Teklif alın
Acil destek SektörlerKariyer Hakkımızda Blog İletişim
Kablo demetleri ve turuncu gösterge ışıklarıyla sunucu kabinleri arasındaki dar koridor

SaaS nedir? IaaS, PaaS ve SaaS’ta kim neyi yönetir

SaaS nedir sorusunun kısa cevabı şudur: hazır yazılımı internet üzerinden kullanırsınız, sunucuyu ve yazılımı sağlayıcı yönetir. Kısa cevabın anlatmadığı ise uygulamada işin nerede aksadığıdır: herkes bulutun üstlendiğini düşünürken şirketinizde kalan görevler.

6 dakikalık okuma ITproposal ekibi tarafından yazıldı
Kısa yanıt

IaaS’ta altyapıyı kiralar ve işletim sisteminden itibaren her şeyi kendiniz yönetirsiniz; PaaS’ta sağlayıcı platformu da yönetir; SaaS’ta hazır yazılımı kullanırsınız.

Üç modelde de verileriniz, kullanıcı hesaplarınız ve erişim yetkileriniz ve oturum açılan cihazlar sizin sorumluluğunuzda kalır.

En pahalı yanılgı, bir SaaS hizmetinin verilerinizi sizin yerinize yedeklediğini düşünmektir. Sağlayıcı hizmeti ayakta tutar; sizin sildiğiniz ya da bir saldırganın şifrelediği veri sizin sorununuzdur.

SaaS nedir, IaaS ve PaaS nedir: üç paragrafta

IaaS (Infrastructure as a Service) kiralık altyapıdır: bir sağlayıcının veri merkezinde işlem gücü, depolama ve ağ. Sanal bir sunucu alırsınız ve üzerinde çalışan her şey sizindir. İşletim sistemini, güncellemelerini, güvenlik ayarlarını ve uygulamaları siz yönetirsiniz ya da bu iş için görevlendirdiğiniz bir firmaya yönettirirsiniz.

PaaS (Platform as a Service) bir katman yukarı çıkar. Sağlayıcı, uygulamanızın üzerinde çalıştığı işletim sistemini ve platformu da yönetir: bir veritabanı, bir web ortamı, bir entegrasyon hizmeti. Uygulamayı ya da veriyi siz getirir, nasıl yapılandırılacağına siz karar verirsiniz; ancak artık sunucu güncellemezsiniz.

SaaS (Software as a Service) tarayıcıdan ya da bir uygulamadan kullanılan hazır yazılımdır: Microsoft 365’te e-posta ve iş birliği, bir muhasebe programı, bir CRM, bir talep sistemi. Sunucu da platform da yönetmezsiniz; yalnızca yapılandırmayı, kullanıcıları ve içine koyduklarınızı yönetirsiniz.

Çoğu KOBİ üçünü aynı anda kullanır, çoğu zaman bu adlarla anmadan. Bu yüzden “hangi modeli seçelim” sorusu, “elimizdeki her hizmette kim ne yapıyor” sorusundan daha az işe yarar.

Paylaşılan sorumluluk modeli: katman katman

Büyük bulut sağlayıcılarının hepsi bir paylaşılan sorumluluk modeli yayımlar: sağlayıcı bulutun güvenliğinden, siz bulutta yaptıklarınızdan sorumlusunuz. Bu çizginin nerede olduğu modele göre değişir. Alttan üste:

  • Veri merkezi, enerji, soğutma ve fiziksel güvenlik: her zaman sağlayıcı.
  • Donanım, depolama ve ağ: her zaman sağlayıcı.
  • Sanallaştırma: her zaman sağlayıcı.
  • İşletim sistemi ve güncellemeleri: IaaS’ta siz, PaaS ve SaaS’ta sağlayıcı.
  • Ara yazılım, veritabanı motoru ve çalışma ortamı: IaaS’ta siz, PaaS ve SaaS’ta sağlayıcı.
  • Uygulamanın kendisi: IaaS ve PaaS’ta siz (ya da yazılım üreticisi), SaaS’ta sağlayıcı.
  • Hizmetin yapılandırması ve ayarları: her zaman siz.
  • Kullanıcılar, yetkiler ve oturum açma: her zaman siz.
  • Veriler: her zaman siz.
  • Oturum açılan cihazlar: her zaman siz.

Bu listeyi kendi hizmetlerinizin yanına koyun. Çoğu kurumda “yapılandırma” ve “kullanıcılar” satırının yanında bir isim yazmaz, çünkü herkes bunun sağlayıcıda olduğunu varsaymıştır.

Her modelde şirketinizde kalanlar

Ne kadar yukarı çıkarsanız çıkın, dört şey sağlayıcıya hiç geçmez.

  • Verileriniz. İçinde ne olduğu, kimin görebileceği, ne kadar saklandığı ve geri alınıp alınamayacağı. Sağlayıcı saklar; kontrol ve sorumluluk sizde kalır. Kişisel veriler için KVKK açısından sağlayıcıyla yapılan sözleşme ve verilerin yurt dışına aktarılıp aktarılmadığı da sizin değerlendirmeniz gereken konulardır.
  • Kimlikler ve erişim. Kimin hesabı olduğu, hangi yetkilerle ve çok faktörlü doğrulamanın açık olup olmadığı. Bulut olaylarının çoğu ele geçirilmiş bir hesapla başlar ve o hesap sizindir.
  • Cihazlar. Bir SaaS hizmeti, ona bağlanılan dizüstü bilgisayar ya da telefon kadar güvenlidir. Bu cihazların güncellenmesi, şifrelenmesi ve yönetimi hiçbir bulut sözleşmesinde yer almaz.
  • Ayarlar. Dışarıyla paylaşım, e-posta yönlendirme, saklama süreleri, kayıtların açık ya da kapalı olması. Sağlayıcı düğmeleri verir; konumlarını siz seçersiniz ve varsayılan konum her zaman güvenli olan değildir.

Her modelde güncellemeler, yedekleme ve lisanslar

Uygulamada karışıklığın çoğu üç görevden çıkar. Dağılımları şöyledir.

Güncellemeler. IaaS’ta işletim sistemini ve sunucudaki tüm yazılımları, kendi sunucunuzda olduğu gibi siz güncellersiniz. PaaS’ta platformu sağlayıcı güncelleştirir; ancak kendi kodunuz ve getirdiğiniz bileşenler sizde kalır. SaaS’ta yazılımı sağlayıcı yönetir; siz hizmete erişilen cihazları ve tarayıcıları güncel tutarsınız.

Yedekleme. IaaS’ta yedeği siz kurarsınız: sanal bir sunucu kendiliğinden yedeklenmez ve aynı ortamda alınan bir anlık görüntü başka bir yerdeki yedek değildir. PaaS’ta sağlayıcılar çoğu zaman yerleşik bir yedek sunar; saklama süresini kontrol etmeniz gerekir. SaaS’ta sağlayıcı kendi tarafındaki bir arızada hizmeti ayakta tutar, ancak bu sizin ya da bir saldırganın sildiğinin geri yüklenmesi değildir. Ayrı bir Microsoft 365 yedeklemesi bu yüzden vardır.

Lisanslar. SaaS genellikle kullanıcı başına ödenir ve yönetim işe giriş ve çıkışlardadır: lisansını koruyan ayrılmış bir çalışan hem para harcatır hem açık bir kapıdır. IaaS ve PaaS çoğu zaman kullanıma göre ücretlendirilir; açık bırakılıp kimsenin kullanmadığı kaynak için de ödersiniz. Bir IaaS sunucusuna kurduğunuz yazılımın kendi lisans koşulları vardır ve bunlar bulutta her zaman kendi sunucunuzdaki gibi geçerli değildir.

Uygulamada işin aksadığı yerler

  • “Bulutta, o halde yedekli.” En sık duyulan varsayım ve SaaS’ta, kastedildiği anlamda, en sık yanlış çıkanı.
  • Kimsenin yönetmediği bir sanal sunucu. Bir proje için kurulmuş, bir daha güncellenmemiş ve hâlâ internetten erişilebilir. IaaS’ta o sunucu, kendi kabininizde olmasa da sizindir.
  • Ek koruması olmayan yönetici hesapları. Çok faktörlü doğrulaması olmayan tek bir yönetici hesabı tüm ortamı açar.
  • BT’nin haberi olmadan alınan SaaS. Bir departman şirket kartıyla abone olur; şirket verileri kimsenin bilmediği ve kimsenin iptal etmediği bir hizmete gider.
  • Çıkış yolunun olmaması. Sağlayıcı değiştirirken verilerinizi hangi formatta ve hangi sürede geri alacağınız, ihtiyaç doğmadan nadiren sorulur.

Her hizmet için sorulacak soru

Hangi modelin uygun olduğu, teknikten çok neyi yönetmek istediğinize ve yönetebildiğinize bağlıdır. Üç soru bunu somutlaştırır.

  • Gerçekte ne kadar özelleştirmeye ihtiyacınız var? E-posta, belgeler ve muhasebe gibi standart süreçler en iyi SaaS’ta karşılanır. Özel geliştirme gerekiyorsa PaaS ya da IaaS’a varırsınız ve yönetimi de üstlenirsiniz.
  • Sizde kalan katmanları kim yönetiyor? Bir IaaS sunucusu, kendi sunucunuz kadar özen ister. İçeride zaman ya da bilgi yoksa, bu sunucuyu açmadan önce sahiplendirilmesi gereken bir görevdir, sonra değil.
  • Hizmet ya da sağlayıcı ortadan kalkarsa ne olur? Onsuz ne kadar idare edebileceğiniz, verilerinizin ikinci kopyasının nerede durduğu ve nasıl geçiş yapacağınız.

Hangi sağlayıcının seçileceği, hangi modelin seçileceğinden ayrı bir sorudur ve hangi katmanları elinizde tutmak istediğinizi bildiğinizde daha iyi cevaplanır.

Bir sağlayıcıya ya da yönetim firmasına sorulacaklar

  • Hangi katmanları siz yönetiyorsunuz ve bu, sözleşmede katman katman yazıyor mu?
  • Yedeğiniz neyi kapsıyor, ne kadar saklanıyor ve kendi sildiğim bir şeyi kendim geri yükleyebilir miyim?
  • Güncellemeler nasıl ve ne zaman uygulanıyor, önceden haber veriliyor mu?
  • Verilerim nerede tutuluyor ve hangi veri işleme sözleşmesi geçerli?
  • Ayrılırsam verilerimi hangi formatta ve hangi sürede alırım?
  • Ortamımda hangi yönetici hesaplarınız var ve bunları kendim iptal edebilir miyim?

“Onu bulut hallediyor” bu soruların hiçbirine cevap değildir. Somut olarak kimin yaptığını sorun.

İşimizin bittiği yer

Yaptıklarımız. Sizde kalan katmanları yönetiriz: IaaS’taki sanal sunucular, Microsoft 365 ve diğer SaaS hizmetlerinin yapılandırması, kullanıcılar ve yetkiler, çok faktörlü doğrulama, cihazlar ve bulut verilerinizin yedeklenmesi. Her hizmet için kimin ne yaptığını yazılı hale getiririz; böylece her katmanın yanında bir isim olur.

Yapmadıklarımız. Bir bulut sağlayıcısı değiliz; Microsoft’un ya da başka bir sağlayıcının veri merkezi, donanımı veya hizmet sürekliliği üzerinde etkimiz yoktur, onların koşulları ve hizmet seviyeleri kendilerine aittir. Hukukçu da değiliz: bir veri işleme sözleşmesinin ya da verilerin yurt dışına aktarımının sizin durumunuz için KVKK’ya uygun olup olmadığını kendi hukuk danışmanınıza değerlendirtin.

Sık sorulanlar

Bu konuda bize sorulanlar

En sık gelen beş soru.

SaaS nedir?

SaaS (Software as a Service), internet üzerinden tarayıcı ya da uygulamayla kullanılan hazır yazılımdır. Sunucuları, işletim sistemini ve yazılımın kendisini sağlayıcı yönetir. Siz yalnızca yapılandırmayı, kullanıcıları ve içindeki verileri yönetirsiniz.

IaaS, PaaS ve SaaS arasındaki fark nedir?

Fark, sağlayıcının ne kadarını yönettiğindedir. IaaS’ta altyapıyı kiralar, işletim sistemini ve üstündeki her şeyi siz yönetirsiniz. PaaS’ta sağlayıcı platformu da yönetir, uygulamayı siz getirirsiniz. SaaS’ta hazır yazılımı kullanır, yalnızca yapılandırmayı, kullanıcıları ve verilerinizi yönetirsiniz.

Microsoft 365 bir SaaS mıdır?

Evet. Microsoft yazılımı, sunucuları ve veri merkezini yönetir. Kullanıcıları, yetkileri, paylaşım ve güvenlik ayarlarını, oturum açılan cihazları ve içinde tutulan verileri ise şirketiniz yönetir.

SaaS’taki verileri ayrıca yedeklemek gerekir mi?

Çoğu durumda evet. SaaS sağlayıcısı kendi tarafındaki bir arızada hizmeti ayakta tutar, ancak bir kullanıcının ya da saldırganın sildiğini veya şifrelediğini her zaman ve sınırsız geriye doğru geri yüklemez. Sağlayıcının neyi ne kadar sakladığını kontrol edin, gerisi için başka bir yerde kendi yedeğinizi kurun.

Siz bir bulut sağlayıcısı mısınız?

Hayır. Müşteride kalan katmanları yönetiriz: sanal sunucular, Microsoft 365 yapılandırması, hesaplar, cihazlar ve yedekleme. Kendi veri merkezimiz yoktur ve sağlayıcının hizmet sürekliliği ya da koşulları hakkında karar vermeyiz. Veri işleme sözleşmelerine ilişkin hukuki sorular hukuk danışmanınızın işidir.

İlgili hizmetler

Devamını okuyun

Bu modelin bağlandığı konular.

Her katmanın yanına bir isim yazalım mı?

Kullandığınız bulut ve SaaS hizmetlerinin listesini bize gönderin. Her hizmet için hangi katmanların sizde olduğunu, bugün kimin yönettiğini ve nerede bir yedeğin ya da yönetici hesabının eksik olduğunu söyleyelim.

Gelen kutunuza pratik BT bilgisi

Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.

Adresinizi yalnızca bülten için kullanırız. Gizlilik politikamıza bakın.

Teklif alın Arayın