacji starzeje się po cichu. Przeglądaj ją co najmniej raz w roku, a poza tym przy każdej większej zmianie: nowej lokalizacji, przejściu do chmury, incydencie, nowym dostawcy z dostępem. Przy każdym przeglądzie zapisz, co się zmieniło, także gdy odpowiedź brzmi „nic”; to dowód, że przejrzałeś dokument.
Pułapki, na które trafiamy najczęściej:
- Szablon z cudzą nazwą w środku. Albo z systemami, których nie masz. Audytor widzi to w kilka minut.
- Zasady bez właściciela. Nikt nie czuje się odpowiedzialny, więc nikt nie zauważa, że przestały się zgadzać.
- Wyjątki ustalane na korytarzu. Dyrektor, który nie chce MFA, bez zapisu gdziekolwiek. Każdy wyjątek zapisuj z datą końcową.
- Brak pomiaru. Świadomość, której nie mierzysz, jest założeniem. Jak ją mierzyć, opisujemy na stronie o cyberbezpieczeństwie dla firm.
Gdzie kończy się nasza praca
Co robimy. Inwentaryzujemy, co technicznie już stoi, przechodzimy przez Twoje zasady pod kątem tego, co IT może wymusić i zmierzyć, konfigurujemy odpowiednie ustawienia i dostarczamy raporty, którymi pokazujesz przestrzeganie. Piszemy też procedury i instrukcje robocze dla części, którą zarządzamy. Sami mamy certyfikat ISO 27001, więc wiemy, jakie pytania o politykę padają na audycie.
Czego nie robimy. Nie zatwierdzamy Twojej polityki bezpieczeństwa informacji i nie piszemy jej w imieniu zarządu: wybory dotyczące ryzyka, zakresu i odpowiedzialności należą do Ciebie. Nie jesteśmy audytorem ani jednostką certyfikującą i nie stwierdzamy, że Twoja polityka spełnia normę lub NIS2. Nie jesteśmy też prawnikami: czy zasada jest do utrzymania na gruncie prawa pracy i jaka sankcja do niej pasuje, omów z HR i prawnikiem.
Pytania, które nam zadajecie
Pięć, które wracają najczęściej.
Co zawiera polityka bezpieczeństwa informacji?
Cel, zakres, informację, kto odpowiada, zasady ogólne oraz sposób postępowania z wyjątkami i przeglądami. Mieści się to na jednej lub dwóch stronach. Konkretne zasady dla pracowników i procedury zarządzania są w osobnych dokumentach pod nią, żeby każdy czytelnik czytał tylko to, co go dotyczy.
Czy polityka bezpieczeństwa informacji jest obowiązkowa?
Dla organizacji, które podlegają NIS2, tak, a wymaga jej też ISO 27001. Dla administracji publicznej obowiązują dodatkowe krajowe wymogi. Poza tymi przypadkami nie jest wymagana prawem, ale klienci, ubezpieczyciele i przetargi pytają o nią coraz częściej.
Kto zatwierdza politykę bezpieczeństwa informacji?
Zarząd. Ponosi on ostateczną odpowiedzialność, a audytor pyta o to zatwierdzenie, z datą i wersją. Dział IT lub dostawca może ją przygotować i dostarczyć zasady techniczne, ale nie może jej zatwierdzić w imieniu zarządu.
Jak często trzeba przeglądać politykę?
Co najmniej raz w roku, a poza tym przy większych zmianach, takich jak nowa lokalizacja, przejście do chmury albo incydent. Zapisuj każdy przegląd, także gdy nic się nie zmienia; pokazuje to, że polityka jest utrzymywana.
Czy możecie napisać i zatwierdzić naszą politykę?
Przechodzimy przez zasady pod kątem tego, co IT może wymusić, konfigurujemy ustawienia i piszemy procedury dla tego, czym zarządzamy. Samą politykę zatwierdza Twój zarząd, a my nie stwierdzamy, że spełnia ona normę; robi to audytor. W kwestiach prawa pracy zwróć się do HR lub prawnika.
Czytaj dalej
Do czego polityka się odnosi.
Położymy Twoją politykę obok Twojego środowiska?
Prześlij obecne zasady albo napisz, jaka ankieta do Ciebie trafiła. Powiemy dla każdej zasady, co Twoje IT już wymusza, co da się zmierzyć i co jest jeszcze obietnicą.
Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce
Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.