Offerte aanvragen
Spoed SectorenCarrières Over ons Blog Neem contact op
Tafel met uitgeprinte grafieken, een laptop en een hand met een pen

Total cost of ownership van IT: wat je meetelt, en wat bijna iedereen vergeet

De total cost of ownership van een laptop, een server of een clouddienst is bijna nooit de prijs op de offerte. Die prijs is de enige post die op één factuur staat; de rest zit verspreid over budgetten die niemand naast elkaar legt. Dit stuk noemt geen bedragen. Het geeft de lijst van wat je meetelt, want die is voor elke organisatie hetzelfde.

7 min lezen Geschreven door het team van ITproposal
Kort antwoord

Total cost of ownership is de som van alle kosten over de hele gebruiksduur, van selectie tot het wissen van de laatste gegevens. De aanschafprijs is er één post van.

Leg vóór het rekenen vast over welke periode, per welke eenheid en bij welk dienstniveau je vergelijkt. Zonder die afbakening vergelijk je twee verschillende dingen.

De posten die het vaakst ontbreken zijn eigen tijd, stilstand, de overgang, uitzonderingen, verlenging en de uitstap. Schrijf bij elk getal op wie het aanleverde en op welke aanname.

Wat total cost of ownership is, en waarom de aanschafprijs misleidt

Total cost of ownership, kortweg TCO, is de som van alle kosten die een systeem, apparaat of dienst veroorzaakt over de hele periode dat je het gebruikt: van de eerste offerteronde tot het moment dat de laatste gegevens aantoonbaar zijn gewist. De aanschafprijs is daar één post van, en meestal de enige die op één factuur staat.

Dat maakt hem misleidend. De rest is verspreid over andere budgetten: de uren van je eigen mensen staan bij personeel, stroom en ruimte bij facilitair, de servicedesk bij de beheerleverancier, en de stilstand staat nergens. Wie twee opties alleen op aanschafprijs vergelijkt, vergelijkt het deel dat toevallig zichtbaar is.

Dit stuk noemt geen bedragen, en dat is opzet. Wat een post kost hangt af van je omgeving, je contracten en je mensen; wát er meetelt is voor iedereen hetzelfde. En het is een andere vraag dan het IT-budget: dat gaat over alle IT in één jaar, TCO over één beslissing over de hele levensduur.

Eerst de afbakening: periode, eenheid en dienstniveau

De meeste TCO-vergelijkingen gaan niet mis in de optelling, maar in wat er wordt opgeteld. Leg daarom vier dingen vast voordat je één getal invult:

  • De periode. De gebruiksduur die je werkelijk verwacht, niet de afschrijvingstermijn en niet de looptijd van een contract. Vergelijk alle opties over dezelfde periode. Een huurcontract van drie jaar naast een aankoop die je vijf jaar gebruikt, zegt niets.
  • De eenheid. Per werkplek, per gebruiker, per apparaat of per systeem. Kies de eenheid waarin de beslissing valt, zodat een groei of krimp van het aantal mensen in beide opties hetzelfde doorwerkt.
  • Het dienstniveau. Dezelfde reactietijden, dezelfde back-up, dezelfde beveiliging in elke optie. Een dienst met ondersteuning buiten kantooruren naast een aankoop zonder enige ondersteuning is geen vergelijking maar een keuze tussen twee dingen.
  • De grens van de scope. Wat er bewust buiten valt, zoals het gebouw, de bedrijfssoftware of de telefonie, en dat in alle opties.

Schrijf die vier bovenaan de berekening. Wie er later naar kijkt, ziet dan meteen waarom de uitkomst is wat hij is.

De posten die je meetelt, van aanschaf tot afvoer

Loop de levensduur in vijf fasen af. Niet elke post geldt voor elke beslissing, maar elke post die je overslaat, hoort een bewuste keuze te zijn:

  • Aanschaf. De prijs zelf, en alles eromheen: de tijd om opties te vergelijken, configuratie en installatie, transport, uitrol op de werkplek, het overzetten van gegevens en het opruimen van verpakking.
  • Gebruik. Licenties en abonnementen, onderhoud en ondersteuning, hosting of ruimte, energie en koeling, de netwerkcapaciteit die erbij nodig is, beveiligingssoftware, back-up en monitoring.
  • Mensen. Beheeruren van je eigen IT’er of je leverancier, meldingen bij de servicedesk, training, de inwerktijd van gebruikers en de tijd van wie intern aanspreekpunt is.
  • Verandering. Upgrades, uitbreidingen, koppelingen met andere systemen, en het aanpassen als je organisatie verandert: een nieuwe vestiging, een afdeling erbij, een andere werkwijze.
  • Einde. Gegevens wissen met een bewijs dat het is gebeurd, afvoer of terugname, de restwaarde als je iets verkoopt, en bij een dienst het moment dat je eruit stapt: je gegevens terugkrijgen in een bruikbaar formaat.

De posten die bijna altijd ontbreken

Zes posten zien we in vrijwel elke vergelijking die we onder ogen krijgen over het hoofd gezien. Ze zijn lastig te schatten, en juist daarom horen ze erin, al is het als een benoemde post zonder precies getal:

  • Eigen tijd. De uren van je IT’er, van de collega’s die testen en van het management dat kiest. Ze staan op geen enkele factuur en zijn vaak de grootste post bij software.
  • Stilstand en traagheid. Een apparaat dat aan het eind van zijn leven elke ochtend minuten verliest, of een systeem dat een middag uitvalt. Benoem het in tijd als je het niet in geld kunt uitdrukken.
  • De overgang. De periode waarin oud en nieuw naast elkaar draaien en je beide betaalt, plus de tijd van het overzetten.
  • Uitzonderingen. Elk afwijkend model of elke afwijkende configuratie kost extra beheer, omdat er een eigen procedure, een eigen reserveonderdeel en eigen kennis bij hoort.
  • Verlenging. Wat het contract zegt over prijsaanpassing na de eerste looptijd. Een vergelijking die alleen de eerste periode telt, eindigt waar het duurder kan worden.
  • De uitstap. Wat het kost om weg te gaan: gegevens exporteren, migreren naar een opvolger, een opzegtermijn die doorloopt.

Kopen, huren of als dienst: eerlijk vergelijken

Tussen kopen, huren en een dienst verschuiven de posten. Ze verdwijnen niet. Bij huren of een dienst zitten vervanging bij een defect, het einde van de levensduur en vaak het beheer in de vergoeding; bij kopen draag je die zelf en heb je daartegenover de restwaarde en de vrijheid om een apparaat langer te gebruiken.

Ga daarom per post na of hij erin zit, en bij wie het risico ligt. Een defect buiten de garantie, een gestolen laptop, een medewerker die vertrekt en zijn apparaat inlevert: wie betaalt wat, en staat dat in het contract? Een lagere maandvergoeding waarin schade niet is gedekt, is geen lagere TCO maar een verschoven risico.

Voor hardware zetten we de drie modellen uiteen in huren, leasen of kopen. Bij cloud werkt het anders, omdat de kosten met het gebruik meebewegen; daarover gaat cloudkosten onder controle houden. Leg bij cloud tegen een eigen server vooral de posten naast elkaar die bij de eigen server buiten beeld blijven: stroom, ruimte, vervanging en de tijd van wie hem bijhoudt.

Wie welk getal aanlevert, en wat je opschrijft

Een TCO-berekening is een gezamenlijk stuk. Geen enkele afdeling heeft alle getallen, en een berekening die door één persoon is ingevuld, bevat vooral zijn eigen posten.

  • Financiën: afschrijving, financiering en hoe een huur- of leasecontract wordt verwerkt.
  • IT: beheeruren en het aantal meldingen per soort apparaat of systeem, bij voorkeur uit het ticketsysteem in plaats van uit het geheugen.
  • Inkoop: looptijden, opzegtermijnen en wat er bij verlenging gebeurt.
  • Facilitair: ruimte, energie en koeling.
  • De leverancier: zijn eigen posten, met de aannames erbij, en wat er níét in zijn aanbod zit.

Schrijf bij elk getal de aanname op waar het op rust, en kijk dan welke aanname de uitkomst omdraait. Meestal zijn het er twee of drie: de gebruiksduur, het aantal gebruikers, de groei. Verandert de keuze als je die aanname een stap opschuift, dan is dát het gesprek, niet het totaal. Bewaar de berekening na het besluit en leg haar een jaar later naast de werkelijkheid.

Waar ons werk ophoudt

Wat wij doen. Wij leveren hardware, te koop en te huur, en doen het beheer en de levenscyclus tot en met het gecertificeerd wissen en afvoeren. Voor een TCO-vergelijking leveren we onze eigen posten, met de aannames erbij, en zeggen we welke posten níét in ons aanbod zitten en dus elders in je berekening horen.

Wat wij niet doen. Wij zijn geen accountant en geen fiscalist: hoe je afschrijft, hoe een huur- of leasecontract op de balans komt en wat de fiscale gevolgen zijn, bespreek je met je accountant. Wij vergelijken ook niet namens jou onze offerte met die van een andere leverancier, want daarin zijn wij partij. En het besluit zelf blijft bij jou.

Veelgesteld

Vragen die we hierover krijgen

De vijf die het vaakst terugkomen.

Wat is total cost of ownership?

Total cost of ownership is de som van alle kosten die een apparaat, systeem of dienst veroorzaakt over de hele periode dat je het gebruikt. Naast de aanschaf tellen gebruik, beheer, de tijd van je eigen mensen, veranderingen en het einde van de levensduur mee. Het doel is opties te vergelijken op wat ze werkelijk kosten, niet op wat er op de offerte staat.

Welke kosten vallen onder de TCO van IT?

Vijf groepen: aanschaf (inclusief selectie, configuratie en uitrol), gebruik (licenties, onderhoud, hosting, energie, beveiliging en back-up), mensen (beheer, servicedesk, training), verandering (upgrades en koppelingen) en einde (gegevens wissen, afvoer, restwaarde en de uitstap uit een dienst). Eigen tijd, stilstand en de overgangsperiode worden het vaakst vergeten.

Hoe bereken je de TCO?

Leg eerst de periode, de eenheid, het dienstniveau en de scope vast, zodat alle opties hetzelfde meten. Tel dan per fase van de levensduur de posten op, met bij elk getal wie het aanleverde en op welke aanname. Kijk tot slot welke aanname de uitkomst omdraait; dat is waar het besluit eigenlijk over gaat.

Wat is het verschil tussen TCO en ROI?

De TCO telt wat iets kost over de hele levensduur; de ROI zet daar tegenover wat het oplevert. Je hebt de TCO nodig om een eerlijke ROI te kunnen maken, want een opbrengst die tegen alleen de aanschafprijs wordt afgezet, ziet er altijd beter uit dan hij is. Voor een vervangingsbesluit is de TCO vaak genoeg, omdat de opbrengst van beide opties gelijk is.

Kunnen jullie de TCO voor ons berekenen?

Wij leveren onze eigen posten met de aannames erbij en zeggen welke posten niet in ons aanbod zitten, zodat je berekening compleet wordt. De volledige berekening maak je samen met je eigen afdelingen, omdat de interne uren, ruimte en financiering daar liggen. Afschrijving en fiscale verwerking bespreek je met je accountant, en we vergelijken onze offerte niet namens jou met die van anderen.

Zullen we onze posten naast de jouwe leggen?

Vertel welke beslissing je voorligt en over welke periode. Wij leveren onze posten met de aannames erbij, en zeggen welke posten elders in je berekening horen.

Praktische IT-kennis in je inbox

Nieuwe gidsen over beheer, beveiliging en de werkplek, geschreven door de mensen die het werk doen. Geen verkooppraat, en afmelden kan met één klik.

We gebruiken je adres alleen voor de nieuwsbrief. Zie ons privacybeleid.

Offerte aanvragen Bellen