
Telefon służbowy: kto nim zarządza, co może się na nim znaleźć i co przy odejściu
Telefon służbowy szybko się wydaje, a wolno wraca. Kto nim zarządza, co wolno na nim trzymać prywatnie i co się dzieje, gdy zginie, zwykle ustala się dopiero wtedy, gdy coś pójdzie nie tak. Oto ustalenia, które warto zrobić z wyprzedzeniem, żeby urządzenia firmy były zarządzane, wymienialne i przy odejściu naprawdę znów Twoje.
Telefon służbowy pozostaje własnością pracodawcy, a mówi o tym krótki regulamin, który pracownik podpisuje przy wydaniu.
Każde urządzenie jest zapisane w systemie zarządzania urządzeniami mobilnymi, zanim trafi do pracownika. Wtedy zgubienie to zgłoszenie i polecenie wyczyszczenia, a odejście to urządzenie wracające bez blokady.
Abonament, karta SIM i numer należą do operatora. Tego nie dostarczamy; zajmujemy się urządzeniem, konfiguracją i zarządzaniem.
Dlaczego telefon służbowy wymaga ustaleń
Telefon służbowy to nie gadżet, tylko stanowisko pracy w czyjejś kieszeni: poczta, kalendarz, Teams, dane klientów, często też drugi składnik uwierzytelniania do reszty środowiska. Jednocześnie jedzie do domu, na urlop, a czasem trafia w ręce dzieci. Tego napięcia nie rozwiążesz samą techniką; potrzeba kilku ustaleń spisanych z wyprzedzeniem.
Pierwszy wybór to czy w ogóle wydajesz telefony służbowe, czy pracownicy używają własnych urządzeń z wydzieloną częścią służbową. Własne urządzenie jest tańsze w zakupie, ale masz nad nim mniej do powiedzenia. Telefon służbowy kosztuje więcej, ale to Ty decydujesz o modelu, zarządzaniu i o tym, co się dzieje przy odejściu. Dla stanowisk, które dużo pracują na danych klientów albo muszą być stale osiągalne, drugie rozwiązanie jest zwykle spokojniejsze.
Co zawiera regulamin telefonu
Dobry regulamin mieści się na dwóch stronach. Pracownik podpisuje go przy wydaniu, razem z numerem seryjnym urządzenia. Co powinien zawierać:
- Własność. Urządzenie pozostaje własnością pracodawcy i wraca przy odejściu w stanie, w jakim zostało wydane, z wyjątkiem normalnego zużycia.
- Użytek prywatny. Czy wolno i w jakich granicach: własne aplikacje, własne zdjęcia, używanie za granicą. Kto dopuszcza użytek prywatny, od razu zaznacza, że przy odejściu lub utracie urządzenia dane prywatne znikają.
- Koszty. Kto płaci abonament, co w razie zużycia znacznie ponad normę i kto płaci za szkodę z niedbalstwa.
- Zgłaszanie. Utratę lub kradzież zgłasza się natychmiast, także poza godzinami pracy, i wiadomo komu.
- Dostępność. Czy pracownik musi odbierać poza czasem pracy. To ustalenie z zakresu stosunku pracy, a nie techniczne, ale powinno być w tym samym dokumencie.
O stronie podatkowej, czyli o tym, jak traktuje się użytek prywatny telefonu służbowego, decyduje Twoja księgowość lub doradca podatkowy. W regulaminie wpisz tylko, że to jest uregulowane i gdzie.
Zarządzanie: co IT widzi na urządzeniu, a czego nie
Telefon służbowy trafia do systemu zarządzania urządzeniami mobilnymi (MDM) zanim zostanie wydany, najlepiej automatycznie przez program rejestracji Apple lub Google, żeby skonfigurował się sam przy pierwszym uruchomieniu. Urządzenie, które najpierw się wydaje, a „jeszcze” rejestruje później, często nigdy nie zostaje zarejestrowane.
Pracownicy słusznie pytają, co pracodawca może zobaczyć. Napisz o tym w regulaminie konkretnie:
- Tak: model, wersję oprogramowania, czy urządzenie jest zaszyfrowane i zablokowane, jakie aplikacje są zainstalowane, a na urządzeniu w pełni zarządzanym numer telefonu.
- Nie: treść wiadomości, poczty poza aplikacjami służbowymi, zdjęć ani historii przeglądania.
- Lokalizacja: tylko jeśli ją włączysz, i najlepiej wyłącznie po to, by odnaleźć zgubione urządzenie.
Jeśli chcesz śledzić lokalizację lub sposób używania, w Polsce musisz spełnić wymagania Kodeksu pracy i RODO dotyczące monitorowania pracowników, w tym obowiązek informacyjny. Jakie ustawienia włączyć pierwszego dnia i jak konfigurujemy urządzenia, opisujemy na stronie o zarządzaniu urządzeniami mobilnymi.
Wydanie: jeden standard i stała ścieżka
Im mniej modeli, tym mniej pracy. Wybierz jeden standardowy model, ewentualnie drugi dla stanowisk, które naprawdę potrzebują czegoś innego, i trzymaj ten wybór kilka lat. Przy wyborze zwróć uwagę przede wszystkim na to, jak długo producent dostarcza aktualizacje bezpieczeństwa; urządzenie, które za dwa lata przestanie je dostawać, jest problemem, a nie oszczędnością.
- Zarejestruj każde urządzenie w rejestrze zasobów z numerem seryjnym, IMEI i nazwiskiem użytkownika, w dniu wydania.
- Wydawaj je skonfigurowane: zarejestrowane, z aplikacjami służbowymi, w etui i z folią ochronną. Pracownik, który musi instalować sam, i tak zadzwoni do helpdesku.
- Miej kilka urządzeń zapasowych. Zepsuty telefon to wtedy wymiana na godzinę, a nie tydzień bez telefonu.
Zgubiony lub skradziony: pierwsza godzina
Przy zgubionym telefonie nie chodzi o samo urządzenie, tylko o to, co na nim jest i do czego daje dostęp. Spisz kroki, żeby nikt nie musiał ich wymyślać o dziesiątej wieczorem:
- Zgłoszenie do helpdesku, natychmiast, także poza godzinami pracy.
- Zablokowanie i w razie potrzeby wyczyszczenie zdalnie przez system zarządzania. Kto może nacisnąć ten przycisk, wynika z procedury.
- Unieważnienie sesji i zmiana hasła, a telefon usuwasz jako metodę uwierzytelniania dwuskładnikowego.
- Zablokowanie karty SIM u operatora. Robi to posiadacz umowy u operatora, a nie my; ustalcie, kto nim jest.
- Ocena, czy to naruszenie ochrony danych. Zaszyfrowane i zablokowane urządzenie zwykle nie jest naruszeniem podlegającym zgłoszeniu, ale tę decyzję podejmujesz świadomie i dokumentujesz.
Przy odejściu: urządzenie wraca, dane znikają, numer osobno
Odejście to moment, w którym regulamin pokazuje, ile jest wart. Ustal stałą ścieżkę i zacznij ją tydzień przed ostatnim dniem pracy:
- Dane prywatne znikają przed oddaniem. Daj pracownikowi szansę zabezpieczyć własne zdjęcia i kontakty; po oddaniu urządzenie zostaje wyczyszczone.
- Zdjęcie blokady. iPhone z blokadą aktywacji albo urządzenie z Androidem z ochroną po resecie fabrycznym, wciąż związane z kontem prywatnym, jest bezużyteczny dla kolejnego pracownika. Przy urządzeniu zarejestrowanym w zarządzaniu IT zdejmuje tę blokadę samo.
- Wyczyszczenie i rejestracja. Urządzenie jest resetowane, w rejestrze zasobów dostaje status „zwrot” i trafia do współpracownika, do zapasu albo do utylizacji.
- Numer osobno. Numer należy do umowy z operatorem. To, czy odchodzący pracownik może go zabrać, jest ustaleniem między pracodawcą, pracownikiem i operatorem. Pomyśl też o tym, co jest do tego numeru przypięte, na przykład służbowe konto WhatsApp albo uwierzytelnianie dwuskładnikowe portalu klienta.
Urządzenie, które nie wraca do użytku, jest wymazywane w sposób możliwy do udowodnienia, zanim opuści firmę, z potwierdzeniem dla każdego numeru seryjnego.
Gdzie kończy się nasza praca
Co robimy. Dostarczamy urządzenia, rejestrujemy je w systemie zarządzania, konfigurujemy i wydajemy. Zarządzamy nimi w trakcie użytkowania, wykonujemy blokowanie i czyszczenie w razie utraty oraz obsługujemy zwrot przy odejściu: zdjęcie blokady, wyczyszczenie, rejestrację, ponowne użycie albo udokumentowaną utylizację.
Czego nie robimy. Nie dostarczamy abonamentów mobilnych, kart SIM, numerów ani minut rozmów. Zostają u Twojego operatora, tak jak taryfy, pakiety, blokowanie karty SIM i przenoszenie numeru. Nie jesteśmy też prawnikiem pracy ani doradcą podatkowym: to, co regulamin mówi o użytku prywatnym, dostępności i traktowaniu podatkowym, ustalasz z HR, księgowością lub doradcą.
Pytania o telefon służbowy
Pięć, które wracają najczęściej.
Czy telefon służbowy można używać prywatnie?
Decyduje pracodawca i powinno to być zapisane w regulaminie telefonu. Wiele firm dopuszcza ograniczony użytek prywatny, z zastrzeżeniem, że dane prywatne znikają wraz z urządzeniem przy utracie lub odejściu. Stronę podatkową użytku prywatnego reguluje księgowość.
Co zawiera regulamin telefonu służbowego dla pracowników?
Własność urządzenia, czy i jak wolno używać go prywatnie, kto płaci abonament i ewentualne szkody, jak zgłasza się utratę lub kradzież i co dzieje się przy odejściu. Do tego dochodzi to, co pracodawca przez system zarządzania widzi na urządzeniu, a czego nie. Pracownik podpisuje regulamin przy wydaniu.
Czy pracodawca może zaglądać do mojego telefonu służbowego?
Przez zarządzanie urządzeniami pracodawca widzi dane techniczne: model, wersję oprogramowania, czy urządzenie jest zaszyfrowane i jakie aplikacje są zainstalowane. Wiadomości, zdjęć i historii przeglądania nie widzi. Lokalizację tylko wtedy, gdy ją włączono, a śledzenie pracowników musi spełniać wymogi Kodeksu pracy i RODO.
Co się stanie z moim numerem, gdy odejdę z pracy?
Numer należy do umowy pracodawcy z operatorem. To, czy możesz go zabrać, ustalasz z pracodawcą, a samo przeniesienie odbywa się przez operatora. Samo urządzenie oddajesz; zostaje wyczyszczone i trafia do współpracownika albo do utylizacji.
Czy załatwiacie też abonament i kartę SIM?
Nie. Nie dostarczamy abonamentów mobilnych, kart SIM, numerów ani minut rozmów; zostają u Twojego operatora razem z taryfami i pakietami. Dostarczamy i zarządzamy urządzeniami, konfigurujemy je i obsługujemy przy utracie i odejściu.
Czytaj dalej
Z czym łączy się telefon służbowy.
Wydawać Wasze telefony pod zarządzaniem?
Napisz, ile masz urządzeń i jak są teraz wydawane. Pokażemy, jak wyglądają wydanie, zarządzanie i zwrot; abonament zostaje u Twojego operatora.
Praktyczna wiedza o IT w Twojej skrzynce
Nowe poradniki o zarządzaniu, bezpieczeństwie i stanowiskach pracy, pisane przez ludzi, którzy wykonują tę pracę. Bez sprzedażowego gadania, a z subskrypcji zrezygnujesz jednym kliknięciem.