
Netwerkonderhoud: wat er in een onderhoudsbeurt zit van switch, accesspoint en firewall
Netwerkonderhoud is het werk dat niemand ziet zolang het gebeurt: firmware bijwerken, de configuratie veiligstellen, poorten en logboeken nalopen, en op tijd zien welk apparaat geen updates meer krijgt. Monitoring meldt dat er iets stuk is; onderhoud zorgt dat het minder vaak stuk gaat. Dit is de lijst die wij per beurt langslopen, zodat je weet wat je mag verwachten en wat je moet terugzien.
Een onderhoudsbeurt van het netwerk heeft een vaste lijst: firmware, back-up van de configuratie, poorten en logboeken, PoE en de kast zelf, licenties en levensduur.
De back-up van de configuratie is pas een back-up als hij buiten het apparaat staat en een keer is teruggezet.
Elke beurt eindigt met een kort verslag: wat er is gedaan, wat er is gevonden en wat er de komende tijd vervangen moet worden.
Netwerkonderhoud: wat het is, en wat monitoring niet doet
Netwerkonderhoud is het geplande werk aan switches, accesspoints, routers en de firewall dat ervoor zorgt dat ze veilig en voorspelbaar blijven draaien. Het is iets anders dan monitoring. Monitoring kijkt doorlopend of alles bereikbaar is en meldt het als dat niet zo is; hoe je dat inricht staat in ons artikel over netwerkmonitoring. Onderhoud is de beurt die op een afgesproken moment komt, ook als er geen enkele melding is geweest.
Het verschil is belangrijk omdat de meeste netwerkproblemen geen storing zijn die je ziet aankomen. Een firmwareversie met een bekende kwetsbaarheid, een configuratie die alleen in het werkgeheugen staat, een supportcontract dat vorige maand is verlopen: niets daarvan geeft een rode lamp. Je merkt het pas op de dag dat je het nodig hebt.
Een onderhoudsbeurt is daarom een lijst, geen gevoel. De rest van dit artikel is die lijst, in de volgorde waarin wij hem doen.
Firmware: bijwerken met een weg terug
Firmware is de software op de netwerkapparatuur zelf, en fabrikanten brengen geregeld nieuwe versies uit met beveiligingsreparaties. Maar de nieuwste versie is niet vanzelf de beste. Wat bij een beurt hoort:
- De beveiligingsmeldingen van de fabrikant lezen voor elk type apparaat dat er hangt, en vaststellen of een kwetsbaarheid jouw versie en jouw instellingen raakt.
- De releasenotes lezen voordat je bijwerkt. Daar staat wat er verandert, wat er bekend misgaat en of een versie samen moet gaan met een update van de controller of van andere apparaten.
- Gefaseerd uitrollen. Eerst één switch of één accesspoint, een dag laten draaien, dan de rest. Een fout in een nieuwe versie raakt dan één verdieping en niet het hele gebouw.
- Een weg terug. De vorige versie en de configuratie liggen klaar, zodat terugzetten minuten kost en geen middag.
Alle apparaten op één lijn houden is minder werk dan het lijkt en scheelt veel bij het zoeken naar een fout: verschillende versies in één netwerk gedragen zich verschillend, en dan begint elke storing met uitzoeken wat waar draait.
De back-up van de configuratie, en de proef erop
De configuratie is het werk van jaren: VLAN’s, poortinstellingen, firewallregels, VPN-tunnels, wifi-netwerken. Gaat een switch kapot, dan is het apparaat in een dag vervangen. De configuratie opnieuw opbouwen uit het geheugen van iemand die er niet meer werkt, kost veel langer.
- Na elke wijziging een back-up, en bij de beurt een controle dat die er voor elk apparaat is en recent is.
- Buiten het apparaat bewaard, en bij voorkeur met versies, zodat je kunt zien wat er tussen twee momenten is veranderd.
- Opgeslagen én actief gelijk. Op veel switches staat een wijziging eerst alleen in het werkgeheugen. Wordt hij niet bewaard, dan verdwijnt hij bij de eerstvolgende herstart, en dat is vaak precies na een stroomstoring.
- Een keer terugzetten. Op een reserve-apparaat of in een testomgeving. Een back-up die nooit is teruggezet, is een bestand waarvan je hoopt dat het werkt.
Poorten en logboeken nalopen
Hier zit het deel van een beurt dat het meeste vindt, en het minste opvalt. Een switch houdt per poort bij wat er misgaat, en die tellers lezen weinig mensen.
- Foutentellers per poort. Veel fouten op één poort wijzen op een slechte kabel, een kapot patchsnoer of een verkeerd ingestelde snelheid. Een werkplek die op 100 Mbit hangt terwijl de rest op 1 Gbit draait, is meestal een kabel.
- Poorten die steeds op en neer gaan. Een apparaat dat elke paar minuten opnieuw verbinding maakt, merk je als “het netwerk is traag” en niet als storing.
- Ongebruikte poorten. Uitschakelen of in een afgesloten VLAN zetten, zodat niemand met een laptop in een lege wandcontactdoos zomaar op het kantoornetwerk zit.
- De logboeken. Onverwachte herstarts, wijzigingen in de netwerktopologie, mislukte inlogpogingen op het beheer. Dat gaat alleen als de tijd op alle apparaten gelijk loopt; anders zijn de logboeken niet naast elkaar te leggen.
- Wie er beheertoegang heeft. Accounts van vertrokken collega’s en oud-leveranciers horen eraf, en het standaardwachtwoord hoort er nergens meer op te staan.
PoE-budget en de kast zelf
Een switch met Power over Ethernet voedt accesspoints, telefoons en camera’s, en heeft een maximum aan vermogen dat hij in totaal kan leveren. Bij de beurt leg je het werkelijke verbruik naast dat budget. Zit hij er dicht tegenaan, dan krijgt het volgende apparaat dat wordt aangesloten geen stroom, of valt er een ander uit. Liever die conclusie bij de beurt dan op de dag dat er drie camera’s bij komen.
Daarna de kast. Stof op de ventilatoren en filters, een ventilator die niet meer draait, de temperatuur in de kast, en of de patchsnoeren nog kloppen met het patchoverzicht. Werkt de UPS met een zelftest, kijk dan of die is gedaan en hoe oud de batterijen zijn. Een UPS meldt een versleten batterij soms pas op het moment dat hij hem nodig heeft.
Klopt het patchoverzicht niet meer, werk het dan bij in dezelfde beurt. Een kast waarvan niemand weet welke kabel waarheen gaat, maakt elke volgende storing langer.
Licenties, supportcontracten en het einde van de levensduur
Veel netwerkapparatuur werkt met abonnementen: de beveiligingsdiensten van een firewall, de cloudcontroller van de accesspoints, het supportcontract waarmee je vervanging en nieuwe firmware krijgt. Loopt er een af, dan blijft het apparaat vaak gewoon werken. Het filtert alleen niet meer, of je krijgt geen updates meer. Bij elke beurt hoort daarom een lijst met einddata.
Hetzelfde geldt voor de levensduur. Fabrikanten kondigen aan wanneer een model niet meer wordt verkocht en wanneer het geen ondersteuning en geen beveiligingsupdates meer krijgt. Een apparaat dat geen updates meer krijgt, is geen onderhoudspunt maar een vervangingspunt, en hoort met een datum in het verslag te staan zodat de vervanging in een begroting past in plaats van in een storing.
De firewallregels zelf nalopen, welke regel er nog nodig is en welke niemand meer kan uitleggen, is een eigen klus. Die staat in onze firewallcontrole en hoort niet in elke beurt.
Netwerkonderhoud in het MKB: hoe vaak, en wat je terugziet
Een vast ritme werkt beter dan een beurt “als er tijd is”. Een indeling die in het MKB goed werkt:
- Doorlopend: monitoring, en een back-up van de configuratie na elke wijziging.
- Elke maand: beveiligingsmeldingen van de fabrikanten nalopen en beslissen of er iets met voorrang moet.
- Elk kwartaal: de beurt uit dit artikel: firmware, poorten, logboeken, PoE, beheertoegang, licenties.
- Elk jaar: de kast, het patchoverzicht, de levensduur van alles wat er hangt en een terugzetproef van de configuratie.
Spreek een onderhoudsvenster af, buiten de uren waarin het kantoor of de winkel het netwerk nodig heeft, en meld vooraf wat er gaat gebeuren. Een herstart van de centrale switch om tien uur ’s ochtends kost meer dan hij oplevert.
Vraag na elke beurt een verslag van één pagina: welke versies er nu draaien, wat er is gevonden, wat er is opgelost en wat er binnen een jaar vervangen moet worden. Hoe je dat contractueel vastlegt, staat in ons artikel over het IT-onderhoudscontract.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. Wij voeren het netwerkonderhoud uit aan switches, accesspoints, routers en firewalls: firmware, configuratieback-ups, poorten en logboeken, PoE, licenties en een vervangingsplan, met een verslag na elke beurt. Waar dat op locatie moet, doen we dat met eigen lokale engineers, in elk land.
Wat wij niet doen. De elektrische installatie is van de installateur: de groepen in de meterkast, de stopcontacten en de voeding naar de patchkast, de aarding en de keuring van de installatie. Wij hangen de UPS op en kijken of hij zijn werk doet, maar aan de vaste installatie erachter werken wij niet. De glasvezel, kabel of mobiele verbinding tot aan het gebouw is van de netbeheerder of de operator; wij beheren wat er in het gebouw op aansluit.
Vragen die we hierover krijgen
De vijf die het vaakst terugkomen.
Wat valt er onder netwerkonderhoud?
Het geplande werk aan switches, accesspoints, routers en de firewall: firmware bijwerken, de configuratie veiligstellen, foutentellers en logboeken nalopen, het PoE-budget controleren, beheertoegang opschonen en einddata van licenties en ondersteuning bijhouden. Elke beurt eindigt met een verslag van wat er is gedaan en gevonden.
Hoe vaak moet een netwerk onderhoud krijgen?
Een gangbaar ritme is een beurt per kwartaal, een maandelijkse controle van de beveiligingsmeldingen van de fabrikanten en een jaarlijkse ronde langs de kast, het patchoverzicht en de levensduur van de apparatuur. Een back-up van de configuratie hoort na elke wijziging, niet alleen bij de beurt.
Moet firmware altijd naar de nieuwste versie?
Nee. Een nieuwe versie kan een kwetsbaarheid oplossen en tegelijk een nieuwe fout meebrengen. Lees de beveiligingsmeldingen en de releasenotes, werk eerst één apparaat bij en houd de vorige versie klaar om terug te zetten. Een bekende kwetsbaarheid die jouw instellingen raakt, krijgt wel voorrang.
Wat is het verschil tussen netwerkonderhoud en netwerkmonitoring?
Monitoring kijkt doorlopend of apparaten bereikbaar zijn en meldt het als er iets uitvalt. Onderhoud is een geplande beurt die ook gebeurt als er geen enkele melding is geweest, en die vindt wat geen alarm geeft: verouderde firmware, een niet bewaarde configuratie of een verlopen licentie. Je hebt ze allebei nodig.
Werken jullie ook aan de stroomvoorziening van de patchkast?
Nee. De elektrische installatie, zoals groepen, stopcontacten, aarding en de keuring daarvan, is het werk van een erkende installateur. Wij plaatsen en controleren de UPS en de netwerkapparatuur, en geven aan wat de kast aan stroom nodig heeft, zodat de installateur dat kan aanleggen.
Verder lezen
Waar dit onderhoud op aansluit.
Zullen we je netwerk een keer nalopen?
Wij beginnen met een inventarisatie: welke apparatuur er hangt, welke firmware erop draait, of de configuratie veilig staat en wat er binnenkort geen updates meer krijgt. Daarna weet je wat een onderhoudsbeurt bij jou inhoudt.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.