
E-faktura staje się obowiązkowa: co zmienia się po stronie IT
E-faktura brzmi jak sprawa podatkowa i przepisy rzeczywiście są podatkowe. Tylko że praca leży gdzie indziej: w skrzynce, do której faktury teraz przychodzą, w ERP, które je wystawia, w integracji między nimi i w archiwum. Oto, co IT musi uporządkować, zanim obowiązek dotknie Twoją organizację.
PDF w mailu nie jest e-fakturą. E-faktura to ustrukturyzowany plik, który system czyta bez przepisywania przez człowieka.
Najpierw odbieranie: gdy tylko jeden klient lub kraj to wymaga, Twoja organizacja musi umieć takie faktury przyjmować, przetwarzać i przechowywać.
Przepisy podatkowe i szczegóły dla każdego kraju sprawdzasz u organu podatkowego i swojego doradcy; IT dba o to, żeby systemy poradziły sobie z formatem.
Czym jest e-faktura i czym nie jest
W e-fakturowaniu faktura przechodzi jako plik ustrukturyzowany z systemu dostawcy do systemu odbiorcy. Pola takie jak numer VAT, pozycje faktury, kwoty i numer zamówienia leżą w stałym miejscu, więc księgowość może je wczytać bez przepisywania i bez skanera zgadującego, co tam jest napisane.
To coś innego niż to, co większość organizacji dziś nazywa „fakturowaniem cyfrowym”. PDF wysłany mailem jest obrazem faktury, a nie e-fakturą w rozumieniu nowych przepisów. Ta różnica jest sednem całej zmiany: PDF musi przeczytać człowiek, e-fakturę maszyna.
- Norma: europejska norma EN 16931 opisuje, jakie dane zawiera e-faktura. Formaty takie jak UBL są jej rozwinięciami.
- Sieć: Peppol to sieć, którą takie faktury przechodzą między organizacjami. Podłączasz się do niej przez dostawcę usługi, tak zwany access point.
- Skutki dla IT: plik niekoniecznie trafia już do skrzynki pocztowej i musi zostać odebrany, sprawdzony i zachowany przez system.
Gdzie e-faktura staje się obowiązkowa i gdzie to sprawdzić
Kierunek w całej Europie jest ten sam, tempo różni się w zależności od kraju. To, co w chwili pisania jest ustalone:
- Europa: pakiet ViDA (VAT in the Digital Age) czyni e-fakturę standardem w handlu między podatnikami VAT z różnych państw członkowskich i pozwala państwom wprowadzać własny obowiązek krajowy.
- Polska: faktury ustrukturyzowane wystawia się i odbiera w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Terminy i zakres obowiązku zależą od wielkości firmy i rodzaju transakcji, dlatego sprawdź je u swojego doradcy podatkowego i w komunikatach Krajowej Administracji Skarbowej.
- Belgia: od 1 stycznia 2026 r. obowiązkowa jest ustrukturyzowana e-faktura między belgijskimi przedsiębiorstwami będącymi podatnikami VAT, ze standardową siecią Peppol.
- Niemcy: od 1 stycznia 2025 r. każde przedsiębiorstwo krajowe musi umieć odbierać e-faktury; dla wysyłania obowiązują przepisy przejściowe.
Dwa pytania decydują, kiedy to Cię dotknie: gdzie sam jesteś podatnikiem VAT i gdzie są Twoi klienci i dostawcy. Polska organizacja z belgijskim oddziałem albo niemieckimi odbiorcami może być na tapecie wcześniej, niż sugerują polskie przepisy. Jaki przepis obowiązuje w Twojej sytuacji i od kiedy, to pytanie do doradcy podatkowego lub księgowego i do organu podatkowego danego kraju; na te pytania nie odpowiadamy.
Odbieranie to pierwsza praca
Wysyłanie można zaplanować, odbierania nie: gdy dostawca ma obowiązek wysłać e-fakturę, ta przychodzi, czy jesteś gotowy, czy nie. Zacznij więc od strony przychodzącej.
- Sprawdź, gdzie faktury przychodzą teraz. Wspólna skrzynka, linia skanująca, portal dostawcy, skrzynka jednego pracownika. Często okazuje się, że jest tych miejsc więcej, niż myślano.
- Wybierz, gdzie lądują e-faktury. W samym programie księgowym, przez moduł jego dostawcy albo przez osobną usługę, która je przekazuje. Wybór należy do działu finansowego; IT dba, żeby trasa działała i nie została druga, zapomniana furtka.
- Załatw rejestrację w sieci. Identyfikator (w Peppolu Peppol-ID) na nazwę Twojej organizacji, dla każdego podmiotu prawnego, jeśli jest ich więcej, i ustal, kto tym zarządza.
- Przetestuj na prawdziwej fakturze. Poproś zaprzyjaźnionego dostawcę o e-fakturę i śledź ją, aż zostanie zaksięgowana i zarchiwizowana. Integrację, która działa tylko na papierze, odkryjesz inaczej dopiero przy pierwszym wezwaniu do zapłaty.
Wysyłanie: Twoje dane podstawowe stają się widoczne
PDF znosi niedbałość; e-faktura nie. System odbiorcy sprawdza pola obowiązkowe i może odrzucić fakturę. Co przy PDF było pytaniem działu rozrachunków, staje się odrzuconym plikiem.
Co uporządkować z wyprzedzeniem:
- Dane klientów: numery VAT, numery rejestrowe, adresy i identyfikator sieci każdego klienta, któremu tak fakturujesz.
- Referencje: numery zamówień i miejsca powstawania kosztów, które duzi klienci narzucają. Gdy brakuje referencji, faktura stoi.
- Obsługa błędów: kto widzi odrzuconą fakturę, jak szybko i kto ją poprawia. Bez stałego właściciela odrzucenie leży tygodniami w kolejce, której nikt nie otwiera.
Integracje: który system wystawia fakturę
W wielu organizacjach faktury wystawia nie jeden system, lecz trzy albo cztery: ERP, sklep internetowy, ewidencja godzin, system kasowy, czasem arkusz. Każde z tych źródeł musi odtąd dostarczać właściwy format albo przekazywać dane systemowi, który to potrafi.
- Sporządź listę źródeł i dla każdego: co fakturuje, komu i czy dostawca tego oprogramowania obsługuje e-fakturę albo to obiecuje.
- Ustal, kto jest właścicielem każdej integracji. Dostawca oprogramowania, usługa e-fakturowania czy Wasze IT. Przy awarii to pierwsze pytanie i nie chcesz wtedy szukać odpowiedzi.
- Zadbaj o monitoring integracji. Integracja, która staje, nie wyświetla błędu na ekranie; po prostu przestaje cokolwiek wysyłać. Ustal, kto to zauważy i jak.
Archiwum: przechowuj plik, a nie tylko wizualizację
Obowiązek przechowywania dokumentów dotyczy także e-faktur, zgodnie z przepisami podatkowymi i rachunkowymi. Różnica w porównaniu z dawnymi czasami: oryginałem jest plik ustrukturyzowany, a nie czytelny PDF, który robi z niego Twój system. Przechowuj więc plik w takiej postaci, w jakiej przyszedł albo wyszedł.
- Niezmienne i możliwe do odnalezienia: archiwum, w którym nikt nie zmieni faktury po fakcie i w którym fakturę sprzed pięciu lat znajdziesz w kilka minut. Więcej o tym piszemy w artykule o archiwizacji cyfrowej.
- Kopia zapasowa i wyjście: jeśli faktury leżą w usłudze, chcesz wiedzieć, jak je stamtąd zabrać, gdy zmienisz dostawcę. Zapytaj o to, zanim podpiszesz.
- Poczta osobno: faktura, która mimo wszystko przychodzi mailem, podlega archiwizacji poczty.
Uprawnienia i oszustwa fakturowe
E-faktura utrudnia wysłanie sfałszowanego PDF, ale nie usuwa najbardziej znanego oszustwa: „dostawcy”, który zgłasza zmianę numeru rachunku. Takie zgłoszenie wciąż przychodzi mailem lub telefonem, a pieniądze wciąż idą do tego, kto zmienia dane podstawowe.
- Uprawnienia w portalu i programie księgowym: kto może zmieniać dane podstawowe, kto może płacić i czy to różne osoby.
- MFA na każdym koncie, które może przeglądać, zatwierdzać lub przekazywać faktury.
- Stała kontrola przy zmianie numeru rachunku: oddzwoń na numer, który już miałeś, nigdy na numer z wiadomości.
Jak zabezpieczyć stronę poczty, przeczytasz w opisie ochrony stacji końcowych i poczty.
Gdzie kończy się nasza praca
Co robimy. Dbamy, żeby Twoje systemy mogły odbierać i wysyłać e-faktury: trasę ze skrzynki lub sieci do programu księgowego, integracje z ERP i innymi źródłami, uprawnienia i MFA, monitoring, archiwum i kopię zapasową. Mamy certyfikat ISO/IEC 27001 i tak obchodzimy się z tymi danymi.
Czego nie robimy. Nie jesteśmy doradcą podatkowym, księgowym ani prawnikiem: nie mówimy, kiedy obowiązek wchodzi w życie dla Twojej organizacji ani co podatkowo musi znaleźć się na fakturze. Sprawdź to w organie podatkowym kraju, w którym fakturujesz, i u swojego doradcy. Nie jesteśmy też platformą e-fakturowania ani dostawcą usługi Peppol; ta usługa pochodzi od strony trzeciej, a my dbamy, żeby Twoje środowisko się z nią łączyło.
Pytania, które nam zadajecie
Pięć, które wracają najczęściej.
Czym jest e-faktura?
E-faktura to wysyłanie i odbieranie faktur jako ustrukturyzowanego pliku, który system może automatycznie wczytać. Dane leżą w stałym miejscu według europejskiej normy EN 16931, a faktura przechodzi zwykle z systemu do systemu przez sieć lub krajowy system. Nikt nie musi już niczego przepisywać.
Czy faktura w PDF jest e-fakturą?
Nie. PDF to czytelna wizualizacja, którą musi przetworzyć człowiek. E-faktura w rozumieniu nowych przepisów to plik ustrukturyzowany, na przykład w UBL, który czyta system. Wiele programów wysyła oba, ale oryginałem jest plik ustrukturyzowany.
Kiedy e-faktura staje się obowiązkowa w Polsce?
Faktury ustrukturyzowane wystawia się i odbiera w Krajowym Systemie e-Faktur, a terminy i zakres obowiązku zależą od wielkości firmy i rodzaju transakcji. Szczegóły sprawdź u doradcy podatkowego i w komunikatach Krajowej Administracji Skarbowej. Jeśli masz klientów lub oddziały w Belgii albo Niemczech, sprawdź też tamtejsze przepisy, bo te już obowiązują.
Czym jest Peppol?
Peppol to sieć i zestaw ustaleń, przez które organizacje wymieniają e-faktury i inne pliki. Podłączasz się przez dostawcę usługi, access point, i dostajesz identyfikator, pod którym inni mogą Cię znaleźć. W Belgii jest to między innymi standardowa droga dla e-faktury.
Czy jesteście platformą e-fakturowania albo doradcą podatkowym?
Nie, ani jednym, ani drugim. Dbamy, żeby Twoje systemy mogły odbierać i wysyłać e-faktury: integracje, uprawnienia, monitoring, archiwum i kopia zapasowa. Usługa przesyłająca faktury przez sieć pochodzi od strony trzeciej, a pytanie podatkowe, kiedy i jak fakturować, należy do doradcy podatkowego i organu podatkowego.
Czytaj dalej
Z czym łączy się e-faktura.
Zmapujemy Wasze przepływy faktur?
Przejdziemy przez to, gdzie faktury teraz przychodzą i wychodzą, które systemy je wystawiają i gdzie są przechowywane, i powiemy, co technicznie trzeba zrobić. Pytania podatkowe zostawiamy Twojemu doradcy.
Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce
Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.