
Samenwerkingstools: één plek voor chat, bestanden en taken
De meeste organisaties hebben niet te weinig samenwerkingstools maar te veel: chat in de ene app, bestanden op drie plekken, taken in een spreadsheet en een gratis bord dat één team ooit begon. Het werk zit dan niet in een nieuwe tool kiezen, maar in bepalen wat waar hoort en wat je uitzet.
Het probleem is zelden een gebrek aan samenwerkingstools, maar dat chat, bestanden en taken over vijf plekken verspreid staan en niemand weet waar het antwoord staat.
Kies per functie één plek en spreek af wat waar hoort: een besluit dat in de chat valt, gaat naar het bestand of de taak waar het over gaat.
Uitzetten is het halve werk. Zet oude plekken eerst op alleen-lezen, verhuis wat nog nodig is, en zeg pas daarna de abonnementen op.
Waarom vijf tools slechter samenwerken dan één
Samenwerkingstools komen zelden via een besluit binnen. Een team begint een chatgroep, een project krijgt een gedeelde map bij een gratis dienst, iemand zet taken in een bord omdat de spreadsheet te traag werd. Elk ervan was een goede keuze op dat moment. Samen zorgen ze ervoor dat niemand meer weet waar iets staat.
De kosten zie je niet op een factuur maar in de dag:
- Zoeken op vijf plekken. Stond die afspraak in de chat, in de mail of in het projectdocument?
- Besluiten die verdampen. Een beslissing in een chatgesprek is na een week niet meer terug te vinden, en de nieuwe collega weet niet dat hij genomen is.
- Toegang die niemand overziet. Bij elke losse dienst moet een vertrekker apart worden verwijderd, en bij gratis diensten staat hij vaak op een privéaccount.
Begin met wat er al draait
Voordat je iets kiest, maak je een lijst. Per dienst vier vragen: waarvoor wordt het gebruikt, door wie, wie betaalt (of niet), en waar staan de gegevens. Vraag het aan de teams en kijk ook in de declaraties en de creditcardafschriften; daar staan de abonnementen die IT nooit heeft gezien.
Je vindt bijna altijd meer dan je dacht, en een deel ervan staat op privéaccounts. Dat is geen reden om iemand aan te spreken: het laat zien waar de officiële omgeving tekortschoot. Hoe je dat aanpakt zonder het werk stil te leggen, staat in ons stuk over schaduw-IT.
Kijk bij elke dienst ook of er gegevens in staan die ergens anders verplicht bewaard moeten worden, zoals offertes, contracten of klantcorrespondentie. Die bepalen straks wat je moet verhuizen en wat je mag laten vervallen.
Samenwerkingstools: kies per functie één plek
Er zijn grofweg vier functies, en voor elk wil je één plek, niet één pakket voor alles koste wat het kost:
- Gesprekken. Chat en kanalen per team of project. Snel, en daarom ook vluchtig.
- Bestanden. Eén opslagplek met mappen per team of project, met versiebeheer en rechten.
- Taken. Wie doet wat voor wanneer. Voor de meeste teams volstaat een eenvoudig bord; een zwaar projectpakket loont alleen als je echt projecten plant.
- Vergaderen. Online overleg, liefst met dezelfde accounts als de rest.
Heb je al Microsoft 365 of een vergelijkbare omgeving, dan zit het meeste hiervan er al in, en de vraag wordt welke losse tools je daarnaast nog nodig hebt. Soms is het antwoord er één, voor een functie die de hoofdomgeving echt slechter doet. Dat mag, zolang het een besluit is en geen toeval.
Spreek daarna af wat waar hoort. De belangrijkste regel: een besluit dat in de chat valt, gaat naar het bestand of de taak waar het over gaat. De chat is het gesprek, niet het archief.
Wat je uitzet, en in welke volgorde
Een nieuwe plek invoeren is makkelijk. De oude laten verdwijnen is het werk, en zonder die stap blijven er twee plekken naast elkaar bestaan.
- Zet de oude plek eerst op alleen-lezen. Mensen kunnen nog zoeken, maar niet meer toevoegen. Dat dwingt de verhuizing zonder dat er iets verdwijnt.
- Verhuis wat nog nodig is, niet alles. Lopende projecten en wat bewaard moet worden gaan mee; afgeronde werkmappen van jaren terug vaak niet.
- Bewaar wat je moet bewaren. Moet chatgeschiedenis of een oud bestand bewaard blijven, exporteer het dan naar een plek waar het onder je eigen bewaarbeleid valt, voordat je het abonnement opzegt.
- Zeg pas daarna op, en controleer of er geen gedeelde links meer naar buiten wijzen.
Plan het per team en niet in één keer voor de hele organisatie. Een team dat net is overgestapt, is de beste uitleg voor het volgende.
Samenwerken met mensen van buiten
Klanten, leveranciers en freelancers zijn vaak de reden dat losse tools ontstaan: “zij gebruiken iets anders”. Regel het in je eigen omgeving, met drie afspraken:
- Gasttoegang per persoon, niet per link. Een link die iedereen met de link opent, reist mee in doorgestuurde mail.
- Een vervaldatum. Gasttoegang loopt vanzelf af na het project of na een vaste periode, en wordt dan opnieuw aangevraagd als het nog nodig is.
- Een eigenaar aan jullie kant. Wie iemand uitnodigt, is verantwoordelijk voor die toegang en ziet een herinnering als hij verloopt.
De afspraken die de tools niet maken
Software zet een kanaal neer, maar bepaalt niet hoe het gebruikt wordt. Een paar afspraken voorkomen dat chat de nieuwe mailbox wordt:
- Kanalen per team en per project, met een eigenaar die ze sluit als het project klaar is.
- Niet iedereen noemen voor iets wat drie mensen aangaat.
- Wanneer je een antwoord mag verwachten. Chat voelt dringend, maar dat is het meestal niet. Spreek af wat echt direct moet en via welk kanaal.
- Bereikbaarheid buiten werktijd. Meldingen ’s avonds uit tenzij iemand dienst heeft.
Kunnen deze tools zien wie wanneer actief is, bespreek dat vooraf. Een ondernemingsraad kan instemmingsrecht hebben bij een systeem waarmee gedrag of aanwezigheid van medewerkers te volgen is.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij regelen de IT-kant van samenwerken: de inventaris van wat er draait, accounts en rechten in één omgeving, gasttoegang met een vervaldatum, de verhuizing van bestanden, het op alleen-lezen zetten en uitzetten van oude plekken, en de apps op beheerde laptops en telefoons. Dat doen we vanuit ISO/IEC 27001, dus met vastgelegde rechten en een spoor van wie wat wijzigde.
Wat wij niet doen. Wij bepalen niet hoe jullie teams samenwerken; werkafspraken, bereikbaarheid en wie in welk kanaal zit zijn een besluit van jullie organisatie. Wij geven ook geen arbeidsrechtelijk advies over bereikbaarheid of het volgen van activiteit; dat laat je toetsen door je eigen jurist of HR-adviseur. En de platforms zelf komen van hun leveranciers.
Vragen over samenwerkingstools
De vijf die we het vaakst horen.
Wat zijn samenwerkingstools?
Samenwerkingstools zijn de programma’s waarmee mensen samen aan werk zitten: chat en kanalen, gedeelde bestanden, taakborden en online vergaderen. In de praktijk gaat het minder om welke tool je kiest dan om hoeveel je er naast elkaar hebt. Vijf plekken voor hetzelfde werk maken samenwerken trager, niet sneller.
Welke samenwerkingstools heeft een MKB-bedrijf nodig?
Eén plek voor gesprekken, één voor bestanden, één voor taken en één voor vergaderen, het liefst met dezelfde accounts. Voor de meeste organisaties zit dat al grotendeels in de kantooromgeving die ze hebben. Een losse tool erbij is prima als hij een functie echt beter doet en dat een besluit is.
Is het erg als teams verschillende tools gebruiken?
Het wordt een probleem zodra teams met elkaar moeten samenwerken of iemand van team wisselt. Dan staan dezelfde soorten informatie op verschillende plekken, en moet een vertrekker uit elke dienst apart worden verwijderd. Laat afwijkingen bestaan als ze een reden hebben, en leg die reden vast.
Hoe zet je een oude samenwerkingstool uit?
Zet hem eerst op alleen-lezen, zodat mensen nog kunnen zoeken maar niets meer toevoegen. Verhuis daarna wat nog nodig is, exporteer wat bewaard moet blijven naar een plek onder je eigen bewaarbeleid, en zeg pas dan het abonnement op. Doe het per team en niet voor de hele organisatie tegelijk.
Kunnen jullie bepalen hoe onze teams samenwerken?
Nee. Werkafspraken, bereikbaarheid en wie in welk kanaal zit zijn een besluit van jullie organisatie, en arbeidsrechtelijke vragen laat je toetsen door een jurist. Wij regelen de IT-kant: inventaris, accounts en rechten, gasttoegang, de verhuizing van bestanden en het uitzetten van oude diensten.
Verder lezen
Waar samenwerken op aansluit.
Zullen we je samenwerkingstools op een rij zetten?
Vertel ons welke tools je teams nu gebruiken. Wij maken de inventaris, zeggen wat samen kan en hoe je de rest uitzet; hoe je teams werken bepaal je zelf.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.