
Een transport management systeem: wat de IT eronder moet doen
Een transport management systeem (TMS) plant ritten, volgt zendingen en zet de facturatie klaar. Wie er een kiest, vergelijkt functies en schermen. Wat daarna het verschil maakt, staat in geen enkele demo: de koppelingen, de boardcomputers en telefoons, wie wat mag zien, en wat de planning doet als het systeem er een uur niet is. Dat is het deel van een TMS-project dat bij de IT terechtkomt.
Het TMS zelf kies en implementeer je met de softwareleverancier; de IT regelt wat eronder ligt: koppelingen, apparaten, accounts, netwerk en uitwijk.
De koppelingen met ERP, WMS, opdrachtgevers, vervoerders en telematica zijn bijna altijd het grootste deel van het werk, en het deel dat later het vaakst hapert.
Spreek vóór de livegang af wat de planning doet als het TMS niet bereikbaar is, en wie op welk uur een haperende koppeling oppakt.
Wat een transport management systeem doet, en wat niet
Een transport management systeem is de software waarin orders binnenkomen, ritten worden gepland en zendingen worden gevolgd tot de aflevering. De meeste pakketten doen daarnaast de vrachtberekening, de documenten bij een zending en de voorbereiding van de facturatie. Wat er precies in zit, verschilt sterk per leverancier en per branche: een pakket voor groupage werkt anders dan een voor containervervoer of koeltransport.
Wat een TMS niet is: het netwerk waarover het draait, de telefoons en boardcomputers waarop chauffeurs het gebruiken, de accounts waarmee planners inloggen en de back-up van de gegevens. Die liggen buiten het pakket, en daar gaat dit artikel over.
De vraag voor een IT-verantwoordelijke is dus niet welk TMS het beste is. Dat beoordeelt je planning. De vraag is: wat moet er staan, en wie zorgt ervoor, zodat het gekozen TMS op elk uur van de dag werkt.
Cloud of eigen server: wie beheert wat
Bijna elk nieuw TMS wordt als clouddienst aangeboden; oudere installaties draaien nog op een eigen server. Dat verschil bepaalt wie wat beheert, en het moet op papier staan voordat je tekent.
- Als clouddienst: de leverancier beheert de applicatie, de database en de updates. Jij blijft verantwoordelijk voor de internetverbinding, de apparaten, de accounts en de koppelingen die vanaf jouw kant vertrekken. Vraag hoe je bij vertrek je gegevens exporteert, en in welk formaat.
- Op een eigen server: dan ligt ook de server, het besturingssysteem, de database, de back-up en het installeren van updates bij jou of je IT-partner. Spreek af wie een update van de leverancier installeert en wanneer, want een TMS stilleggen midden in de ochtendplanning kost meer dan het oplevert.
In beide gevallen geldt: de internetverbinding van de planningsruimte is nu bedrijfskritisch. Een tweede verbinding via een andere route of een mobiele terugval is bij een TMS in de cloud geen luxe.
De koppelingen zijn het eigenlijke project
Een TMS staat zelden alleen. Orders komen uit het ERP of rechtstreeks van opdrachtgevers, het WMS meldt wat klaarstaat, vervoerders en charters krijgen opdrachten door, de telematica levert posities en rij- en rusttijden, en de facturatie gaat terug naar de boekhouding. Elke lijn daartussen is een koppeling, en elke koppeling kan stil uitvallen.
Maak vóór de implementatie een lijst met per koppeling:
- Welke berichten er gaan, in welke richting en hoe vaak.
- Hoe ze reizen: een API, een EDI-bericht, een bestand op een SFTP-server of een export die iemand met de hand ophaalt.
- Wie hem bouwt en wie hem onderhoudt als een van beide kanten een update krijgt.
- Hoe je merkt dat hij stilstaat, en wie dat ’s avonds of in het weekend te horen krijgt.
Dat laatste vergeten de meeste projecten. Een order die niet aankomt geeft geen foutmelding in de planning; hij is er gewoon niet. Hoe dat in de praktijk loopt, beschrijven we op onze pagina over IT voor transport en logistiek.
Boardcomputers, telefoons en handterminals
Het TMS loopt door tot in de cabine: ritten op een boardcomputer of telefoon, een handtekening bij aflevering, een foto van een beschadigde pallet. Die apparaten zijn werkplekken zonder bureau, en ze hebben hetzelfde beheer nodig als een laptop.
- Beheer op afstand. Een apparaat dat in een vrachtwagen in een ander land ligt, stel je niet ter plekke in. Met mobiel apparaatbeheer zet je de app, de instellingen en de updates er centraal op, en wis je een verloren toestel.
- Eén app, niet een hele telefoon. Een toestel dat alleen de TMS-app, navigatie en bellen draait, geeft minder meldingen dan een vrij te gebruiken telefoon.
- Data in het buitenland. Leg vast welke abonnementen roaming dekken en wat het apparaat doet zonder verbinding: werkt de app offline en synchroniseert hij later, of staat de chauffeur dan stil?
- Wisselen van apparaat. Een reservetoestel dat klaarligt en zich bij inloggen vanzelf inricht, scheelt een rit.
De telematicakast in de vrachtwagen zelf komt meestal van een eigen leverancier, met een eigen contract. Spreek af waar die gegevens het TMS binnenkomen en wie de koppeling bewaakt.
Accounts en rechten: planners, charters en opdrachtgevers
Een TMS heeft meer soorten gebruikers dan de meeste bedrijfssoftware: planners, de administratie, chauffeurs, charters die opdrachten zien, en opdrachtgevers die via een portaal hun zendingen volgen. Elk van die groepen hoort precies te zien wat bij hem hoort.
- Inloggen via je eigen accounts. Laat planners en kantoor inloggen met het account van je organisatie, met meervoudige verificatie. Dan verdwijnt de toegang tot het TMS vanzelf als iemand vertrekt.
- Externe gebruikers apart. Een charter of opdrachtgever krijgt een eigen account met een eigen rol, nooit een gedeeld wachtwoord van de planning.
- Eén keer per kwartaal nalopen wie er nog toegang heeft. Een charter waarmee je al een jaar niet werkt, kan nog steeds ritten en adressen van klanten zien.
Een TMS bevat namen, adressen en rittijden. Dat zijn persoonsgegevens, dus de leverancier van een TMS in de cloud is verwerker en hoort er een verwerkersovereenkomst bij.
Als het TMS er even niet is
De vraag die bij de keuze zelden wordt gesteld en bij de eerste storing direct: wat doet de planning als het systeem een uur niet bereikbaar is? In transport schuift elke minuut door naar de volgende rit.
- Een terugval op papier of in een bestand. Een export van de dagplanning die elke ochtend automatisch wordt gemaakt, zodat er bij uitval iets ligt waarmee je verder kunt.
- Weten waar het ligt. Ligt het aan de leverancier, de internetverbinding, het account of het apparaat? Dat bepaalt wie het oplost. Leg vooraf vast wie die eerste vraag beantwoordt.
- Een storingspagina en een contact. Vraag de leverancier waar hij storingen meldt en wie je buiten kantooruren belt.
- Back-up van je eigen gegevens. Bij een eigen server is dat jouw werk. Bij een clouddienst vraag je hoe lang de leverancier herstelpunten bewaart, en of je zelf een kopie kunt maken.
Wat je de leverancier vraagt voordat je tekent
Laat de planning de functies beoordelen. Leg daarnaast deze vragen voor, en vraag het antwoord op schrift:
- Welke koppelingen zijn standaard, welke worden gebouwd, en wie onderhoudt ze na een update?
- Kunnen gebruikers inloggen met het account van onze organisatie, met meervoudige verificatie?
- Werkt de chauffeursapp zonder verbinding, en op welke apparaten wordt hij ondersteund?
- Waar staan de gegevens, hoe worden ze geback-upt, en hoe krijgen we ze mee als we vertrekken?
- Hoe en wanneer worden updates uitgerold, en kunnen we een moment afspreken dat de planning niet raakt?
- Wie is bereikbaar bij een storing in de nacht of het weekend?
Een leverancier die op deze vragen direct antwoord heeft, heeft ze eerder gekregen. Dat is ook informatie.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij regelen de IT onder het transport management systeem: het netwerk in de planningsruimte, het magazijn en op het terrein, de internetverbindingen en de terugval, de boardcomputers, telefoons en handterminals met mobiel apparaatbeheer, de accounts en meervoudige verificatie, en het bewaken van de koppelingen zodat een stilgevallen lijn zichtbaar is voordat de planning het merkt.
Wat wij niet doen. Het TMS is van de softwareleverancier. Wij verkopen, implementeren en configureren geen TMS, en we stellen geen planningsregels, tarieven of ritschema’s in. Wij zijn ook geen expediteur en geen vervoerder: wij plannen geen transport, regelen geen vracht en doen geen douanezaken. De telematica en de abonnementen van chauffeurs blijven bij hun eigen leverancier.
Vragen die we hierover krijgen
De vijf die het vaakst terugkomen.
Wat is een transport management systeem?
Een transport management systeem (TMS) is software waarin transportorders binnenkomen, ritten worden gepland en zendingen worden gevolgd tot de aflevering. Veel pakketten doen ook de vrachtberekening, de documenten en de voorbereiding van de facturatie. Wat er precies in zit, verschilt per leverancier en per soort vervoer.
Wat is het verschil tussen een TMS en een WMS?
Een WMS stuurt wat er binnen het magazijn gebeurt: ontvangst, opslag, orderpicking en verzendklaar maken. Een TMS neemt het over zodra de goederen het magazijn verlaten: planning, vervoer en aflevering. In de praktijk zijn ze aan elkaar gekoppeld, en die koppeling hoort bewaakt te worden.
Moet een TMS in de cloud of op een eigen server draaien?
De meeste nieuwe pakketten zijn clouddiensten, en dan beheert de leverancier de applicatie en de updates. Bij een eigen server ligt ook het beheer van server, database en back-up bij jou of je IT-partner. In beide gevallen wordt de internetverbinding bedrijfskritisch en hoort er een tweede verbinding bij.
Welke koppelingen heeft een TMS nodig?
Meestal met het ERP of de boekhouding, het WMS, de telematica in de vrachtwagens, de systemen van opdrachtgevers en de vervoerders of charters. Die koppelingen lopen via een API, EDI-berichten of bestanden. Leg per koppeling vast wie hem bouwt, wie hem onderhoudt en hoe je merkt dat hij stilstaat.
Kunnen jullie ons TMS implementeren of onze planning doen?
Nee. Het TMS is van de softwareleverancier, en die implementeert en configureert het. Wij zijn ook geen expediteur en plannen geen transport. Wij regelen de IT eronder: netwerk, verbindingen, apparaten en mobiel beheer, accounts, en het bewaken van de koppelingen.
Verder lezen
Waar het TMS op aansluit.
Zullen we de IT onder je TMS samen nalopen?
Noem het pakket, de koppelingen en de apparaten die erbij horen. Wij zeggen wat er onder het TMS geregeld moet zijn en wat wij daarvan oppakken; het pakket zelf blijft bij je leverancier.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.