Zapytaj o ofertę
Awaria Branże Kariera O nas Blog Kontakt
Zbliżenie dwóch monitorów z wierszami logów i kolorowym wyjściem terminala

SPF, DKIM i DMARC: trzy zamki w jednych drzwiach

Każdy może wysłać e-mail z Twoją domeną w polu nadawcy. To nie błąd poczty, tak ją zaprojektowano. Te trzy rekordy pozwalają to zamknąć, a kolejność, w jakiej je włączasz, decyduje o tym, czy Twoja własna poczta nadal będzie dochodzić.

8 min czytania Napisane przez zespół ITproposal
Krótka odpowiedź

Poczta e-mail nie ma wbudowanej weryfikacji nadawcy. Bez tych trzech rekordów każdy może wysłać wiadomość wyglądającą, jakby pochodziła od Twojego dyrektora, a serwer odbiorcy nie ma jak sprawdzić, że tak nie jest.

Każdy z nich robi coś innego. SPF mówi, które serwery mogą wysyłać w Twoim imieniu, DKIM podpisuje wiadomość, a DMARC mówi odbiorcy, co zrobić, gdy jedno z nich się nie zgadza. Dopiero z DMARC coś się naprawdę dzieje.

Kolejność nie jest dowolna. Zacznij od trybu obserwacji, przez kilka tygodni czytaj raporty, posprzątaj to, czego nie znałeś, i dopiero potem włącz odrzucanie. Odwrotnie zablokujesz własny newsletter.

Dlaczego to jest potrzebne

Poczta powstała w czasach, gdy uczestnicy znali się nawzajem. Dlatego nie ma w niej żadnej kontroli, kto wysyła wiadomość. Pole nadawcy to zwykłe pole w wiadomości i możesz wpisać w nie, co chcesz, tak jak na kopercie możesz napisać dowolny adres zwrotny.

Z tego wynika oszustwo, które w praktyce widzimy najczęściej, a nie jest to pojedyncza wiadomość phishingowa z błędami. To porządny e-mail od dostawcy, w którym stoi, że zmienił się numer rachunku. Albo wiadomość od dyrektora do księgowości, krótka i pospieszna, o płatności, która musi wyjść jeszcze dziś.

Oba działają, bo odbiorca nie ma powodu do wątpliwości: na górze jest znany adres. I oba można zatrzymać po stronie serwera odbiorcy, o ile zapisałeś, kto może wysyłać w imieniu Twojej domeny.

Jest jeszcze powód, który nie ma nic wspólnego z bezpieczeństwem: dostarczalność. Najwięksi dostawcy poczty zaczęli w 2024 roku wymagać tych rekordów od nadawców wysyłających dużo wiadomości. Domena bez DMARC częściej ląduje w spamie i zauważysz to po fakturach i newsletterze, zanim zauważysz to po incydencie.

SPF: kto może wysyłać w Twoim imieniu

SPF to lista. W DNS wpisujesz jedną linię, która mówi, jakie serwery mogą wysyłać pocztę z Twoją domeną jako nadawcą. Serwer odbiorcy sprawdza, skąd przyszła wiadomość, czyta Twoją listę i stwierdza, czy się zgadza.

Brzmi prościej, niż jest, bo ta lista prawie nigdy nie zawiera tylko Twojego serwera pocztowego. Jest na niej program księgowy wysyłający faktury, usługa newslettera, system rekrutacyjny, system zgłoszeń wysyłający potwierdzenia, a czasem jeszcze stary serwer, o którym nikt nie pamięta. Każdy, kto wysyła w Twoim imieniu, musi się na niej znaleźć.

Dwie rzeczy psują się tu standardowo:

  • Limit dziesięciu zapytań. Rekord SPF może kosztować najwyżej dziesięć zapytań DNS. Każda dodana usługa się wlicza, a przy kilku dostawcach łatwo go przekroczyć. Po przekroczeniu wynik nie brzmi „nieprawidłowy”, tylko „błąd”, i to może uderzyć w Twoją własną pocztę.
  • Końcówka rekordu. Jeśli kończy się na ~all, domena mówi: „reszta jest podejrzana, ale i tak dostarcz”. Jeśli kończy się na -all, mówi: „reszta nie jest nasza”. To drugie jest celem, ale to ono daje ryzyko, gdy Twoja lista jest niekompletna.

SPF i tak zawodzi przy przekazywaniu wiadomości. Jeśli ktoś przekieruje Twoją pocztę na inny adres, wyśle ją jego serwer, którego nie ma na Twojej liście. Tego nie da się naprawić; to właśnie dlatego sam SPF nie wystarcza.

DKIM: podpis, który przetrwa przekazanie

DKIM rozwiązuje dokładnie to. Zamiast sprawdzać, skąd przyszła wiadomość, podpisujesz ją. Twój serwer pocztowy podpisuje wiadomości wychodzące kluczem prywatnym, a pasujący klucz publiczny leży w Twoim DNS. Odbiorca go pobiera i sprawdza, czy podpis pasuje do treści.

Zaleta jest taka, że podpis jest przypięty do wiadomości, a nie do serwera. Gdy poczta zostanie przekazana dalej, podpis wędruje razem z nią i nadal jest poprawny. Gdy treść zostanie po drodze zmieniona, przestaje być poprawny, i właśnie to chcesz wiedzieć.

Na co zwracać uwagę:

  • Każdy nadawca podpisuje osobno. Usługa newslettera ma własny klucz pod własnym selektorem. Jednego rekordu DKIM dla wszystkiego nie ma.
  • Długość klucza. Niektóre starsze konfiguracje wciąż używają 1024 bitów. Nowe klucze ustawiasz na 2048.
  • Wymiana należy do sprawy. Klucz, który stoi tam od dziesięciu lat, to klucz, którym nikt już nie zarządza.

SPF i DKIM razem pokrywają prawie wszystkie przypadki. Żaden z nich nie mówi jednak, co zrobić, gdy coś pójdzie źle. Wydają werdykt i zostawiają odbiorcę ze zgadywaniem.

DMARC: rekord, od którego coś zależy

DMARC to warstwa wierzchnia i jedyny z trzech rekordów, z którego serwer odbiorcy odczytuje polecenie. Mówi dwie rzeczy: co chcesz zrobić z pocztą, która nie przechodzi przez SPF ani DKIM, i dokąd mają trafiać raporty.

Są trzy tryby i przechodzi się je w tej kolejności:

  • Obserwacja. Nie rób nic, ale codziennie przysyłaj mi zestawienie, kto wysyłał w imieniu mojej domeny. Tu zaczynasz i to nie może zaszkodzić.
  • Kwarantanna. To, co się nie zgadza, trafia do spamu. Poczta nadal dochodzi, ale już nie do skrzynki odbiorczej.
  • Odrzucanie. To, co się nie zgadza, jest odrzucane i nigdzie nie dochodzi. To jest cel, ale też tryb, w którym zapomniany dostawca staje się widoczny, bo jego poczta znika.

Jest jedna subtelność, którą często się pomija. DMARC sprawdza nie tylko, czy SPF lub DKIM przechodzi, ale też czy domena, która przechodzi, jest tą samą domeną, którą widzi czytelnik. Usługa newslettera, która wysyła i podpisuje własną domeną, przechodzi SPF i DKIM, a mimo to oblewa DMARC. Dlatego takie usługi trzeba jawnie ustawić na wysyłanie z Twojej domeny; prawie każdy dostawca ma do tego ustawienie.

Codzienne raporty to XML i nie da się ich czytać ręcznie. Są usługi, które zamieniają je w czytelne zestawienie, i warto za to zapłacić: bez tych raportów ostatni krok robisz po omacku.

Kolejność, w jakiej to włączasz

Większość tekstów na ten temat dotyczy samych rekordów. Prawdziwa praca jest w tygodniach pomiędzy nimi i tam też zaczyna się psuć, gdy ktoś chce to skończyć w jedno popołudnie.

Tak robimy to my:

  • Tydzień pierwszy: inwentaryzacja i obserwacja. Ustaw SPF i DKIM dla nadawców, których znasz, a DMARC w trybie obserwacji. Dostarczanie jeszcze się nie zmienia.
  • Tygodnie od drugiego do czwartego: czytanie raportów. Tu wychodzi lista tego, co jeszcze wysyła w Twoim imieniu. Zawsze jest tego więcej, niż ktokolwiek myślał: stary sklep internetowy, program do ewidencji czasu pracy, usługa marketingowa z kampanii sprzed dwóch lat.
  • Tydzień czwarty: porządki i podłączenie. To, co chcesz zostawić, podłączasz poprawnie do swojej domeny. To, czego nikt nie zna, wyłączasz; zwykle to połowa.
  • Tydzień piąty: kwarantanna. Przechodzisz do trybu pośredniego i dalej czytasz raporty. To, co przeoczyłeś, daje o sobie znać teraz, gdy kolega mówi, że jego maile z potwierdzeniami lądują w spamie.
  • Dopiero potem: odrzucanie. Jeśli przez dwa tygodnie w raportach nie pojawia się nic nowego, to nie jest wydarzenie. Zrobione wcześniej, już nim jest.

Policz od sześciu do ośmiu tygodni od początku do końca, z czego większość to czekanie i czytanie. To nie jest wolno; na tym polega różnica między domeną zamkniętą a domeną, z której faktury przestają dochodzić.

I ustaw sobie przypomnienie. Każda nowa usługa, która zacznie wysyłać w Twoim imieniu (nowy system kadrowy, inny dostawca newslettera), musi zostać dodana, a w dniu, w którym ktoś o tym zapomni, jego poczta nie dojdzie.

Najczęstsze pytania

Pytania, które słyszymy najczęściej

Te, które padają najczęściej, gdy temat trafia na stół.

Czy potrzebujemy wszystkich trzech, czy wystarczy jeden?

Wszystkich trzech, bo nie zastępują się nawzajem. SPF mówi, które serwery mogą wysyłać, i przestaje działać, gdy ktoś przekaże Twoją pocztę dalej. DKIM podpisuje wiadomość i ten podpis przetrwa przekazanie, ale nie mówi, co zrobić, gdy podpisu brakuje. DMARC to jedyny rekord, z którego serwer odbiorcy odczytuje polecenie, i działa tylko wtedy, gdy pod nim jest coś, co można sprawdzić. Dwa z trzech to połowa środka.

Co stanie się z naszym newsletterem po włączeniu DMARC?

Jeśli niczego nie przygotujesz, zniknie. Usługa newslettera domyślnie wysyła z własnej domeny, a ta nie przechodzi kontroli DMARC, bo nie jest domeną, którą widzi czytelnik. Prawie każdy dostawca ma ustawienie wysyłania i podpisywania z Twojej domeny; trzeba je włączyć, zanim przejdziesz do odrzucania. Po to właśnie są tygodnie w trybie obserwacji: w raportach widać, które usługi nie mają tego jeszcze dobrze ustawionego.

Prawie nie wysyłamy poczty. Czy to nadal jest potrzebne?

Właśnie wtedy. Domena, z której prawie nic nie wychodzi, jest atrakcyjna do nadużyć, bo nie ma wzorca, na tle którego cokolwiek by się wyróżniało. Są domeny, które tylko obsługują stronę i nigdy nie wysyłają poczty; one też powinny mieć rekord DMARC z odrzucaniem i pusty rekord SPF. To dziesięć minut pracy, które zamyka drzwi, jakie inaczej stoją otworem.

Czy możemy zrobić to sami, czy potrzebujemy pomocy?

Ustawienie rekordów nie jest trudne i administrator z dostępem do DNS poradzi sobie sam. Problem zaczyna się w środku: czytanie raportów, rozpoznanie, który nieznany nadawca jest Twoją prawdziwą usługą, a który nie, i ocena, czy można przejść do następnego trybu. To kilka godzin tygodniowo przez półtora miesiąca. Kto nie ma na to czasu, w praktyce zostaje przy obserwacji, a wtedy masz raportowanie bez ochrony.

Powiązane usługi

Gdzie to u nas trafia

Usługi, pod które podpada ten temat.

Chcesz wiedzieć, kto teraz wysyła w Twoim imieniu?

Rekord DMARC w trybie obserwacji daje w ciągu tygodnia listę. Jest prawie zawsze dłuższa, niż się spodziewasz, i należy do Ciebie.

Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce

Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.

Twój adres wykorzystujemy wyłącznie do wysyłki newslettera. Zobacz naszą politykę prywatności.

Kontakt Zadzwoń