
Een serverruimte in het MKB: koeling, stroom, toegang en brand
Een serverruimte in het MKB is zelden ontworpen; meestal is het de kamer waar de kast toevallig paste. Dat gaat goed tot de airco in het weekend uitgaat, de schoonmaker de stekker nodig heeft of er een leiding lekt. Dit is wat de ruimte zelf nodig heeft, los van wat er in het rack hangt, en welk deel daarvan werk is voor de installateur.
Kijk eerst wat er na de overstap naar de cloud nog lokaal moet blijven; vaak is dat een netwerkkast en geen hele serverruimte.
De ruimte faalt bijna altijd op warmte, stroom of water, en zelden op de apparatuur zelf. Alle drie zijn te meten voordat het misgaat.
Koeling, elektrische groepen en brandmelding of blussing zijn werk voor een installateur. Wij stellen de eisen op die de IT nodig heeft en richten de IT in.
Heb je wel een serverruimte nodig?
De eerste vraag is niet hoe de serverruimte eruit moet zien, maar wat er nog in moet. Na de overstap naar Microsoft 365 en cloudapplicaties blijft er bij veel organisaties lokaal alleen over wat niet anders kan: de internetaansluiting, de firewall, de kernswitch, een paar accesspoints, misschien een NAS voor back-ups, de recorder van de camera’s of de centrale van het toegangssysteem.
Dat past vaak in één afsluitbare netwerkkast, en dan stel je andere eisen dan aan een kamer vol servers. Draait er nog wel serverhardware, bijvoorbeeld voor een applicatie die niet naar de cloud kan, dan wordt het een echte serverruimte en geldt de rest van dit artikel volledig. Wat er lokaal moet blijven, is een beslissing die we uitwerken in eigen servers of cloud.
De beslisvraag: hoeveel warmte produceert wat er straks overblijft, en hoe lang mag het uitvallen? Een kast met een switch en een firewall overleeft een warme middag; drie servers in een dichte kamer niet.
De plek: waar de serverruimte niet hoort
De meeste problemen zijn al beslist op het moment dat de kamer wordt gekozen. Loop deze lijst langs voordat er iets wordt opgehangen:
- Geen water erboven of ernaast. Niet onder een toilet, keuken of dakgoot, en niet in een kelder die bij hevige regen natloopt. Leidingen in het plafond zijn het meest onderschatte risico.
- Geen zon en geen buitenmuur op het zuiden. Een raam maakt koeling duurder en is ook een inbraakroute.
- Geen gedeelde ruimte. Niet de bezemkast, niet het archief en niet de plek waar de kopieerpapiervoorraad staat. Wat er staat, wordt aangeraakt.
- Bereikbaar voor apparatuur. Een deur en een gang waar een rack doorheen kan, en een vloer die het gewicht draagt. Een volle kast is zwaarder dan hij eruitziet.
- Dicht bij waar de kabels samenkomen. Hoe het rack zelf en de bekabeling eruit horen te zien, staat in bekabeling en het serverrack.
Koeling: de warmte moet ergens heen
Alles wat apparatuur aan stroom verbruikt, komt eruit als warmte. Dat is de sleutel tot de koeling van een serverruimte: de koelbehoefte volgt uit het gemeten verbruik, niet uit het aantal vierkante meters. Meet dat verbruik dus eerst, bijvoorbeeld aan de UPS of een gemeten stroomstrip, en geef dat getal aan de installateur.
Voor de temperatuur bestaat een algemeen gebruikte richtlijn van ASHRAE, die voor de lucht die apparatuur aanzuigt een aanbevolen bereik van 18 tot 27 graden Celsius noemt. Een serverruimte hoeft dus geen koelcel te zijn; het gaat om stabiel en om de lucht aan de voorkant van de apparatuur, niet om het gemiddelde in de kamer.
Drie dingen gaan in het MKB steeds mis:
- De kantoorairco. Die gaat ’s avonds en in het weekend uit, of in de winter op verwarmen. Een serverruimte heeft koeling nodig die altijd draait.
- Eén unit zonder reserve. Valt die uit, dan loopt de temperatuur in een dichte kamer snel op. Spreek af wat er dan gebeurt en wie het merkt.
- Condens en afvoer. Een airco produceert water. Dat hoort via een afvoer weg te gaan, niet in een opvangbak boven het rack.
Stroom: een eigen groep en een UPS
Een serverruimte hoort op een eigen elektrische groep te zitten, gescheiden van de waterkoker, de stofzuiger en de printer in de gang. Anders is er één verkeerde stekker nodig om de hele omgeving plat te leggen. Of de bestaande installatie dat aankan, en hoe de groep wordt aangelegd, is een vraag voor de elektrotechnisch installateur.
Daarachter komt de UPS. Die heeft twee mogelijke taken, en je kiest er één: alles netjes afsluiten bij een stroomstoring, of doordraaien tot een aggregaat het overneemt. Dat zijn verschillende apparaten met verschillende accu’s. Hoe we het vermogen en de looptijd bepalen, staat op de pagina over noodstroom en racks.
Twee dingen die vaak vergeten worden: de koeling zit meestal niet op de UPS, dus bij een lange storing wordt het warm terwijl de servers nog draaien. En de UPS moet de servers ook echt kunnen opdragen om af te sluiten; een UPS zonder die koppeling vangt de storing op en laat daarna alles hard uitvallen.
Toegang: wie mag de serverruimte in
Wie fysiek bij de apparatuur kan, kan elke technische beveiliging omzeilen: een stekker eruit, een schijf mee, een kastje ertussen. Fysieke toegang hoort daarom bij informatiebeveiliging, en ISO/IEC 27001 behandelt het in de annex als een eigen groep maatregelen.
- Een slot dat niet op de algemene sleutel zit. Liefst een elektronisch slot of een badgelezer, zodat je ziet wie er binnen is geweest.
- Een korte lijst van wie er mag komen. En een afspraak voor iedereen die niet op die lijst staat: de schoonmaker, de installateur, de leverancier van de airco. Die komen onder begeleiding of op afspraak.
- Geen opslag. Een serverruimte die ook dozen bewaart, wordt vaker geopend dan nodig.
- Racks op slot. Ook binnen de ruimte, als er apparatuur van meerdere partijen hangt.
Brand en water: eerst melden, dan blussen
Bij brand in een serverruimte is vroeg weten belangrijker dan de keuze van het blusmiddel. Een rookmelder die alleen ter plekke piept, helpt ’s nachts niemand. Laat de melding aansluiten op de brandmeldinstallatie van het gebouw of op een alarm dat iemand bereikt. Voor brandmeldinstallaties geldt in Nederland NEN 2535; of en hoe die op jouw gebouw van toepassing is, bepaalt de installateur samen met je verzekeraar en de brandweer.
Een automatisch blussysteem is in het MKB niet vanzelfsprekend, en de keuze tussen gas, nevel of sprinkler is vakwerk met eigen eisen aan de ruimte, zoals een kamer die dicht genoeg is voor het blusgas. Wat je wel zelf regelt: een geschikte handblusser bij de deur, geen brandbaar materiaal in de ruimte, en de afspraak wie de stroom uitschakelt.
Water is vaker het probleem dan vuur. Een lekdetectiesensor op de vloer, onder de airco en op het laagste punt van de kamer, kost weinig en meldt een lekkage voordat die de onderste unit in het rack bereikt.
Bewaken: weten voordat het misgaat
Een serverruimte waar niemand werkt, valt niemand op tot er iets uitvalt. Bewaking op afstand maakt dat zichtbaar:
- Temperatuur en vochtigheid aan de voorkant van het rack, niet bij de deur.
- Water op de vloer en onder de airco.
- De UPS: netstroom weg, accu bijna leeg, accu aan vervanging toe.
- De deur, als er een elektronisch slot of een contact op zit.
Het belangrijkste is niet de sensor maar wie de melding krijgt, ook ’s nachts en in het weekend, en wat die dan doet. Leg dat vast, en test het een keer: zet een sensor in een warme hand en kijk wie er belt.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij brengen in kaart wat er in de serverruimte moet blijven, meten het verbruik en vertalen dat naar de eisen die de IT stelt: hoeveel warmte, welke stroom, welke looptijd, welke bewaking. Wij leveren en plaatsen het rack, de UPS, de stroomverdeling en de sensoren, koppelen de UPS aan de servers en de meldingen aan het beheer, en richten de IT in. Wij werken volgens ISO 9001 en ISO/IEC 27001, en fysieke toegang hoort daar voor ons bij.
Wat wij niet doen. Wij zijn geen aannemer en geen installateur. De koelinstallatie aanleggen en onderhouden, elektrische groepen trekken, een brandmeldinstallatie of blussysteem ontwerpen en plaatsen, en bouwkundig werk aan wanden, vloer en deur: dat is werk voor gecertificeerde installateurs en een aannemer. Wij geven hen de eisen en stemmen af wanneer de ruimte klaar is voor de IT.
Vragen die we hierover krijgen
De vijf die het vaakst terugkomen.
Waar moet een serverruimte aan voldoen?
Een serverruimte hoort droog te zijn en vrij van waterleidingen, met koeling die altijd draait, een eigen elektrische groep met een UPS, een slot dat alleen bevoegde mensen hebben, brandmelding die iemand bereikt en bewaking op temperatuur, water en stroom. Welke eisen zwaar wegen, hangt af van wat er in staat en hoe lang het mag uitvallen.
Hoe warm mag het in een serverruimte worden?
Een veelgebruikte richtlijn is die van ASHRAE, met een aanbevolen bereik van 18 tot 27 graden Celsius voor de lucht die de apparatuur aanzuigt. Meet aan de voorkant van het rack en niet bij de deur. Stabiliteit is belangrijker dan een zo laag mogelijke temperatuur.
Is de gewone kantoorairco genoeg voor een serverruimte?
Meestal niet. Kantoorairco gaat ’s avonds en in het weekend uit of schakelt in de winter naar verwarmen, terwijl de apparatuur altijd warmte produceert. Een serverruimte heeft koeling nodig die continu draait, met een afvoer voor condens en een melding als die uitvalt.
Welke brandbeveiliging hoort in een serverruimte?
In de eerste plaats een melding die vroeg komt en iemand bereikt, aangesloten op de brandmeldinstallatie of een alarm. Een automatisch blussysteem is niet altijd nodig en de keuze tussen gas, nevel of sprinkler is aan een gespecialiseerde installateur. Houd brandbaar materiaal uit de ruimte en hang een geschikte handblusser bij de deur.
Leggen jullie ook de koeling en de stroomgroep aan?
Nee. Wij zijn geen aannemer en geen installateur: koeling, elektrische groepen, brandmelding en blussing zijn werk voor gecertificeerde installateurs. Wij bepalen wat de IT nodig heeft, geven die eisen door, en leveren en plaatsen het rack, de UPS, de stroomverdeling en de sensoren.
Verder lezen
Waar de serverruimte op aansluit.
Zullen we je serverruimte eens doorlopen?
Vertel wat er in de ruimte staat en hoe die nu gekoeld en gevoed wordt. Wij meten het verbruik, zeggen wat de IT nodig heeft en zetten de eisen op papier voor je installateur.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.