
KOBİ’ler için tek sayfalık bir BT stratejisi
Bir KOBİ’nin BT stratejisi kırk sayfalık bir rapor olmak zorunda değildir. Görevi daha küçük ama daha zordur: şirketin gittiği yönden çıkan birkaç kararı yazıya dökmek, böylece her yıl dizüstü bilgisayarlar, bulut ve tedarikçiler hakkında aynı tartışmayı yeniden açmamak. Bu tek sayfaya sığar ve bu yazı o sayfada neyin yer aldığını anlatır.
BT stratejisi teknolojiyle değil, yönetime sorulan üç soruyla başlar: önümüzdeki iki üç yılda ne değişiyor, ne asla durmamalı ve bugün önümüzde ne duruyor.
Sayfada tek cümlelik bir yön, üç ila beş karar, bırakılacak olanlar, temel koşullar, çeyrek bazında bir yol haritası ve her karar için isimli bir sorumlu yer alır.
Bir karar ancak bir şeyi dışarıda bırakıyorsa karardır. Sayfayı her çeyrek bir saatlik bir gözden geçirmeyle canlı tutun; bir satın alma, taşınma ya da BT sorumlunuzun ayrılmasından sonra yeniden yazın.
BT stratejisi neden tek sayfaya sığar
Büyük kurumlar kapsamlı bir BT stratejisi yazar, çünkü yüzlerce kişinin aynı yöne gitmesi gerekir. KOBİ’de sorun farklıdır: düşünülmüyor değildir, ama her karar tek başına verilir. Biri bozulunca yeni bir dizüstü, bir bölüm isteyince yeni bir yazılım, öncekinden memnun kalınmayınca başka bir tedarikçi. Toplandığında ortaya kimsenin bu hâliyle seçmeyeceği bir ortam çıkar.
Tek sayfalık bir BT stratejisi tam olarak bunu çözer. Hangi soruların zaten cevaplandığını kayda geçirir, böylece bir sonraki karar daha hızlı ve tutarlı verilir. Ne olmadığı da önemlidir: bir proje listesi, bir bütçe ya da bir mimari doküman değildir. Bunlar ona atıf yapabilir ama onun içinde yer almaz.
Test basittir: yeni bir genel müdür, yeni bir BT sorumlusu ya da yeni bir tedarikçi tek sayfayı okuduktan sonra BT’nin neden böyle olduğunu ve önümüzdeki iki yılda neyin değişeceğini anlatabiliyor mu? Anlatabiliyorsa işe yarıyor demektir.
Teknolojiyle değil, şirketle başlayın
İşe yaramayan BT stratejilerinin çoğu teknolojiyle başlar: bulut, yapay zekâ, zero trust. Bunun yerine yönetime üç soru sorarak başlayın ve cevapları onların kelimeleriyle yazın.
- Önümüzdeki iki üç yılda ne değişiyor? Büyüme ya da küçülme, ikinci bir şube, bir satın alma, yeni bir hizmet, daha fazla uzaktan çalışma, bilgi güvenliği soran bir müşteri ya da sektörünüzü etkileyen bir mevzuat.
- Ne asla durmamalı? Sipariş süreci, kasalar, planlama, e-posta. Bu, sürekliliğe nerede yatırım yapacağınızı ve bir günlük kesintinin nerede tolere edilebileceğini belirler.
- Bugün önünüzde ne duruyor? Kimsenin değiştirmeye cesaret edemediği yazılım, sunucunun nasıl çalıştığını bilen tek kişi, herkesin etrafından dolaştığı oturum açma süreci.
BT sorusunu ancak bundan sonra sorun: bunu mümkün kılmak için BT’nin neyi yapabilmesi gerekiyor? Kararlar buradan çıkar, bir tedarikçinin bu yıl ne sattığından değil.
Başlangıç noktası: bugün elinizde ne var
Mevcut durumun resmi olmadan yazılan bir strateji bir dilek listesidir. Tam bir denetime gerek yoktur, ama ana hatlarıyla dürüst bir özete ihtiyacınız vardır:
- Uygulamalar: şirketi hangi yazılımlar döndürüyor, tedarikçisi kim ve nerede çalışıyorlar (yerinde, barındırılan, SaaS).
- Cihazlar: kaç tane, kaç yaşında ve kaç farklı model var. Beş farklı dizüstü modeli olan bir ortamı yönetmek tek modelli bir ortamdan daha pahalıdır.
- Sözleşmeler: ne zaman ne bitiyor. Sekiz ay sonra yenilenecek bir sözleşme bir karar anıdır; aksi hâlde kendiliğinden yenilenir.
- Bilgi: kim neyi biliyor ve ne yazılı. Ortamın bir kısmı tek bir kişiye bağlıysa bu, stratejide yer alması gereken bir risktir.
- Güvenlik: ayrıntılar değil, temeller. Çok faktörlü kimlik doğrulama açık mı, yedek test amaçlı geri yüklendi mi, güncellemeler uygulanıyor mu?
Bu özet sayfaya girmez. Kararların çıkarıldığı malzemedir ve bir yıl sonra karşılaştırma yapacağınız referanstır.
Sayfada neler yer alır
Bu sırayla altı blok. Her biri birkaç satırdır; daha fazlası gerekiyorsa bir ek yazın.
- Tek cümlelik yön. Örneğin: “BT, ek BT personeli almadan üç şubeye büyümeyi destekler.” Her karar bu cümleyle sınanır.
- Üç ila beş karar. Uyulan ilkeler: aksi için bir neden yoksa yeni uygulamalar SaaS olarak alınır; her görev grubu için tek bir standart cihaz; günlük destek dışarıdan, kararlar şirket içinde.
- Bırakılacaklar. Taşımadan sonra kapatılacak yerel sunucu, ikinci yedekleme ürünü, dizüstü politikasındaki istisnalar.
- Temel koşullar. Karar ne olursa olsun her zaman geçerli olanlar: güvenlik, KVKK kapsamında kişisel verilerin korunması, süreklilik ve müşterilerin ya da sektörün talepleri.
- On iki ila yirmi dört aylık, çeyrek bazında yol haritası. Çeyrek başına birkaç satırı geçmesin; büyük adımlar ve sıraları yeterlidir.
- Her karar için bir sorumlu. Bir departman değil, bir isim. Kararın uygulanmasını kim takip ediyor ve bir istisnayı kim onaylayabilir?
Bütçe sayfada yer almaz, ama yol haritasının bütçede bulunabilmesi gerekir. Bütçeyi nasıl kuracağınızı çalışan başına BT ne kadar olmalı yazımızda anlatıyoruz.
Bir karar ancak bir şey dışarıda kalıyorsa karardır
“Güvenli, modern ve esnek bir BT ortamı istiyoruz” cümlesi pek çok stratejide yer alır ve hiçbir şey söylemez, çünkü kimse tersini seçmez. İşe yarayan bir karar bir şeyi dışarıda bırakır ve bir sonraki kararı kolaylaştırır.
- Fazla belirsiz: “Buluta geçiyoruz.” Kullanışlı: “Yeni uygulamalar SaaS olarak alınır; muhasebe yazılımı taşındığında yerel sunucu kapatılır.”
- Fazla belirsiz: “Herkes rahat çalışabilmeli.” Kullanışlı: “İki dizüstü modeli vardır ve her istisnayı sorumlu onaylar.”
- Fazla belirsiz: “Güvenilir iş ortaklarıyla çalışıyoruz.” Kullanışlı: “Günlük destek dışarıdan alınır; uygulama ve tedarikçi seçimini kendimiz yaparız.”
Sonuncusu bir KOBİ’nin vereceği en önemli karardır: neyi kendiniz yapıyorsunuz, neyi dışarıdan alıyorsunuz ve kontrol kimde kalıyor. Bunu yazmazsanız her yeni tedarikçiyle kontrolün sessizce onunla gittiğini fark edersiniz.
BT stratejisini nasıl canlı tutarsınız
Bir klasörde kaybolan bir sayfa strateji değildir. Üç alışkanlık onu kullanımda tutar.
- Her çeyrek bir saat. Yönetim, BT sorumlusu ve gerekirse tedarikçi yol haritasını gözden geçirir: ne yapıldı, ne kaydı ve neden.
- Bütçede sabit bir yer. Yıllık bütçe geçen yılın faturalarından değil, yol haritasından başlar.
- Yeniden yazmak için belirli anlar. Bir satın alma, bir taşınma, BT sorumlunuzun ayrılması, büyük bir olay ya da yeni bir yasal yükümlülük. Yön artık geçerli olmayabilir ve bu bir sonraki yılı beklememelidir.
Sayfayı her büyük satın alımda bir süzgeç olarak da kullanın: bu, yöne ve kararlara uyuyor mu? Uymuyorsa soru satın almanın kötü olup olmadığı değil, stratejinin değişmesi gerekip gerekmediğidir. İkisi de olabilir, yeter ki bilinçli olsun.
BT stratejisinde dört tuzak
- Tedarikçi yazıyor. O zaman onun ürünleri karar olarak yer alır. Tedarikçinin başlangıç noktasına ve yol haritasına katkı vermesine izin verin, ama yönü ve kararları kendinizde tutun.
- Bir dilek listesi. Sırası olmayan yirmi proje strateji değildir. Önce neyin geleceğini seçin ve bu yıl neyin yapılmayacağını açıkça söyleyin.
- Sahibi yok. Bir kararın yanında isim yoksa istisna yeni kural olur ve bir yıl sonra geriye bir şey kalmaz.
- Yalnızca teknolojiden bahsediyor. İş gerekçesi olmayan bir platform seçimi ilk aksilikte ayakta kalmaz. Her karar yöne bağlanabilmelidir.
İşimizin bittiği yer
Yaptıklarımız. Başlangıç noktasının çıkarılmasına yardım ediyor, şirketin yönünü BT kararlarına ve bir yol haritasına çeviriyor ve teknik kısmı yürütüyoruz: iş istasyonları, ağ, bulut, güvenlik ve destek. BT danışmanlığımızı kullananlar, bizsiz de uygulayabilecekleri bir sayfa alır.
Yapmadıklarımız. Şirketin stratejisini biz belirlemeyiz; şirketin nereye gideceği yönetimin kararıdır. Bağımsız bir danışman da değiliz: kendimiz hizmet sunuyoruz ve strateji bir tedarikçi seçimine varırsa adaylardan biri biziz. Tamamen bağımsız bir görüş istiyorsanız, hiçbir şey satmayan birine danışın. Yatırımların ya da sözleşmelerin mali veya hukuki değerlendirmesini de mali müşavirinize ve avukatınıza bırakıyoruz.
BT stratejisi hakkında sorular
KOBİ yöneticilerinin bize en sık sorduğu sorular.
BT stratejisi nedir?
BT stratejisi, bir kurumun BT’si hakkında verdiği kararları ve gerekçelerini kayda geçirir, böylece BT şirketin gittiği yönü destekler. Bir KOBİ için bu; bir yön, birkaç ilke, bir iki yıllık bir yol haritası ve her karar için bir sorumlu demektir. Bir proje listesi ya da bütçe değildir.
Bir KOBİ’nin BT stratejisinde neler olmalı?
Tek cümlelik bir yön, üç ila beş karar, bırakılacaklar, güvenlik ve kişisel verilerin korunması gibi temel koşullar, çeyrek bazında bir yol haritası ve her karar için isimli bir sorumlu. Bunlar tek sayfaya sığar. Mevcut durumun özeti sayfanın kendisinde değil, ekte yer alır.
Küçük bir şirketin BT stratejisine ihtiyacı var mı?
Kapsamlı bir rapora hayır, ama yazıya dökülmüş birkaç karara evet. Bunlar olmadan her satın alma ve her tedarikçi değişikliği ayrı ayrı kararlaştırılır ve kimsenin seçmediği bir ortam büyür. Her çeyrek bir saat gözden geçirilen tek bir sayfa çoğu küçük şirket için yeterlidir.
BT stratejisi ile BT yol haritası arasındaki fark nedir?
Strateji neden ve hangi yöne gidildiğini söyler: yön ve kararlar. Yol haritası oraya varmak için neyin ne zaman yapılacağını söyler. Stratejisi olmayan bir yol haritası bir proje listesidir; yol haritası olmayan bir strateji ise niyette kalır.
BT stratejimizi siz yazabilir misiniz?
Başlangıç noktasını çıkarabilir, BT kararlarını ve yol haritasını hazırlayabilir ve teknik kısmı yürütebiliriz. Şirketin yönünü yönetiminiz belirler. Biz de hizmet sunduğumuz için bağımsız bir danışman değiliz; tamamen bağımsız bir görüş için hiçbir şey satmayan birine danışın.
Daha fazlası
BT stratejisinin bağlandığı konular.
BT stratejinizi tek sayfaya birlikte koyalım mı?
Şirketinizin önümüzdeki yıllarda nereye gittiğini anlatın. Bugün elinizde olanı çıkarır, kararları ve yol haritasını bizsiz de uygulayabileceğiniz tek bir sayfaya koyarız.
Gelen kutunuza pratik BT bilgisi
Yönetim, güvenlik ve çalışma alanı üzerine yeni rehberler; işi yapanlar tarafından yazılıyor. Satış dili yok, abonelikten tek tıkla çıkabilirsiniz.