
Cyberverzekering: welke IT-maatregelen de verzekeraar vraagt
Een cyberverzekering begint met een vragenlijst, en die gaat bijna helemaal over je IT. Wie hem invult is meestal de directeur of de financieel verantwoordelijke; wie de antwoorden kent is de beheerder. Dit stuk gaat over wat er gevraagd wordt, hoe je een vraag leest die met “alle” begint, en wat je klaarlegt zodat je antwoord bij een claim overeind blijft.
De vragenlijst van een cyberverzekering is een korte audit van je IT: MFA, back-up, patches, EDR, beheerdersrechten, e-mail, een incidentplan en awareness.
De duurste antwoorden zijn niet de onware maar de optimistische: “ja” omdat het beleid zo is, terwijl er in de uitvoering een uitzondering zit die een onderzoek na een incident vindt.
Leg bij het invullen per vraag het bewijs vast, gedateerd, en lees vóór het incident wat de polis van je verwacht als het misgaat.
Wat een cyberverzekering van je IT vraagt
De vragenlijst bij een cyberverzekering is in de kern een risicobeoordeling. De verzekeraar wil twee dingen weten: hoe waarschijnlijk het is dat een aanval bij je slaagt, en hoe snel je weer draait als het toch gebeurt. Daarom gaan bijna alle vragen over dezelfde handvol maatregelen, bij wie je ook aanvraagt.
Twee dingen maken hem lastiger dan hij eruitziet. De vragen zijn gesteld als ja of nee, terwijl het eerlijke antwoord bij de meeste organisaties “ja, behalve” is. En degene die tekent is zelden degene die weet hoe het zit.
Behandel de vragenlijst daarom niet als formulier maar als een korte audit, met de beheerder of je IT-partner aan tafel. Een uur samen kost minder dan een antwoord dat later niet blijkt te kloppen.
De acht onderwerpen die vrijwel altijd terugkomen
- MFA. Op e-mail, op toegang van buitenaf (vpn, extern bureaublad, webportalen) en op beheerdersaccounts. Let op het woord “alle”: één oud serviceaccount of een gedeelde mailbox zonder tweede factor maakt dat antwoord onwaar.
- Back-up. Gescheiden van het netwerk, offline of onveranderbaar, met andere inloggegevens dan de rest. Vaak volgt de vraag of je herstel test, en wanneer voor het laatst. Een back-up die met hetzelfde beheerdersaccount te wissen is als je servers, is voor een aanvaller niet gescheiden.
- Patchbeleid. Binnen welke termijn kritieke updates worden geïnstalleerd, op werkplekken, servers én netwerkapparatuur. Firewalls en vpn-apparaten vallen hier vaak tussen wal en schip.
- EDR. Detectie en respons op alle eindpunten en servers, en de vervolgvraag die ertoe doet: wie kijkt naar de meldingen, ook ’s nachts en in het weekend? Dat laatste is precies wat managed security regelt.
- Beheerdersrechten. Werken gebruikers zonder lokale beheerdersrechten, hebben beheerders een apart account voor beheerwerk, en hoeveel van die accounts zijn er?
- E-mailbeveiliging. Filtering van bijlagen en links, SPF, DKIM en DMARC op je domein, en soms een markering voor mail van buiten.
- Incidentplan. Een geschreven plan met namen en telefoonnummers, dat ook bruikbaar is als de systemen waar het op staat versleuteld zijn, en de vraag of je het hebt geoefend.
- Awareness. Training en phishingsimulaties, hoe vaak, en of nieuwe medewerkers erdoor gaan bij binnenkomst.
Daarnaast vragen sommige lijsten naar systemen die geen updates meer krijgen, naar een overzicht van je apparatuur en naar wie er van buiten toegang heeft, zoals leveranciers met een beheertool.
Waarom een fout ingevuld antwoord bij een claim duur is
Bij het afsluiten heb je een mededelingsplicht: je vertelt de verzekeraar wat je weet en wat voor zijn beslissing van belang is. In Nederland staat die in artikel 7:928 van het Burgerlijk Wetboek. Wat de gevolgen van een onjuist antwoord precies zijn, hangt af van de wet, de polis en de omstandigheden, en dat oordeel hoort bij je tussenpersoon of jurist.
Wat wél technisch is: na een incident wordt meestal onderzocht hoe de aanvaller binnenkwam, en dat onderzoek legt precies de dingen bloot waar de vragenlijst naar vroeg. Kwam hij binnen via een vpn-account zonder tweede factor terwijl jij “ja” hebt aangevinkt bij MFA op alle toegang van buitenaf, dan staat dat zwart op wit in het rapport.
De duurste antwoorden zijn niet de onware maar de optimistische. “Ja” omdat het beleid zo is, terwijl de uitvoering een uitzondering heeft. MFA staat aan, behalve op het account van de scanner. Patches gaan binnen twee weken, behalve op de firewall die nog op de lijst staat.
Wees daarom liever precies dan positief. Is het eerlijke antwoord “ja, met deze uitzondering”, schrijf de uitzondering dan op en lever hem mee. Een uitzondering die de verzekeraar kende, is een ander gesprek dan een die hij in een onderzoeksrapport leest.
Hoe je een vraag leest voordat je hem beantwoordt
- Het bereik. “Alle gebruikers”, “alle eindpunten”, “alle toegang op afstand”. Tel na wat eronder valt, inclusief serviceaccounts, gedeelde accounts, accounts van leveranciers en de laptop die bij de directie thuis ligt.
- Het moment. Gaat de vraag over vandaag of over de ingangsdatum? Een maatregel die volgende maand af is, is vandaag geen ja. Zeg dat hij gepland is, met de datum erbij.
- De definitie. “Offline”, “gescheiden”, “onveranderbaar” en “24/7 bewaakt” betekenen niet voor iedereen hetzelfde. Vraag het via je tussenpersoon na als het niet duidelijk is, en leg het antwoord vast.
- De eigenaar. Bij elke vraag hoort één naam van iemand die het antwoord kan aantonen. Is er geen naam, dan is er waarschijnlijk ook geen bewijs.
Begin ruim vóór de verlengingsdatum. Wat dan nog niet klopt, kun je nog regelen in plaats van uitleggen.
Hoe je het bewijs klaarlegt
Een antwoord is pas iets waard als je het kunt laten zien. Leg bij het invullen een map aan met per vraag het stuk dat het antwoord draagt, gedateerd op de dag van invullen.
- MFA: een export van de aanmeldregels en per account de status van de tweede factor, met de uitzonderingen en de reden erbij.
- Back-up: de instellingen die laten zien dat de kopie gescheiden of onveranderbaar is, en het verslag van de laatste hersteltest: wat, wanneer en hoe lang het duurde.
- Patches: een rapport van de patchstatus op werkplekken en servers, plus de firmwareversies van firewall en vpn.
- EDR: het aantal apparaten in beheer naast het aantal met een actieve agent. Komen die twee niet overeen, dan weet je waar je moet kijken.
- Beheerdersrechten: de lijst van accounts met beheerdersrechten, met de eigenaar van elk account.
- E-mail: de DNS-records voor SPF, DKIM en DMARC en een recent DMARC-rapport.
- Incidentplan en awareness: het plan met de datum van de laatste oefening, en de deelname aan training en simulaties.
Doe dit niet één keer. Bij verlenging komt dezelfde vragenlijst terug, en een map die elk jaar wordt bijgewerkt is ook het eerste wat je pakt als het misgaat.
Wat er bij een incident van je verwacht wordt
De polis zegt wat je moet doen als het gebeurt, en het loont om dat vóór het incident te lezen in plaats van erna. Een paar dingen komen in veel polissen terug.
- Snel melden, bij het nummer of meldpunt dat in de polis staat. Zet dat nummer in je incidentplan, ook op papier, want je mail werkt dan misschien niet.
- Overleggen voordat je zelf partijen inschakelt. Veel verzekeraars werken met eigen specialisten voor onderzoek en herstel, of willen vooraf instemmen. Lees na wat jouw polis daarover zegt.
- Bewijs bewaren. Niet meteen alles wissen en opnieuw installeren: isoleer de getroffen systemen, bewaar de logboeken en maak notities met tijdstippen. Het onderzoek kan alleen vinden wat er nog is.
- Geen losgeld betalen of onderhandelen zonder overleg met de verzekeraar.
Los daarvan lopen je wettelijke plichten gewoon door. Gaat het om persoonsgegevens, dan geldt de melding bij de Autoriteit Persoonsgegevens binnen 72 uur, en die klok wacht niet op de verzekeraar.
Waar ons werk ophoudt
Wat wij doen. De maatregelen waar de vragenlijst naar vraagt: MFA inrichten, back-ups scheiden en herstel testen, patchen, EDR uitrollen en de meldingen opvolgen, beheerdersrechten opruimen en e-mail beveiligen. En de technische feiten: per vraag wat er werkelijk staat, met de export, het rapport of de lijst die het aantoont, inclusief de uitzonderingen.
Wat wij niet doen. Wij zijn geen verzekeraar en geen tussenpersoon. Wij adviseren niet over welke polis je kiest, wat er gedekt is of wat een clausule betekent; dat doet je tussenpersoon of de verzekeraar zelf. En wij vullen de vragenlijst niet namens je in en ondertekenen hem niet: het antwoord is een verklaring van jouw organisatie aan de verzekeraar, en die hoort te komen van iemand die hem mag afleggen. Wij zorgen dat wat je invult klopt met wat er staat.
Vragen die we hierover krijgen
De vragen die het vaakst langskomen als de verlenging eraan komt.
Welke IT-eisen stelt een verzekeraar voor een cyberverzekering?
De vragenlijsten verschillen per verzekeraar, maar dezelfde onderwerpen komen bijna altijd terug: MFA op e-mail, toegang van buitenaf en beheerdersaccounts, een gescheiden of offline back-up met een geteste herstelprocedure, een patchbeleid, EDR op eindpunten en servers, beperkte beheerdersrechten, e-mailbeveiliging, een incidentplan en awareness-training. Welke eisen voor jouw polis gelden, staat in de vragenlijst en de voorwaarden van die verzekeraar.
Is MFA verplicht voor een cyberverzekering?
MFA staat op vrijwel elke vragenlijst, vooral voor e-mail, toegang op afstand en beheerdersaccounts. Of het voor jouw polis een voorwaarde is, bepaalt de verzekeraar. Let bij het invullen op het bereik van de vraag: staat er “alle”, dan maakt één account zonder tweede factor het antwoord onjuist.
Wat gebeurt er als de vragenlijst verkeerd is ingevuld?
Bij het afsluiten heb je een mededelingsplicht, en een onjuist antwoord kan bij een claim gevolgen hebben. Hoe groot die zijn, hangt af van de wet, de polis en de omstandigheden; dat is een vraag voor je tussenpersoon of jurist. Technisch is het advies eenvoudig: geef precieze antwoorden, noem de uitzonderingen en bewaar het bewijs met de datum van invullen.
Wat moet je doen bij een cyberincident als je verzekerd bent?
Meld het zo snel mogelijk bij het meldpunt uit je polis en overleg voordat je zelf externe partijen inschakelt. Isoleer de getroffen systemen, maar wis en herinstalleer niet voordat er onderzoek is gedaan, en bewaar de logboeken. Je wettelijke plichten, zoals de melding van een datalek binnen 72 uur, lopen intussen gewoon door.
Kan ITproposal de vragenlijst van de verzekeraar voor ons invullen?
Nee. Wij zijn geen verzekeraar en geen tussenpersoon, adviseren niet over polis of dekking en vullen de vragenlijst niet namens je in. Wat wij wel doen is de maatregelen inrichten waar de lijst naar vraagt en per vraag de technische feiten aanleveren, met het bewijs erbij, zodat het antwoord dat je zelf geeft klopt.
Verder lezen
De maatregelen waar de vragenlijst het vaakst over gaat, en het moment waarop het ertoe doet.
Zullen we de vragenlijst naast je omgeving leggen?
Stuur de vragen die je van je verzekeraar of tussenpersoon hebt gekregen. Wij zeggen per vraag wat er bij jullie werkelijk staat, waar de uitzonderingen zitten en wat er nodig is om ze weg te werken.
Praktische IT-kennis in je inbox
Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.