
Skan bezpieczeństwa IT czy audyt IT: co raport mówi, a czego nie
Skan bezpieczeństwa IT robi się szybko i daje długą listę. Audyt IT patrzy szerzej: oprócz techniki także na to, kto ma dostęp do czego, czy kopia zapasowa da się odtworzyć i co jest spisane. Dla małej i średniej firmy różnica między jednym a drugim to połowa wartości, a kolejność, w jakiej bierzesz się za wyniki, to druga połowa.
Skan znajduje to, co widzi maszyna: brakujące aktualizacje, otwarte porty, wygasłe certyfikaty. Audyt patrzy też na to, co pokazuje tylko rozmowa i spojrzenie w ustawienia, jak uprawnienia, kopie zapasowe i dokumentacja.
Raport czytaj pod kątem powagi i dostępności. Poważne znalezisko w systemie, do którego nikt z zewnątrz nie sięga, może poczekać na umiarkowane, które wisi w internecie.
Potem zacznij od kont i kopii zapasowej, a nie od najdłuższej listy. Kto ma w porządku konta administratorów i przetestowane odtwarzanie, przetrwa większość incydentów, które opisuje reszta raportu.
Co obejmuje audyt IT w małej firmie
To, co w małej firmie nazywa się audytem IT, to zwykle przegląd: stała runda po miejscach, w których w praktyce coś się psuje. Siedem elementów zawsze musi się w nim znaleźć, a raport, który któryś pomija, o tej części niczego nie mówi.
- Inwentarz. Jakie są urządzenia, serwery, usługi chmurowe i licencje i czyje. Czego nie ma na liście, nie jest aktualizowane ani nadzorowane.
- Sieć. Co jest dostępne z zewnątrz, jak ustawiony jest firewall i czy goście, kasy albo kamery mają własny segment.
- Kopia zapasowa. Nie to, czy kopia działa, tylko kiedy ostatnio coś odtworzono i czy jest kopia, której napastnik z uprawnieniami administratora nie może skasować.
- Konta i uprawnienia. Kto ma prawa administratora, czy uwierzytelnianie wieloskładnikowe jest włączone wszędzie i ile kont zostało po osobach, które już odeszły.
- Poprawki. Ile trwa, zanim aktualizacja trafi na każde urządzenie, i które systemy nie dostają już aktualizacji.
- Zabezpieczenia. Ochrona stacji końcowych, filtrowanie poczty, logowanie i to, czy ktoś te logi czyta.
- Dokumentacja. Czy ktoś inny przejmie sprawy, gdy stały administrator jutro wypadnie: sejf haseł, schemat sieci, umowy, plan na wypadek problemów.
Ostatni punkt pomija się najczęściej, bo nie ma czego skanować. To też pytanie, które jako pierwsze zadaje ubezpieczyciel albo duży klient.
Audyt, skan podatności i pentest: trzy różne pytania
Te trzy słowa są używane zamiennie i wtedy dostajesz coś innego, niż myślałeś, że zamawiasz.
- Skan podatności pyta: które znane słabe punkty są otwarte? Zautomatyzowany, powtarzalny i powinien działać okresowo. Zobacz też naszą stronę o skanowaniu podatności.
- Test penetracyjny pyta: jak daleko zajdzie ktoś, kto naprawdę próbuje? Człowiek, który łączy słabe punkty i znajduje to, czego skaner nie widzi, jak błąd w logice albo łańcuch trzech drobiazgów.
- Audyt pyta: czy całość jest urządzona porządnie i czy da się to wykazać? Dotyczy to też ustaleń, uprawnień, odtwarzania i papieru.
Zasada kolejności: najpierw audyt albo przynajmniej skan, potem naprawa, a dopiero potem testy. Pentest na środowisku, które nigdy nie było skanowane, daje głównie znaleziska, które znalazłby też skaner.
Co skan bezpieczeństwa IT mówi, a czego nie
Co mówi. Których aktualizacji brakuje, które usługi są niepotrzebnie otwarte, które certyfikaty wygasły i które urządzenia nadal mają hasło domyślne. Prawie każdy pierwszy skan znajduje też sprzęt, o którym nikt już nie pamiętał, i to często najbardziej przydatny wiersz raportu.
Czego nie mówi. Czy kopia zapasowa da się odtworzyć, czy pracownik, który odszedł, może jeszcze się zalogować, czy uprawnienia pasują do stanowiska i czy ktoś zauważa alarm. Skan widzi tylko to, co widać przez sieć, i mierzy obecność: „działa antywirus” nie znaczy, że ktoś czyta jego komunikaty.
Na co zwrócić uwagę. Zielony raport ze skanu samej zewnętrznej strony oznacza, że zewnętrzna strona wygląda dobrze. Zawsze pytaj więc, co zeskanowano, od środka czy z zewnątrz, z danymi logowania czy bez. Skan z kontem widzi brakujące aktualizacje na stanowiskach; skan bez konta widzi głównie to, co wisi w internecie.
Trzy decyzje, zanim zaczniesz
- Po co chcesz to wiedzieć. Dla siebie, dla ubezpieczyciela, dla klienta z ankietą albo z powodu NIS2. Odpowiedź decyduje o akcentach i o tym, czy potrzebujesz obrazu wewnętrznego, czy raportu, który pokażesz osobie trzeciej.
- Co wchodzi w zakres. Wszystkie lokalizacje, także osoby pracujące zdalnie, także Microsoft 365 i inne usługi chmurowe. Czego nie ma w zakresie, tego nie ma w raporcie, i nie widać tego po nim.
- Kto się tym zajmie. Ustal z góry, kto dostaje wyniki i kto decyduje o każdym punkcie. Raport, który zostaje u administratora, który ma go sam naprawić, staje się listą, której nikt nie kończy.
Pomocne są ramy odniesienia, takie jak ISO 27001 czy wymagania NIS2. Żadne z nich nie zastępuje spojrzenia na Twoje własne środowisko, ale dają miarę.
Jak czytać raport
Dobry raport ma przy każdym znalezisku cztery rzeczy: co znaleziono, gdzie jest dowód, jak poważne to jest i jakie jest zalecenie. Jeśli brakuje dowodu, nie sprawdzisz, czy naprawa się udała.
- Sortuj według powagi i dostępności. Krytyczna podatność w systemie wewnętrznym jest mniej pilna niż umiarkowana w dostępie VPN albo serwerze pocztowym.
- Szukaj wzorców. Dwadzieścia wierszy „brakująca aktualizacja” na dwudziestu laptopach to jedno znalezisko: proces poprawek nie działa. Naprawiasz to raz, a nie dwadzieścia razy.
- Podsumowanie czytaj na końcu. Ocena albo sygnalizator streszcza to, co w raporcie jest, i ukrywa to, czego w nim nie ma. Najpierw spójrz na zakres.
Raport na osiemdziesiąt punktów bez kolejności nie zostanie wykonany. Jeśli takiego nie dostajesz, poproś o wersję z priorytetem przy każdym punkcie.
Co robisz potem, w tej kolejności
- 1. Konta administratorów i uwierzytelnianie wieloskładnikowe. Konta osób, które odeszły, usuń; administrowanie na osobnych kontach; weryfikacja włączona wszędzie. To praca jednego popołudnia i zamyka najczęściej używane wejście.
- 2. Przetestowane odtwarzanie. Odtwórz plik i całą maszynę i zanotuj, ile to trwało. Dopiero wtedy wiesz, ile warta jest kopia zapasowa.
- 3. Wszystko, co jest dostępne z zewnątrz. VPN, firewall, poczta, pulpit zdalny: zaktualizuj albo zamknij. To też pierwsze, co widzi napastnik.
- 4. Proces poprawek, a nie same poprawki. Zadbaj, żeby aktualizacje trafiały odtąd same i dały się kontrolować, tak by lista przy następnym skanie była krótsza, a nie inna.
- 5. Inwentarz i dokumentacja. Uzupełnij listę o to, co znalazł skan, i spisz, co powinien wiedzieć następca.
- 6. Ponowny skan. Dopiero drugi skan pokazuje, że naprawa się udała. To też dowód, który pokażesz klientowi albo ubezpieczycielowi.
Przypisz każdemu punktowi właściciela i datę. Bez tych dwóch rzeczy ten sam audyt za rok da ten sam wynik. Jeśli chcesz, żeby to trwało, miejsce na to jest w bieżącej obsłudze, a nie w projekcie.
Gdzie kończy się nasza praca
Co robimy. Sam przegląd: inwentarz, sieć, kopie zapasowe, konta, poprawki, zabezpieczenia i dokumentacja, z raportem w kolejności i właścicielem przy każdym punkcie. Skanujemy okresowo, test penetracyjny wykonujemy jako osobne zlecenie z uzgodnionym zakresem, a prace naprawcze po nim to praca, którą wykonujemy codziennie. Mamy certyfikaty ISO 9001 i ISO/IEC 27001; to coś mówi o tym, jak pracujemy.
Czego nie robimy. Nie certyfikujemy i nie jesteśmy akredytowanym audytorem. Certyfikat ISO 27001 wydaje jednostka certyfikująca, która ma do tego akredytację, w Polsce nadaje ją Polskie Centrum Akredytacji. Audyt ustawowy, jak badanie sprawozdania finansowego, wykonuje biegły rewident albo audytor IT, który ma do tego uprawnienia. Nasz raport to obraz wewnętrzny i lista robocza, a nie oświadczenie dla osób trzecich. Pomagamy za to przygotować się do takiego audytu.
Pytania, które słyszymy najczęściej
Pięć, które wracają najczęściej.
Jaka jest różnica między skanem bezpieczeństwa IT a audytem IT?
Skan jest zautomatyzowany i szuka znanych słabych punktów przez sieć: brakujących aktualizacji, otwartych portów, wygasłych certyfikatów. Audyt patrzy szerzej, także na to, czego skan nie widzi, jak uprawnienia, kopie zapasowe, stare konta i dokumentacja. Skan jest więc częścią audytu, a nie jego zamiennikiem.
Jaka jest różnica między skanem podatności a pentestem?
Skan podatności wylicza, co jest znanym otwartym punktem; test penetracyjny to człowiek, który próbuje tymi słabymi punktami naprawdę się dostać. Skan robisz okresowo, test przy nowej aplikacji, po dużej zmianie albo gdy klient o to prosi. Testowanie bez wcześniejszego skanowania daje głównie znaleziska, które znalazłby też skaner.
Jak często mała firma powinna robić audyt IT?
Pełny przegląd ma sens przy nowym dostawcy, po dużej zmianie albo gdy prosi o niego klient lub ubezpieczyciel, a poza tym raz w roku. Skanować należy częściej, bo co tydzień pojawiają się nowe podatności. Ważniejsza od częstotliwości jest to, żeby punkty z poprzedniej rundy zostały zamknięte.
Co zrobić najpierw po audycie IT?
Zacznij od kont administratorów i uwierzytelniania wieloskładnikowego, a potem raz naprawdę coś odtwórz z kopii zapasowej. Potem przychodzi wszystko, co jest dostępne z zewnątrz. Te trzy rzeczy zamykają najczęściej używane wejścia i wymagają niewiele czasu w porównaniu z resztą raportu.
Czy możecie nas certyfikować albo zrobić oficjalny audyt?
Nie. Nie jesteśmy akredytowanym audytorem i nie certyfikujemy; certyfikat ISO wydaje jednostka certyfikująca, a audyt ustawowy wykonuje uprawniony biegły rewident albo audytor IT. Robimy przegląd, naprawę i przygotowanie, żebyś był gotowy, gdy taki audyt nadejdzie.
Czytaj dalej
Trzy usługi, do których odsyła audyt.
Zerkniemy, co u Ciebie stoi otworem?
Napisz, ile masz stanowisk i lokalizacji oraz po co chcesz to wiedzieć. Dostaniesz propozycję przeglądu z zakresem i raport z kolejnością zamiast długiej listy.
Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce
Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.