
Outsourcing IT: pięć modeli i co każdy z nich zostawia u Ciebie
Outsourcing IT to nie pytanie „tak albo nie”, tylko wybór formy: oddać wszystko, współpracować obok własnego informatyka, oddać jeden obszar, wynająć specjalistę albo zlecić projekt. Każdy model wynosi na zewnątrz inną część pracy, a różnicę naprawdę widać dopiero w umowie i przy wyjściu.
Istnieje pięć powszechnych form outsourcingu IT: pełny, współzarządzany obok własnego informatyka, per obszar, delegowanie specjalisty i projekt. Nie wykluczają się nawzajem.
Sterowanie, architektura oraz własność licencji, kont i dokumentacji zostają w każdym modelu po stronie organizacji. Outsourcing przesuwa pracę, a nie odpowiedzialność.
Model wyznacza rodzaj umowy: umowa rezultatu z poziomami usług, umowa starannego działania albo zlecenie z odbiorem. Wyjście z umowy powinno być zapisane we wszystkich pięciu.
Pięć modeli outsourcingu IT
Kto mówi „outsourcing IT”, ma zwykle na myśli jeden z tych pięciu. W ofercie wyglądają podobnie, w praktyce różnią się głównie tym, kto odpowiada, gdy w poniedziałek rano coś nie działa.
- Pełny outsourcing. Jedna firma zarządza całym środowiskiem: stanowiskami, serwerami lub chmurą, siecią i service deskiem. Wewnątrz nikt już nie zajmuje się IT, ale ktoś kieruje dostawcą.
- Współzarządzanie (co-managed). Twój informatyk lub zespół IT zostaje, a partner przejmuje uzgodnioną część: zgłoszenia, nadzór poza godzinami pracy, aktualizacje lub moce na projekty. Obie strony pracują w tym samym środowisku.
- Per obszar. Oddajesz jedną dziedzinę, a resztę zostawiasz: tylko service desk, tylko nadzór nad bezpieczeństwem, tylko sieć. Często stoi wtedy obok siebie kilku dostawców.
- Delegowanie specjalisty. Specjalista z zewnątrz pracuje pod Twoim kierownictwem, w Twoim zespole, przez uzgodniony okres. Kupujesz moce i wiedzę, a nie rezultat.
- Projekt. Wyodrębnione zadanie z początkiem i końcem: migracja, nowy oddział, wdrożenie. Potem zarządzanie wraca do tego, kto je prowadził, albo do jednego z czterech powyższych.
Nie wykluczają się nawzajem. Częste połączenie to współzarządzanie na co dzień i obok projekt migracji, która od dwóch lat leży na liście.
Co w każdym modelu zostaje u Ciebie
Outsourcing przesuwa pracę, nie odpowiedzialność. Trzy rzeczy w każdym modelu należą do samej organizacji, nawet jeśli wewnątrz nikt już nie zajmuje się IT:
- Sterowanie. Ktoś, kto ustala priorytety, czyta raporty i potrafi powiedzieć dostawcy „nie”. Nie musi być informatykiem, ale musi mieć czas i mandat. Bez tej roli dostawca steruje sam sobą.
- Architektura i standardy. Jaka chmura, jaka baza zabezpieczeń, jakie oprogramowanie może działać. Dostawca może to proponować, ale decyzja należy do Ciebie, inaczej dostaniesz środowisko, które jemu najłatwiej się zarządza.
- Wybór dostawców i własność. Licencje, nazwy domen, konta administracyjne i dokumentacja są wystawione na organizację. To różnica między dostawcą, którego można wymienić, a takim, którego nie można.
Jeśli Twoja organizacja podlega NIS2, dochodzi czwarta rzecz: zarząd pozostaje odpowiedzialny za środki cyberbezpieczeństwa, także gdy realizuje je ktoś inny. Outsourcing zmienia to, kto wykonuje pracę, a nie to, kogo się z niej rozlicza. Więcej o tej dyrektywie znajdziesz na stronie o NIS2 dla firm.
Zalety i wady każdego modelu
- Pełny outsourcing. Zaleta: jeden punkt kontaktu, jedna umowa i brak zależności od jednego wewnętrznego pracownika, który zachoruje albo odejdzie. Wada: wiedza o środowisku jest poza firmą, a bez wewnętrznego sterowania późno zauważysz, że poziom spada. Pasuje do organizacji bez własnego informatyka, która nie chce go mieć.
- Współzarządzanie. Zaleta: Twój informatyk zachowuje lokalną wiedzę i krótkie ścieżki, a nie musi umieć wszystkiego ani odbierać telefonów w nocy. Wada: dwie strony w jednym środowisku wymagają twardych ustaleń, inaczej zostanie dokładnie ta praca, której nikt nie chce robić. Pasuje do organizacji z jednym lub kilkoma przeciążonymi informatykami.
- Per obszar. Zaleta: zaczynasz od małego, dla każdej dziedziny wybierasz specjalistę i uczysz się, jak outsourcing u Was wychodzi. Wada: styki między dostawcami stają się Twoim problemem; awaria na granicy sieci i stanowiska nie ma właściciela. Pasuje do wyraźnie ograniczonego wąskiego gardła.
- Delegowanie specjalisty. Zaleta: szybko dostajesz wiedzę lub moce bez stałego zatrudnienia, a specjalista pracuje według Twojego sposobu działania. Wada: płacisz za zaangażowanie, a nie za efekt, i wiedza odchodzi razem z osobą, jeśli nie zadbasz o przekazanie. Pasuje do tymczasowej luki lub roli, której nie chcesz jeszcze obsadzać na stałe.
- Projekt. Zaleta: stały zakres, data zakończenia i wykonawca rozliczany z rezultatu. Wada: po odbiorze powstaje coś, czym ktoś inny musi zarządzać, a rzadko jest to ujęte w projekcie. Pasuje do jednorazowej zmiany.
Gdzie rozsypuje się współzarządzanie i outsourcing per obszar
Prawie nigdy na technice. Rozsypuje się na pracy, o której obie strony myślały, że robi ją druga. Cztery rzeczy do uzgodnienia z góry:
- Kto co zmienia. Czy dostawca może wprowadzać zmiany bez Twojego informatyka i odwrotnie? Dwie strony z uprawnieniami administracyjnymi i bez ustaleń o zmianach to najkrótsza droga do awarii, o której nikt nie wiedział.
- Kto przyjmuje zgłoszenie. Jedno wejście dla użytkowników, z ustaleniem co do przekazywania dalej. Dwa numery telefonu oznaczają, że użytkownicy dzwonią do tego, kogo bardziej lubią, a połowa zgłoszeń nigdzie nie figuruje.
- Kto prowadzi dokumentację. Schemat sieci, lista kont administracyjnych, ustalenia ze stronami trzecimi. Jeden właściciel na dokument, a to nie musi być osoba, która go napisała.
- Kto dzwoni do strony trzeciej. Przy awarii łącza internetowego lub oprogramowania innego dostawcy: kto eskaluje i na czyjej umowie?
Zapisz to w prostym podziale na zadania (kto wykonuje, kto decyduje, kto jest informowany) i przejrzyj go ponownie po kwartale. Pierwsza wersja nigdy nie jest w pełni trafna, ale to nie powód, żeby ją pominąć.
Co model oznacza dla umowy i wyjścia
Model wyznacza rodzaj porozumienia, a tym samym to, co możesz wyegzekwować.
- Pełny i per obszar: umowa rezultatu. Czasy reakcji i naprawy, raportowanie oraz to, co jest poza zakresem. Tu należy też wyjście: okres przekazania, aktualna dokumentacja, zwrot kont administracyjnych i logi, które dostajesz.
- Współzarządzanie: to samo, plus podział zadań jako załącznik. SLA bez tego podziału mierzy dostawcę z pracy, o której nie jest ustalone, że była jego.
- Delegowanie: umowa starannego działania. Płacisz za zaangażowanie; jakością kierujesz sam, bo specjalista pracuje pod Twoim kierownictwem. Zapisz, jak wiedza zostanie przekazana, gdy zlecenie się skończy.
- Projekt: zlecenie z odbiorem. Zakres, punkty odbioru i akceptacja. Pułapka polega na tym, że „oddane” znaczy co innego niż „możliwe do zarządzania”; niech projekt kończy się dokumentacją i przekazaniem temu, kto prowadzi dalsze zarządzanie.
Jeśli dostawca przetwarza dla Ciebie dane osobowe, a partner od zarządzania robi to niemal zawsze, potrzebna jest umowa powierzenia przetwarzania danych na gruncie RODO. Dotyczy to wszystkich pięciu modeli.
Wyjście to w każdym modelu element, o którym negocjuje się najmniej, a który kosztuje najwięcej, gdy go zabraknie. Dostawca, który nie chce niczego o nim uzgodnić, liczy na to, że odejście będzie trudne.
Jak wybierać: cztery pytania rozstrzygające
- Czy ktoś wewnątrz może prowadzić sterowanie i ma na to czas? Jeśli nie, najpierw przypisz tę rolę. Pełny outsourcing bez sterowania wydaje się najprostszy, a najtrudniej go skorygować.
- Czy chcesz zachować własnego informatyka? Jeśli chodzi o lokalną wiedzę i krótkie ścieżki, współzarządzanie jest formą, która tę rolę chroni, zamiast ją wydrążać.
- Czy wąskim gardłem jest jedna dziedzina, czy całe środowisko? Jeśli zacinają się głównie zgłoszenia albo tylko nadzór nad bezpieczeństwem, którego nikt nie prowadzi, zacznij od jednego obszaru. Rozszerzyć można później; cofnąć jest trudniej.
- Czy potrzeba jest tymczasowa, czy stała? Migracja lub tymczasowa luka wymagają projektu albo delegowania. Stałe zadanie wrzucone do jednego z nich staje się wciąż przedłużaną umową bez poziomu usług.
Jeśli wahasz się między dwoma, wybierz formę, którą łatwiej wycofać. Od jednego obszaru do pełnego outsourcingu to rozmowa; od pełnego z powrotem do własnego zarządzania to proces rekrutacji. Jak wygląda zakres typowej obsługi, opisujemy na stronie o outsourcingu IT.
Gdzie kończy się nasza praca
Sami świadczymy zarządzane IT w całości lub per obszar, service desk, cyberbezpieczeństwo, delegowanie specjalistów i projekty, więc w tych modelach jesteśmy stroną. To nadaje barwę temu artykułowi: czytaj go jako rozważania firmy, która siedzi przy stole.
Czego nie robimy: nie jesteśmy niezależnym doradcą zakupowym. Nie oceniamy ofert innych firm i nie wybieramy za Ciebie modelu. Możemy natomiast powiedzieć dla każdego modelu, co byśmy przejęli, co powinno zostać u Was i gdzie nie jesteśmy właściwym partnerem.
I nie jesteśmy prawnikiem. Mówimy, jakie ustalenia o poziomach usług, przekazaniu i wyjściu powinny znaleźć się w umowie; prawną ocenę odpowiedzialności, wypowiedzenia i umowy powierzenia danych zleć własnemu prawnikowi.
Pytania, które dostajemy w tej sprawie
Pięć, które wracają najczęściej.
Czym jest outsourcing IT?
Outsourcing IT to powierzenie pracy IT zewnętrznej firmie, w całości lub części. Istnieje pięć powszechnych form: pełny, współzarządzany obok własnego informatyka, per obszar, delegowanie specjalisty i projekt. Różnią się przede wszystkim tym, kto odpowiada za rezultat i co zostaje po stronie samej organizacji.
Czym jest co-managed IT?
Przy co-managed IT Twój informatyk lub zespół IT zostaje, a zewnętrzna firma przejmuje uzgodnioną część pracy, na przykład zgłoszenia, nadzór poza godzinami pracy lub aktualizacje. Obie strony pracują w tym samym środowisku. Działa to tylko przy spisanym podziale zadań: kto co zmienia, kto przyjmuje zgłoszenia i kto prowadzi dokumentację.
Jakie są wady outsourcingu IT?
Wiedza o środowisku trafia na zewnątrz, a bez osoby, która wewnątrz steruje, późno zauważysz spadek poziomu. Przy outsourcingu per obszar styki między dostawcami stają się Twoim problemem. A jeśli wyjścia nie ma w umowie, odejście jest drogie i powolne.
Czy można zacząć od oddania jednego obszaru?
Tak, i często to rozsądne, gdy wąskie gardło jest wyraźnie ograniczone, na przykład service desk albo nadzór nad bezpieczeństwem. Uczysz się wtedy, jak outsourcing u Was wychodzi, bez przesuwania wszystkiego naraz. Zapisz jednak, kto odpowiada za awarie leżące na granicy dwóch dziedzin.
Czy możecie niezależnie doradzić model albo przygotować umowę?
Nie. Sami świadczymy usługi w tych modelach, więc nie jesteśmy niezależnym doradcą zakupowym i nie oceniamy ofert innych. Nie jesteśmy też prawnikiem: mówimy, jakie ustalenia o poziomach usług i wyjściu powinny być w umowie, a prawną ocenę wykonuje Twój prawnik. Możemy natomiast powiedzieć dla każdego modelu, co byśmy przejęli, a czego nie.
Czytaj dalej
Co przychodzi po wyborze modelu.
Sprawdzimy, co byśmy przejęli?
Napisz, co dziś dzieje się wewnątrz i gdzie to się zacina. Powiemy, którą część byśmy przejęli, co powinno zostać u Was i gdzie nie jesteśmy właściwym partnerem.
Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce
Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.