Offerte aanvragen
Spoed SectorenCarrières Over ons Blog Neem contact op
Servicedeskmedewerker met een headset en een pen in de hand aan een bureau met laptops

Een IT-servicecatalogus: wat je leverancier levert, op één pagina

In het contract staat wat je IT-leverancier moet doen, in juridische taal en verspreid over bijlagen. Een IT-servicecatalogus zet hetzelfde op één pagina, in de woorden van een collega die iets nodig heeft: wat kan ik aanvragen, bij wie, en wanneer is het er. Zo maak je er een die gebruikt wordt.

5 min lezen Geschreven door het team van ITproposal
Kort antwoord

Een IT-servicecatalogus is de lijst van wat je leverancier levert, geschreven voor de mensen die het gebruiken. Hij vervangt het contract niet, hij maakt het leesbaar.

Per dienst staan er zes dingen: wat erbij hoort en wat niet, wie mag aanvragen, hoe, hoe lang het duurt, en of het in het vaste bedrag zit of meerwerk is.

Begin bij de aanvragen van het afgelopen jaar en niet bij een model. Wat niet op één pagina past, beschrijft taken in plaats van diensten.

Wat een IT-servicecatalogus is, en wat niet

Een IT-servicecatalogus is de lijst van diensten die een IT-afdeling of IT-leverancier levert, beschreven vanuit degene die ze afneemt. Niet “beheer van endpoints”, maar “een laptop voor een nieuwe collega, klaar op de eerste werkdag”.

Hij wordt vaak verward met drie andere documenten, en het helpt om ze uit elkaar te houden:

  • Het contract regelt de relatie: scope, prijs, looptijd, aansprakelijkheid en exit. De catalogus verwijst ernaar en spreekt het niet tegen.
  • De SLA regelt prestaties: reactie- en oplostijden en hoe ze worden gemeten. De catalogus noemt per dienst welk niveau geldt.
  • De categorieën in het ticketsysteem zijn voor de servicedesk. Ze lijken op een catalogus, maar ze zijn geschreven in de taal van wie oplost, niet van wie vraagt.

ITIL maakt nog een onderscheid tussen een catalogus voor gebruikers en een technische catalogus voor de beheerders erachter. Voor een MKB-organisatie is de eerste genoeg; de technische kant staat in de documentatie van je leverancier.

Wat er per dienst in een IT-servicecatalogus staat

Houd elke regel kort en vul altijd dezelfde zes velden in. Een veld dat leeg blijft, is meestal precies de afspraak die nog niet gemaakt is.

  • Naam in gewone taal. Zoals een collega het zou zeggen: “toegang tot een gedeelde map”, niet “rechtenbeheer bestandsserver”.
  • Wat erbij hoort, en wat niet. Een nieuwe laptop inclusief inrichting en overzetten van gegevens, maar zonder de branchesoftware die een andere leverancier installeert.
  • Wie mag aanvragen, en wie keurt goed. Iedereen, alleen een leidinggevende, of alleen de IT-contactpersoon. Dit voorkomt de helft van de discussies over rechten.
  • Hoe je aanvraagt. Het portaal, een formulier, de telefoon. En welke gegevens er vooraf nodig zijn.
  • Doorlooptijd en servicevenster. Hoe lang het gewoonlijk duurt en of het ook buiten kantooruren kan.
  • Inbegrepen of meerwerk. Zit het in het vaste bedrag, of wordt het apart gerekend en met wiens akkoord? Een bedrag hoeft hier niet te staan; de regel wel.

Eén regel uitgewerkt: een nieuwe collega

De dienst die in vrijwel elke catalogus het meeste oplevert, is het in dienst komen van een nieuwe medewerker. Uitgewerkt ziet dat er zo uit:

  • Naam: nieuwe collega, account en werkplek.
  • Wat erbij hoort: account, mailbox en licentie, een ingerichte laptop, toegang tot de standaardmappen en de afdelingsgroep. Telefoonnummer en toegangspas alleen als die in de scope staan.
  • Wat er niet bij hoort: toegang tot systemen die een andere leverancier beheert; die vraagt de leidinggevende daar aan.
  • Wie vraagt aan: de leidinggevende of HR, met naam, functie, startdatum en afdeling.
  • Doorlooptijd: een vast aantal werkdagen vóór de startdatum, afgesproken met de leverancier.
  • Inbegrepen: ja, zolang het een standaardwerkplek is. Een afwijkende configuratie is meerwerk, na akkoord van de IT-contactpersoon.

Het vertrek van een medewerker hoort er als eigen regel naast. Dat is de dienst die het vaakst vergeten wordt, en de enige die bij een audit standaard wordt gevraagd.

Opbouwen uit wat er al is

Begin niet bij een model met vijftig diensten. Begin bij wat er het afgelopen jaar werkelijk is gevraagd.

  • Exporteer de aanvragen uit het ticketsysteem en groepeer ze. De aanvragen die het vaakst terugkomen, zijn je eerste regels.
  • Leg de scope uit het contract ernaast. Wat in de scope staat en nooit wordt aangevraagd, hoort er toch in; wat wordt aangevraagd en niet in de scope staat, is je eerste gesprek met de leverancier.
  • Vraag de leverancier om zijn eigen lijst. Een goede leverancier heeft er een; dan vul je hem aan in plaats van te beginnen met een leeg vel.
  • Laat twee collega’s van buiten IT hem lezen. Als zij niet zien waar ze een nieuwe laptop of een gedeelde mailbox moeten aanvragen, is hij nog niet klaar.

Past het niet op één pagina, dan beschrijf je waarschijnlijk taken in plaats van diensten. “Wachtwoord resetten” en “account ontgrendelen” zijn samen één dienst: weer kunnen inloggen.

Waar de catalogus de discussie over meerwerk beslecht

De meeste wrijving met een IT-leverancier gaat niet over storingen maar over de vraag of iets erbij hoort. De catalogus is de plek om dat één keer per dienst te beslissen, in plaats van bij elke factuur opnieuw.

  • Zet het grijze gebied erin. Een printer bij een thuiswerker, een tweede scherm, een collega die tijdelijk op een andere vestiging werkt. Juist die regels voorkomen discussie.
  • Laat het contract voorgaan. Spreekt de catalogus het contract tegen, dan wint het contract. Stem ze dus af bij elke wijziging, en zet in de catalogus de verwijzing naar de paragraaf waar de afspraak vandaan komt.
  • Leg vast wie akkoord geeft op meerwerk, en tot welke omvang zonder vooraf te vragen.

Hoe je de afspraken onder de catalogus vastlegt, staat in ons artikel over het IT-onderhoudscontract; de prestatiedoelen per dienst horen in SLA’s die je kunt nakomen.

Een catalogus die niet veroudert

Een catalogus die een jaar niet is aangeraakt, beschrijft een omgeving die er niet meer is. Drie afspraken houden hem actueel:

  • Eén eigenaar aan jouw kant en één bij de leverancier. Niet een afdeling, maar een naam.
  • Een vaste plek in het kwartaaloverleg. Nieuwe diensten, vervallen diensten, regels waarover discussie was. Tien minuten is genoeg.
  • Het aanvraagformulier volgt de catalogus. Staat een dienst in de catalogus, dan is er een manier om hem aan te vragen; bestaat er een formulier zonder regel in de catalogus, dan is er iets geleverd waarover niets is afgesproken.

Zet hem waar collega’s al kijken: op het intranet of in het portaal van de servicedesk, niet als bijlage bij een contract dat alleen de directie heeft.

Waar ons werk ophoudt

Wat wij doen. Voor de diensten die wij leveren, stellen wij de IT-servicecatalogus samen met de klant op, houden we hem bij in het kwartaaloverleg en richten we het aanvragen in de servicedesk erop in. Diensten van andere leveranciers kunnen erin staan met hun eigen eigenaar en aanvraagweg, zodat collega’s één lijst hebben.

Wat wij niet doen. Voor diensten van een andere leverancier beloven wij in de catalogus niets: wat die levert, hoe snel en tegen welke voorwaarden, bepaalt die leverancier. En een catalogus is geen contract. Of de afspraken eronder juridisch kloppen, laat je toetsen door een jurist; dat zijn wij niet.

Veelgesteld

Vragen die we hierover krijgen

De vijf die het vaakst terugkomen.

Wat is een IT-servicecatalogus?

Een overzicht van de diensten die een IT-afdeling of IT-leverancier levert, beschreven voor de mensen die ze gebruiken. Per dienst staat erin wat erbij hoort, wie het mag aanvragen, hoe, hoe lang het duurt en of het in het vaste bedrag zit. Het maakt het contract leesbaar voor de rest van de organisatie.

Wat is het verschil tussen een servicecatalogus en een SLA?

De servicecatalogus beschrijft wélke diensten er zijn en hoe je ze aanvraagt. De SLA beschrijft de prestaties: reactie- en oplostijden en hoe die worden gemeten. In de catalogus staat per dienst welk SLA-niveau geldt, zodat de twee naar elkaar verwijzen in plaats van elkaar te herhalen.

Wat staat er in een servicecatalogus?

Per dienst zes dingen: een naam in gewone taal, wat erbij hoort en wat niet, wie mag aanvragen en wie goedkeurt, hoe je aanvraagt, de gebruikelijke doorlooptijd en of het inbegrepen is of meerwerk. Diensten zoals een nieuwe collega en het vertrek van een collega horen er altijd in.

Wat is het verschil tussen een zakelijke en een technische servicecatalogus?

ITIL onderscheidt een catalogus voor gebruikers en een technische catalogus die beschrijft welke systemen en teams elke dienst dragen. Voor de meeste MKB-organisaties is de eerste genoeg. De technische kant staat in de documentatie van de leverancier en hoort op verzoek beschikbaar te zijn.

Is een IT-servicecatalogus juridisch bindend?

Op zichzelf meestal niet; de afspraken staan in het contract en de SLA. Leg vast dat het contract voorgaat als de twee botsen, en verwijs in de catalogus naar de paragraaf waar een afspraak vandaan komt. Of het geheel juridisch klopt, laat je toetsen door een jurist.

Verwante diensten

Verder lezen

Waar deze catalogus op aansluit.

Zullen we je catalogus samen opzetten?

Stuur ons een export van de aanvragen van het afgelopen jaar en je huidige scope. Je krijgt een eerste versie op één pagina terug, met de regels waar nog geen afspraak onder ligt.

Praktische IT-kennis in je inbox

Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.

We gebruiken je adres alleen voor de nieuwsbrief. Zie ons privacybeleid.

Offerte aanvragen Bellen